Ngọn lửa khởi nghĩa trên cao nguyên Di Linh

Cuối thế kỷ XIX, sau khi từng bước hoàn thành việc xâm chiếm nhiều vùng của Việt Nam, thực dân Pháp hướng sự chú ý lên vùng Nam Tây Nguyên. Cao nguyên Di Linh với những cánh rừng bạt ngàn, đất đai màu mỡ và vị trí chiến lược trở thành mục tiêu trong kế hoạch mở rộng sự cai trị.

Đối với người Pháp, đây là vùng đất cần được kiểm soát.

Nhưng đối với đồng bào K'Ho, đó là quê hương của tổ tiên, là nơi những dòng suối nuôi lớn bao thế hệ, là cánh rừng che chở cuộc sống của buôn làng từ thuở xa xưa.

Chính sự đối lập ấy đã làm bùng lên phong trào kháng chiến.

Là một tù trưởng có uy tín, K'Brừm hiểu rằng nếu các buôn làng tiếp tục chia rẽ, từng cộng đồng nhỏ sẽ lần lượt bị khuất phục. Vì thế, ông đi khắp vùng Di Linh, vận động các già làng và những người có uy tín đoàn kết lại, cùng nhau bảo vệ núi rừng.

Lời kêu gọi ấy nhanh chóng được hưởng ứng.

Những người nông dân bỏ lại nương rẫy.

Những người thợ săn mang theo cung nỏ.

Những chàng trai trong buôn cầm giáo mác bước vào cuộc chiến.

Không ai chiến đấu vì phần thưởng.

Họ chiến đấu để giữ lấy quê hương.

Hiểu rõ sự chênh lệch về vũ khí, K'Brừm không đối đầu trực diện với quân Pháp. Ông chọn cách đánh linh hoạt, tận dụng địa hình rừng núi để phục kích rồi nhanh chóng rút lui. Những con đường mòn quanh co, những khe suối sâu và cánh rừng rậm đã trở thành đồng minh của nghĩa quân.

Mỗi cuộc tấn công tuy không lớn nhưng đều khiến quân Pháp phải dè chừng. Điều làm họ lo ngại nhất không phải là số lượng nghĩa quân, mà là tinh thần đoàn kết của đồng bào K'Ho. Sau mỗi cuộc càn quét, phong trào vẫn không bị dập tắt. Khi một nhóm nghĩa quân rút lui, nhóm khác lại tiếp tục đứng lên.

Ngọn lửa khởi nghĩa ấy không chỉ cháy trong lòng những chiến binh cầm vũ khí.

Nó còn cháy trong từng buôn làng.

Trong những người mẹ chuẩn bị lương thực.

Trong những già làng giữ gìn bản sắc dân tộc.

Trong những thanh niên sẵn sàng theo bước K'Brừm bảo vệ đại ngàn.

Theo thời gian, trước ưu thế vượt trội về quân sự và hệ thống cai trị của thực dân Pháp, phong trào khởi nghĩa dần suy yếu. Tuy nhiên, điều mà K'Brừm để lại không chỉ là những trận đánh, mà còn là tinh thần bất khuất của người K'Ho trước ngoại xâm.

Ngày nay, tên tuổi K'Brừm vẫn được nhắc đến như một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào chống thực dân Pháp ở Nam Tây Nguyên. Ông là biểu tượng cho ý chí bảo vệ quê hương, giữ gìn bản sắc văn hóa và khẳng định rằng người dân nơi đại ngàn chưa bao giờ cam chịu mất tự do.

Ngọn lửa do K'Brừm thắp lên có thể đã lùi vào lịch sử, nhưng ánh sáng của nó vẫn còn soi rọi tinh thần yêu nước của các thế hệ hôm nay. Bởi lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến thắng, mà còn bằng những con người dám đứng lên khi quê hương cần đến họ.