Ngọn lửa giữa núi rừng Tây Bắc

Ngọn lửa giữa núi rừng Tây Bắc

Giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ, nơi những dãy núi nối tiếp nhau trập trùng trong mây trắng, có một địa danh đã đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân Yên Bái – đó là Khau Phạ. Ngày nay, đèo Khau Phạ nổi tiếng bởi vẻ đẹp kỳ vĩ, nhưng ít ai biết rằng nơi đây từng là căn cứ hoạt động của một đội du kích quả cảm, góp phần bảo vệ quê hương trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp đầy gian khổ.

Đội du kích Khau Phạ được thành lập vào khoảng tháng 10 năm 1946 tại bản Trống Tông Khúa, xã Cao Phạ, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái. Những ngày đầu thành lập, đội chỉ có vỏn vẹn bảy người. Họ đều là đồng bào dân tộc H’Mông sống trên vùng núi cao quanh năm mây phủ. Vũ khí khi ấy vô cùng thiếu thốn, chỉ có vài khẩu súng kíp, dao nhọn và cung nỏ. Nhưng điều họ có lại vô cùng lớn lao – đó là lòng yêu quê hương và ý chí bảo vệ bản làng trước sự đàn áp của thực dân Pháp.

Những năm ấy, cuộc sống của đồng bào vùng cao vô cùng cực khổ. Thực dân Pháp cùng các thế lực phản động thường xuyên cướp bóc, bắt phu, áp bức nhân dân. Người dân Mù Cang Chải sống trong cảnh đói nghèo và bất an. Chính từ nỗi đau mất nước và khát vọng tự do, những người con của núi rừng Tây Bắc đã đứng lên cầm vũ khí chiến đấu.

Khau Phạ khi ấy là vùng núi hiểm trở, mây mù bao phủ quanh năm. Những con đường nhỏ men theo sườn núi vừa dốc vừa hẹp, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Địa hình ấy trở thành lợi thế để đội du kích hoạt động bí mật. Ban ngày họ ẩn mình trong rừng sâu, đêm xuống mới men theo các lối núi đi liên lạc, vận chuyển lương thực và theo dõi hoạt động của địch.

Dù cuộc sống thiếu thốn trăm bề nhưng tinh thần chiến đấu của đội du kích Khau Phạ luôn rất kiên cường. Có những ngày trời rét cắt da, mọi người chỉ có nắm ngô rang hay vài củ sắn để ăn qua bữa. Quần áo rách vá chằng vá đụp, chân trần lội suối băng rừng, nhưng không ai lùi bước.

Người già trong vùng sau này kể lại rằng những chiến sĩ du kích năm ấy rất gan dạ. Họ thuộc từng con đường trong núi, từng khe đá, từng cánh rừng. Khi địch kéo quân qua đèo Khau Phạ, đội du kích bí mật bám theo, nắm tình hình rồi báo cho lực lượng cách mạng. Có lúc họ phục kích giữa đêm tối, đánh nhanh rồi rút vào rừng sâu khiến quân địch vô cùng hoang mang.

Không chỉ chiến đấu, đội du kích Khau Phạ còn vận động nhân dân tin theo cách mạng. Họ đi đến từng bản làng giải thích cho đồng bào hiểu về lòng yêu nước, về độc lập dân tộc. Dần dần, ngày càng nhiều người tham gia hỗ trợ cách mạng: người góp gạo, người giấu cán bộ, người dẫn đường cho bộ đội vượt núi.

Trong Chiến dịch Tây Bắc năm 1952, lực lượng du kích Khau Phạ đã phối hợp với bộ đội chủ lực tham gia đánh địch ở khu vực Tú Lệ – Cao Phạ. Khi quân Pháp rút chạy qua Mù Cang Chải, đội du kích tiếp tục cùng nhân dân truy kích, góp phần giải phóng vùng Tây Bắc. Những chiến công tuy thầm lặng nhưng đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc.

Điều khiến nhiều người xúc động nhất không phải là những trận đánh lớn, mà chính là tinh thần đoàn kết của đồng bào vùng cao trong những năm tháng gian khổ ấy. Người dân Mù Cang Chải sẵn sàng sẻ nửa bát cơm, nhường tấm chăn cho chiến sĩ. Có những bà mẹ thức trắng đêm nấu cơm cho du kích. Có những em nhỏ làm liên lạc, băng rừng đưa thư giữa giá rét.

Giữa bom đạn và gian khổ, ngọn lửa yêu nước vẫn cháy sáng trong trái tim những con người nơi núi rừng Khau Phạ.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa. Con đường đèo Khau Phạ năm xưa giờ đã rộng mở, từng đoàn xe nối nhau vượt núi giữa mây trời Tây Bắc. Những bản làng nghèo khó ngày nào đã đổi thay từng ngày. Trẻ em được đến trường, cuộc sống của đồng bào ngày càng no ấm hơn.

Nơi thành lập Đội du kích Khau Phạ hiện đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Đó không chỉ là niềm tự hào của người dân Mù Cang Chải mà còn là minh chứng cho tinh thần bất khuất của đồng bào các dân tộc Yên Bái trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Mỗi lần nhắc đến Đội du kích Khau Phạ, người ta không chỉ nhớ về những chiến công giữa núi rừng Tây Bắc, mà còn nhớ đến hình ảnh những con người bình dị đã dành cả tuổi trẻ để bảo vệ quê hương. Họ không phải những anh hùng với huân chương lấp lánh, mà là những người dân chân chất mang trong tim tình yêu nước lớn lao.

Câu chuyện về Đội du kích Khau Phạ giống như ngọn lửa được truyền qua nhiều thế hệ. Nó nhắc nhở chúng ta hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc và sống xứng đáng với truyền thống kiên cường của cha ông.

Giữa mây trời Khau Phạ hôm nay, dường như vẫn còn vang vọng bước chân của những người du kích năm xưa – những con người đã viết nên một trang sử đẹp cho quê hương Yên Bái anh hùng.

Tác giả: Đoàn Nhật Linh

Chi đoàn: Trường mầm non Bông Sen