NGỌN LỬA CÔNG NHÂN VÀ HUYỀN THOẠI ĐƯỜNG RAY THỜI HOA LỬA
Trải qua những năm tháng kháng chiến trường kỳ và gian khổ thời hoa lửa, mảnh đất Dĩ An anh hùng không chỉ kiên cường trong bom đạn mà còn là chiếc nôi tôi luyện nên tinh thần cách mạng quật khởi của giai cấp công nhân Việt Nam. Tọa lạc ngay trên địa bàn phường Dĩ An, Di tích Lịch sử Đề-pô Xe lửa Dĩ An (Nhà máy xe lửa Dĩ An) chính là chứng nhân lịch sử thiêng liêng, biểu tượng rực sáng của tinh thần tiên phong đấu tranh cách mạng gắn liền với những mốc son chói lọi của Đảng và dân tộc.
Được người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ XX, Đề-pô Xe lửa Dĩ An từng là trung tâm cơ khí hỏa xa lớn nhất miền Nam. Đằng sau những phân xưởng máy móc gầm vang và đường ray sắt trải dài là tinh thần phản kháng bất khuất trước sự áp bức, bóc lột của thực dân. Vào tháng 01/1930, Chi bộ Đề-pô Xe lửa Dĩ An – một trong những chi bộ Đảng đầu tiên của X xứ ủy Nam Kỳ – đã chính thức ra đời. Từ chiếc nôi Công hội đỏ này, ngọn lửa giác ngộ lý tưởng cách mạng đã bùng cháy mạnh mẽ, lãnh đạo hàng ngàn công nhân đứng lên đình công, bãi thị, biến xưởng cơ khí thành pháo đài đấu tranh kiên cường.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xưởng xe lửa Dĩ An tiếp tục là căn cứ cách mạng ngầm hiểm hóc giữa lòng địch. Bằng trí tuệ và sự mưu trí phi thường, các công nhân đường sắt đã bí mật cất giấu tài liệu, nuôi giấu cán bộ nội thành, sản xuất và vận chuyển vũ khí tiếp tế cho các chiến khu quanh vùng Sài Gòn - Gia Định. Dưới làn mưa bom bão đạn và sự kiểm soát gắt gao của kẻ thù, những tiếng còi tàu Dĩ An vẫn rúc lên kiêu hãnh, hòa nhịp cùng các cuộc tiến công giải phóng quê hương.
Còi tàu rẽ khói vượt gian nguy,
Áo thợ nhuốm phong trần kiên nghị.
Đề-pô đất lửa ngời trang sử,
Thắp sáng niềm tin vạn dặm dài.
Bước vào kỷ nguyên mới, Nhà máy xe lửa Dĩ An ngày nay đã chuyển mình thành một trung tâm công nghiệp hiện đại, đóng góp tích cực vào mạng lưới giao thông đường sắt quốc gia. Di tích Đề-pô Dĩ An được công nhận là Di tích Lịch sử cấp Tỉnh, trở thành địa chỉ đỏ để thế hệ trẻ tìm về tri ân, học tập truyền thống kiên cường của đội ngũ công nhân hỏa xa Dĩ An năm nào.
Là một đoàn viên thanh niên, người giáo viên công tác tại Trường Tiểu học Lê Quý Đôn – Phường Dĩ An, mỗi khi lắng nghe tiếng còi tàu hòa lẫn tiếng giảng bài trên bục giảng, lòng tôi lại trào dâng niềm xúc động và tự hào. Tinh thần thép của những người thợ xe lửa thời hoa lửa là ngọn đuốc soi sáng, nhắc nhở tôi phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới sáng tạo trong dạy học, giáo dục các thế hệ mầm non của Dĩ An biết trân trọng quá khứ, nỗ lực học tập để chung tay xây dựng phường Dĩ An ngày một văn minh, hiện đại và phồn vinh.
