“NGỌN LỬA 915 – KHÚC TRÁNG CA TRONG LÒNG THÀNH PHỐ THÉP”

NGỌN LỬA 915 – KHÚC TRÁNG CA TRONG LÒNG THÀNH PHỐ THÉP

1. Những người trẻ bước vào “tọa độ lửa”

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, miền Bắc Việt Nam phải đối mặt với các cuộc ném bom khốc liệt của không quân Mỹ. Thái Nguyên khi đó là một trong những trọng điểm giao thông chiến lược, nơi tập kết và trung chuyển lương thực, vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.

Tháng 6/1972, Đại đội 915 thuộc Đội Thanh niên xung phong 91 Bắc Thái được thành lập với hơn một trăm đội viên – phần lớn là những chàng trai, cô gái tuổi mười tám đôi mươi, nhiều người đến từ các vùng quê của Thái Nguyên và Bắc Kạn. Họ rời mái nhà thân thuộc, rời những ước mơ còn dang dở để bước vào tuyến lửa với một niềm tin giản dị:

“Tổ quốc cần, thanh niên có mặt.”

Nhiệm vụ của họ không phải cầm súng trực tiếp chiến đấu, nhưng lại vô cùng nguy hiểm: sửa đường, san lấp hố bom, bảo đảm giao thông và giải tỏa hàng hóa tại các điểm nóng như cầu Gia Bảy, ga Lưu Xá, bến phà, đường sắt – những nơi thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội. Mỗi chuyến xe hàng ra tiền tuyến thông suốt là mỗi lần họ chiến thắng bom đạn.

2. Đêm Noel 1972 – Khoảnh khắc hóa thành bất tử

Ngày 24/12/1972, khi cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ đang bước vào giai đoạn ác liệt nhất, Đại đội 915 được giao nhiệm vụ bốc dỡ và giải tỏa hàng hóa tại ga Lưu Xá. Hàng nghìn tấn hàng viện trợ cần nhanh chóng được vận chuyển để chi viện cho chiến trường miền Nam.

Từ sáng sớm, các đội viên hối hả làm việc. Những bao hàng nặng trĩu được chuyền tay nhau trong tiếng còi tàu và tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời. Đến chiều tối, khối lượng hàng hóa lớn đã được giải tỏa.

Ảnh tư liệu: Đội viên TNXP Đội 91 Bắc Thái ngày ấy..., rất nhiều đồng chí nữ và đều rất trẻ.

Nhưng khi họ vừa chuẩn bị nghỉ ngơi, bầu trời Thái Nguyên bỗng rền vang tiếng động cơ của những pháo đài bay B52. Chỉ trong khoảnh khắc, hàng trăm quả bom trút xuống khu vực ga Lưu Xá. Mặt đất rung chuyển, khói lửa bao trùm cả thành phố. Những căn hầm trú ẩn nơi các đội viên nghỉ tạm đã bị bom đánh sập.

Sau trận bom kinh hoàng ấy, 60 thanh niên xung phong của Đại đội 915 đã mãi mãi nằm lại nơi đây. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo những ước mơ chưa kịp thực hiện, những lá thư chưa kịp gửi về quê nhà.

Đêm Noel năm ấy, giữa khói bom và nước mắt, Thái Nguyên đã chứng kiến một khúc tráng ca bi hùng của tuổi trẻ Việt Nam.

“…Ngày 24 ngàn thu nhớ mãi
Gia Sàng nhộn nhịp, kẻ vác người khiêng
Lưu Xá tơi bời, bom rơi đạn nổ
Cả một đoàn cùng nguyện hy sinh
Sáu chục bạn hiên ngang thọ tử
Máu trung liệt phơi đầy đất đỏ
Khí anh hùng cao vút mây xanh.”( )

(Trích từ cuốn sách "Đại đội TNXP 915 Khúc tráng ca bất tử"

của Tỉnh ủy Thái Nguyên xuất bản năm 2018)

3. Huyền thoại 915 – bản anh hùng ca của lòng yêu nước
Sự hy sinh của 60 thanh niên xung phong Đại đội 915 là một trong những tổn thất lớn của lực lượng thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nhưng chính từ mất mát ấy, một huyền thoại đã ra đời.
Họ không phải là những người lính nổi tiếng, cũng không mang quân hàm cao. Họ chỉ là những người trẻ bình dị:Có người vừa rời ghế nhà trường, có người mới lập gia đình, có người là con trai, con gái duy nhất của gia đình
Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã sẵn sàng đặt lý tưởng dân tộc cao hơn hạnh phúc cá nhân.

Nhà tưởng niệm Thanh niên xung phong Đại đội 915 được xây dựng tại phường Gia Sàng, TP Thái Nguyên

Thời gian trôi qua, nhưng câu chuyện về Đại đội 915 vẫn được nhắc lại như một biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đơn vị đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân – sự ghi nhận xứng đáng cho tinh thần chiến đấu và hy sinh của họ.
Ga Lưu Xá – nơi họ ngã xuống – ngày nay đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, nơi nhiều thế hệ đến thắp nén hương tri ân. Tàu vào miền Nam... được tái hiện trong khu tưởng niệm.

4. Ngọn lửa ký ức – lời nhắc nhở cho hôm nay

Thế hệ hôm nay sinh ra trong hòa bình. Chúng ta không còn phải đối diện với bom đạn, không phải san lấp hố bom trong đêm tối, cũng không phải gửi tuổi xuân của mình vào những tuyến lửa.Nhưng điều đó không có nghĩa là trách nhiệm của tuổi trẻ đã nhẹ đi.

Nếu trong chiến tranh, lòng yêu nước được thể hiện bằng sự hy sinh và dấn thân,
thì trong thời bình, lòng yêu nước phải được thể hiện bằng trí tuệ, khát vọng và hành động xây dựng đất nước.

Mỗi người trẻ hôm nay có thể góp phần viết tiếp lịch sử theo cách của mình:học tập và nghiên cứu để làm chủ tri thức, sáng tạo để đóng góp cho sự phát triển của đất nước, sống có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội.
Bởi lẽ, nếu thế hệ đi trước đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ hôm nay phải dùng tuổi trẻ để làm cho Tổ quốc mạnh hơn, văn minh hơn và đáng tự hào hơn.
Những người thanh niên xung phong của Đại đội 915 đã hóa thân vào đất mẹ Thái Nguyên.
Nhưng tinh thần của họ vẫn còn đó – như một ngọn lửa âm thầm nhưng không bao giờ tắt. Nó vẫn cháy âm ỉ trong ký ức của đất và người Thái Nguyên, cháy trong lòng dân tộc Việt Nam. Ngọn lửa ấy nhắc nhở chúng ta rằng:
Tuổi trẻ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó gắn với một lý tưởng lớn hơn chính bản thân mình.Và có lẽ, đó chính là thông điệp sâu sắc nhất mà lịch sử gửi lại cho chúng ta hôm nay.