Ngọn Khói Bếp Giữa Rừng U Minh
Giữa những cánh rừng ngập nước U Minh thời chiến, một mái bếp nhỏ của người dân đã âm thầm nuôi giấu cán bộ suốt nhiều năm, để rồi hình ảnh ngọn khói bếp mỏng manh ấy trở thành ký ức không thể quên của những người từng đi qua chiến tranh.
Những năm cuối thập niên 1960, vùng Rừng U Minh là nơi hoạt động của nhiều lực lượng kháng chiến. Cuộc sống giữa rừng ngập nước vô cùng gian khổ: muỗi dày đặc, thiếu lương thực và luôn đối mặt với các cuộc càn quét. Ông Lâm Văn Được khi ấy là du kích địa phương, thường xuyên di chuyển giữa các căn cứ trong rừng. Ông nhớ mãi một căn chòi lá nhỏ nằm sâu giữa đám tràm, nơi có một bà má già sống một mình. Căn chòi ấy lúc nào cũng có nồi nước nóng trên bếp. Mỗi khi bộ đội ghé qua, bà lại l quietly nấu cơm, cá khô hoặc cháo loãng cho mọi người ăn rồi nhanh chóng dập lửa để tránh lộ khói. Ông Được kể rằng thời ấy, khói bếp trong rừng rất nguy hiểm vì máy bay có thể phát hiện từ xa. Nhiều khi bà má phải nhóm bếp lúc gần sáng, khi sương còn dày để khói tan nhanh hơn. Một đêm mưa lớn, đơn vị của ông trú lại căn chòi sau trận càn kéo dài. Có một chiến sĩ bị sốt rét nặng nằm mê man. Bà má đã thức gần như suốt đêm nấu lá thuốc rừng và lấy khăn đắp trán cho anh. Sáng hôm sau, trước khi rời đi, người lính trẻ cúi đầu cảm ơn. Bà má chỉ nói: “Ráng sống mà về với gia đình nghen con.” Sau chiến tranh, ông Được quay lại tìm căn chòi cũ thì chỉ còn nền đất phủ đầy cỏ dại. Người dân quanh vùng cho biết bà má đã mất từ nhiều năm trước mà không có người thân bên cạnh. Mỗi lần nhắc về bà, ông Được luôn nhớ hình ảnh làn khói bếp mỏng bay lên giữa rừng tràm mịt mùng. Ông nói: “Hồi đó giữa chiến tranh, chỉ cần nhìn thấy khói bếp là biết mình chưa bị bỏ lại một mình.”
