NGỌN LỬA ÂM THẦM GIỮA QUÊ LÚA THÁI BÌNH NHỮNG NĂM 1940
Trong những năm 1940 đầy biến động, khi phong trào cách mạng còn âm thầm hoạt động giữa sự khủng bố gắt gao của thực dân phong kiến, nhiều người con quê lúa Thái Bình đã lặng lẽ hy sinh vì độc lập dân tộc. Câu chuyện tôi được nghe kể lại về một người cơ sở cách mạng năm xưa là minh chứng cho lòng yêu nước bền bỉ và đức hy sinh thầm lặng ấy.
Qua lời kể của các bậc cao niên trong làng, tôi được biết về cụ Trần Văn Lương (tên gọi trong gia đình), sinh khoảng năm 1915 tại một làng ven sông thuộc tỉnh Thái Bình. Những năm 1940, khi phong trào Việt Minh lan rộng, cụ là một trong những người sớm tham gia hoạt động bí mật. Khi đó, Thái Bình là vùng quê nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước, nhiều thanh niên tham gia truyền bá tài liệu, nuôi giấu cán bộ, tổ chức các cuộc họp bí mật trong đêm tối. Cụ Lương vốn làm nghề nông, ban ngày vẫn cày cấy như bao người khác, nhưng đêm đến lại lặng lẽ làm nhiệm vụ liên lạc, chuyển thư từ và tài liệu cho tổ chức. Có lần, khi địch lùng sục gắt gao, cụ đã giấu tài liệu cách mạng trong đống rơm sau nhà, bình tĩnh đối đáp để bảo vệ cán bộ đang ẩn náu. Những năm đói kém 1945, giữa cảnh làng quê xơ xác vì nạn đói, cụ vẫn chia sẻ từng bát gạo ít ỏi cho cán bộ hoạt động bí mật. Theo lời kể, cụ từng bị bắt giam một thời gian ngắn do bị nghi ngờ tham gia Việt Minh. Dù bị thẩm vấn, cụ nhất quyết không khai báo. Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, cụ tiếp tục tham gia chính quyền cách mạng ở địa phương, góp sức xây dựng Ủy ban nhân dân xã những ngày đầu giành chính quyền. Câu chuyện về cụ Lương không phải là trang sử được ghi chép trong sách, mà là ký ức được truyền lại qua nhiều thế hệ. Nhưng chính những con người bình dị như vậy đã góp phần làm nên thắng lợi chung của dân tộc. Người con quê lúa năm xưa, với tấm lòng son sắt, mãi là niềm tự hào của gia đình và quê hương Thái Bình.
