Ngọn lửa Đông Khê – Người anh hùng lấy thân mình bịt hỏa điểm
Anh hùng Liệt sĩ Trần Cừ (1920–1950) là đại đội trưởng bộ binh (Đại đội 336, Tiểu đoàn 174, Trung đoàn 209, Sư đoàn 312) quân đội nhân dân Việt Nam. Ông nổi tiếng với hành động dũng cảm lấy thân mình bịt lỗ châu mai, ném lựu đạn cuối cùng tiêu diệt đồn địch trong trận Đông Khê (16/9/1950)
Đêm Đông Khê, núi rừng như nín thở. Khói súng quyện vào màn đêm dày đặc. Từng loạt đạn xé toạc không gian, ánh chớp lửa lóe lên từ những lô cốt kiên cố của địch. Trong làn mưa đạn ấy, bóng dáng Đại đội trưởng Trần Cừ vẫn sừng sững, vừa chỉ huy, vừa động viên từng chiến sĩ. “Bám chắc trận địa! Không được lùi!” Giọng anh vang lên giữa tiếng súng, trầm mà rắn rỏi. Những người lính trẻ nhìn vào anh, như nhìn vào một điểm tựa giữa lằn ranh sống chết. Nhưng địch ngoan cố hơn dự tính. Hỏa lực từ hầm ngầm bắn ra như xé nát mọi đợt xung phong. Nhiều đồng đội đã ngã xuống. Đêm đầu chưa thể kết thúc trận đánh. Rạng sáng, trong ánh sáng mờ nhạt của bình minh, Trần Cừ lặng lẽ đi qua từng tổ chiến đấu. Anh cúi xuống, đặt tay lên vai một chiến sĩ: “Đêm nay… ta phải dứt điểm. Không thể để chúng sống thêm một ngày.” Không ai trả lời. Nhưng trong ánh mắt họ, ngọn lửa đã bùng lên. Đêm thứ hai. Tiếng hô xung phong dậy lên như sấm. Đại đội 336 lao thẳng vào trung tâm cứ điểm. Đạn địch dội xuống như mưa, đất đá tung lên mù mịt. Trần Cừ vẫn đi đầu. Bất chợt, một viên đạn găm vào chân anh. Máu thấm ướt ống quần. Nhưng anh không dừng lại. Anh nghiến răng, chống người dậy, tiếp tục chỉ huy: “Tiến lên! Không được chùn bước!” Hầm ngầm của địch vẫn còn. Lỗ châu mai phun lửa đỏ rực, chặn đứng từng đợt tiến công. Những quả lựu đạn ném vào rồi lại bật ra. Thời gian không còn nhiều. Trời sắp sáng. Trần Cừ hiểu rất rõ: nếu chậm một khắc, địch sẽ phản kích, cả đơn vị sẽ phải trả giá đắt. Anh nhìn quanh. Những gương mặt lấm lem khói súng. Những đôi mắt đỏ ngầu nhưng không hề sợ hãi. Anh nắm chặt quả thủ pháo cuối cùng. Rồi bất ngờ, anh đứng bật dậy, giọng vang như xé toang màn đêm: “Hồ Chủ tịch muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!” Không ai kịp giữ anh lại. Trần Cừ lao thẳng về phía lô cốt. Một ánh chớp lóe lên. Quả thủ pháo được ném chính xác vào lỗ châu mai. Nhưng ngay khoảnh khắc ấy, anh không lùi lại. Anh dùng chính thân mình… bịt kín họng súng đang gầm rú. Một giây. Rồi tất cả bùng nổ. Lửa, khói, đất đá cuộn lên dữ dội. Khoảnh khắc ấy, thời gian như ngừng lại. Rồi từ phía sau, tiếng gào vang dậy: “Học tập Đại đội trưởng! Trả thù cho Đại đội trưởng!” Như một cơn bão, cả đại đội tràn lên. Không còn gì ngăn được họ nữa. Hầm ngầm bị đánh sập. Địch bị tiêu diệt hoàn toàn. Đông Khê thất thủ. Nhưng người chỉ huy dũng cảm ấy đã nằm lại nơi tuyến đầu, hòa vào đất mẹ. … Nhiều năm sau, khi nhắc lại trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, người ta không chỉ nhớ đến một chiến thắng. Người ta nhớ đến một con người. Một con người đã biến thân mình thành ngọn lửa. Ngọn lửa ấy không chỉ thiêu cháy hỏa điểm của địch… mà còn thắp sáng ý chí chiến đấu của cả một thế hệ. Và từ đêm Đông Khê năm ấy, cái tên Trần Cừ đã trở thành bất tử — như chính tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” mà anh đã sống, đã chiến đấu và đã hóa thân vào.



