NGỌN HẢI ĐĂNG SỐNG TRÊN ĐỈNH ĐÈO GIÓ

Đèo Gió nằm ở một nhánh rẽ của tuyến đường 20 Quyết Thắng, nơi quanh năm mây mù bao phủ và gió ngàn rít qua các khe đá như tiếng gầm của mãnh thú. Nhưng sự khắc nghiệt của thiên nhiên không đáng sợ bằng những trận oanh tạc tàn khốc của máy bay Mỹ. Chúng ném bom từ trường, bom nổ chậm nhằm chặt đứt con đường độc đạo tiếp tế cho chiến trường miền Nam. Đứng mũi chịu sào tại tọa độ chết này là Đại đội 1 Thanh niên xung phong, trong đó có O Lê – cô gái mười chín tuổi quê ở vùng đất lửa vĩnh Linh.

O Lê có dáng người nhỏ nhắn nhưng vô cùng dẻo dai, đặc biệt là đôi mắt sáng lấp lánh như hai vì sao trong đêm. Nhiệm vụ của Lê và tổ quyết tử bám đường là làm "cọc tiêu sống" dẫn đường cho các đoàn xe vận tải vượt đèo trong đêm tối. Quy tắc ra trận thời ấy vô cùng nghiêm ngặt: xe chở đạn dược, khí tài đi qua trọng điểm tuyệt đối không được bật đèn pha để tránh làm bia ngắm cho máy bay địch. Giữa màn đêm đen kịt như mực của rừng già, các tài xế chỉ biết nhìn vào những chiếc cọc tiêu được quét vôi trắng hoặc bóng áo trắng của các cô gái thanh niên xung phong để định hướng mà lái xe qua mép vực sâu hoắm.

Đêm tháng Mười, trời đổ mưa phùn khiến đường đèo trơn trượt như bôi mỡ. Một đoàn xe bọc xích chở xích xe tăng và đạn pháo hạng nặng của lữ đoàn chuẩn bị vượt đỉnh Đèo Gió. Đúng lúc đó, ba chiếc máy bay trinh sát OV-10 của địch xuất hiện, chúng thả pháo sáng rực trời rồi liên tục bổ nhào quăng bom tọa độ xuống mặt đường đèo. Con đường bị xé nát, vôi trắng trên các cọc tiêu bị khói bom nhuộm đen thui, bùn đất tràn xuống xóa sạch mọi dấu vết của lối đi. Đoàn xe tải buộc phải dừng lại ngay sát mép vực, tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Nếu không qua đèo trước khi trời sáng, cả đoàn xe sẽ làm mồi cho máy bay oanh tạc ban ngày.

Đại đội trưởng thét vào máy bộ đàm: "Tổ quyết tử đâu? Tìm cách dẫn đường cho xe qua! Bằng mọi giá không được để kẹt xe trên đỉnh đèo!".

Lê nhìn dòng xe đang nằm im lìm trong bóng tối, nghe tiếng động cơ gầm gừ sốt ruột của các tài xế. Cô hiểu rằng, lớp vôi trắng đã mất, đèn pin không đủ sáng để xuyên qua làn khói bom mù mịt này. Chẳng một chút đắn đo, Lê quay sang bảo người đồng đội bên cạnh: "Giữ lấy cuốc xẻng cho tao!". Rồi cô chạy vụng về vào bụi rậm, cởi phăng chiếc áo bạt bảo hộ màu xanh sẫm bên ngoài, chỉ để lại chiếc áo sơ mi màu trắng bên trong – chiếc áo mà mẹ cô đã tự tay dệt và nhuộm màu trắng tinh khôi trước ngày cô trốn nhà đi thanh niên xung phong.

Lê lao ra giữa tim đường đèo, đứng hiên ngang trên một tảng đá cao ngay sát mép vực. Trong ánh sáng lập lòe của những quả pháo sáng đang lụi dần và ánh lửa bom còn cháy âm ỉ trên vách đá, dáng người mảnh dẻ khoác chiếc áo trắng của Lê hiện lên rõ mồn một như một ngọn hải đăng sừng sững giữa biển khói.

— Xe số một, tiến lên! Nhìn theo áo trắng của tôi mà đi! — Lê dùng hết sức bình sinh hét lớn, hai tay giang rộng làm ký hiệu điều hướng.

Anh tài xế xe dẫn đầu nghiến răng, cài số một, mắt căng ra nhìn chằm chằm vào đốm trắng duy nhất chuyển động phía trước. Chiếc xe lề mề lăn bánh, bánh xe xích sắt nghiến sỏi đá sột soạt, chỉ cách chân Lê chưa đầy một mét. Cứ thế, chiếc xe thứ nhất, rồi thứ hai, thứ ba… nối đuôi nhau bò qua đoạn đường sạt lở một cách an toàn nhờ "ngọn hải đăng sống" ấy. Lê đứng đó, gió đèo thổi lồng lộng làm tà áo trắng của cô bay phấp phới. Cô biết mình đang làm bia đỡ đạn cho kẻ thù, cô biết chỉ cần một loạt đạn súng máy từ trên không quét xuống, cô sẽ tan xương nát thịt. Nhưng trong tim cô lúc ấy không có chỗ cho nỗi sợ, chỉ có niềm tin mãnh liệt rằng: Xe chưa qua, nhà chưa thể yên.

Khi chiếc xe cuối cùng của đoàn xe tải vượt qua đỉnh đèo, tiếng reo hò của các tài xế vang động cả cabin. Nhưng đúng lúc đó, một chiếc phản lực F-4 của địch phát hiện ra đốm trắng di động trên mặt đất. Nó quay đầu, trút xuống một loạt bom bi nổ loang lổ ngay vị trí tảng đá Lê đang đứng. một quầng lửa bùng lên, hất tung ngọn hải đăng áo trắng vào khoảng không sâu thẳm của đại ngàn.

Sáng hôm sau, khi mây mù tan bớt, đồng đội tìm thấy Lê nằm dưới thung lũng sâu. Chiếc áo sơ mi trắng của cô đã rách tả tơi, nhuốm đỏ máu của tuổi mười chín, nhưng khuôn mặt cô vẫn vẹn nguyên nét thanh tú, đôi mắt khép hờ như thể cô vừa hoàn thành xong một ca gác đêm mệt mỏi và đang chìm vào giấc ngủ ngon. Người ta chôn cất cô ngay trên đỉnh Đèo Gió. Nhiều năm sau, những người tài xế Trường Sơn năm xưa mỗi lần chạy xe qua đỉnh đèo này vào ban đêm, họ vẫn cam đoan rằng họ nhìn thấy thấp thoáng bóng một cô gái mặc áo trắng đứng bên mép vực, tay vẫy chào và dẫn lối cho những chuyến xe hòa bình đi qua.