Ngọn Lửa Giữ Làng An Trường
Mẹ Dương Thị Duyên sinh ra và lớn lên tại An Trường, một vùng quê giàu truyền thống yêu nước. Lập gia đình với đồng chí Trương Văn Dĩ, người sớm giác ngộ cách mạng, Mẹ sinh được bốn người con (hai trai, hai gái). Cuộc sống gia đình Mẹ vốn giản dị, chan hòa nghĩa tình làng xóm, nhưng sớm bị cuốn vào vòng xoáy khốc liệt của lịch sử dân tộc.
Tôi về xã An Trường, huyện Càng Long trong một chuyến đi sưu tầm tư liệu về các Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Giữa không gian làng quê yên bình hôm nay, thật khó hình dung nơi đây từng là mảnh đất oằn mình trong bom đạn, nơi những người mẹ âm thầm tiễn chồng, tiễn con ra đi mà không hẹn ngày trở lại. Trong những trang ký ức ấy, hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Dương Thị Duyên (1900 – 1989) hiện lên như một ngọn lửa bền bỉ, cháy suốt gần trọn thế kỷ vì quê hương, đất nước.
Mẹ Dương Thị Duyên sinh ra và lớn lên tại An Trường, một vùng quê giàu truyền thống yêu nước. Lập gia đình với đồng chí Trương Văn Dĩ, người sớm giác ngộ cách mạng, Mẹ sinh được bốn người con (hai trai, hai gái). Cuộc sống gia đình Mẹ vốn giản dị, chan hòa nghĩa tình làng xóm, nhưng sớm bị cuốn vào vòng xoáy khốc liệt của lịch sử dân tộc.
Ngay từ năm 1936, khi phong trào cách mạng còn nhiều gian nan, đồng chí Trương Văn Dĩ đã tham gia hoạt động cách mạng, giữ nhiệm vụ Trưởng ban tiếp tế ấp 4, xã An Trường. Mẹ Duyên trở thành hậu phương vững chắc, lặng lẽ che chở, nuôi giấu cán bộ, san sẻ từng bát gạo, từng nắm khoai trong những năm tháng hiểm nguy. Với Mẹ, yêu nước không phải là lời nói lớn lao, mà là sự hy sinh âm thầm, chấp nhận mọi gian khổ để bảo vệ cách mạng.
Ngày 27/7/1946, giặc Pháp bắt được đồng chí Trương Văn Dĩ. Chúng kết án tử hình người cán bộ kiên trung ấy. Tin dữ như sét đánh ngang tai, nhưng Mẹ Duyên đã nén đau thương, cắn chặt nước mắt. Mẹ hiểu rằng, chồng mình ngã xuống không chỉ cho gia đình, mà cho cả quê hương, cho con đường độc lập mà dân tộc đang đi.
Nhiều năm sau, khi vết thương lòng chưa kịp lành, Mẹ lại phải tiễn đưa người con trai yêu dấu – liệt sĩ Trương Văn Đủ (sinh năm 1935). Anh tham gia cách mạng ngày 01/01/1961, cấp bậc Thượng sĩ, chiến đấu trong đội hình Tiểu đoàn 509 Trà Vinh. Trên chiến trường chống đế quốc Mỹ ác liệt, anh đã chiến đấu kiên cường cho đến ngày 07/8/1963, khi anh anh dũng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Một lần nữa, Mẹ Duyên tiễn người thân ra đi mãi mãi, để lại phía sau nỗi đau không thể gọi thành lời.
Mất chồng, mất con, nhưng Mẹ không gục ngã. Suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời, Mẹ vẫn sống trong sự đùm bọc của bà con làng xóm, trong niềm tin son sắt vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Năm 1989, Mẹ Dương Thị Duyên qua đời, khép lại một cuộc đời nhiều hy sinh, nhưng để lại một di sản tinh thần vô giá cho quê hương An Trường.
Ngày 04/8/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Dương Thị Duyên theo Quyết định số 1853/QĐ-CTN. Danh hiệu ấy là sự tri ân thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với một người mẹ đã hiến dâng trọn vẹn hạnh phúc riêng cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Là một cán bộ Đoàn đi sưu tầm câu chuyện này, tôi càng thấm thía rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của những người anh hùng liệt sĩ và bằng nước mắt lặng thầm của những người mẹ như Mẹ Việt Nam Anh hùng Dương Thị Duyên.
Ngọn lửa yêu nước mà Mẹ thắp lên từ làng quê An Trường năm xưa, đến hôm nay vẫn âm ỉ cháy trong lòng thế hệ trẻ chúng tôi – nhắc nhở phải sống, cống hiến và gìn giữ quê hương bằng tất cả trách nhiệm và niềm biết ơn sâu sắc.
