Ngọn lửa khởi nghĩa từ căn lán Tân Trào

(Biên tập lại từ mẩu chuyện "Từ Pác Bó đến Tân Trào")

Tháng 5 năm 1945, sau khi thoát khỏi nhà tù của chính quyền Tưởng Giới Thạch, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về căn cứ địa Việt Bắc. Tại căn lán nhỏ trên sườn đồi Pác Bó, Người đã có cuộc gặp lịch sử với đồng chí Võ Nguyên Giáp và đồng chí Vũ Anh để nghe báo cáo về phong trào cách mạng trong nước. Nhận định thời kỳ đấu tranh chính trị đơn thuần đã qua nhưng thời kỳ toàn dân khởi nghĩa chưa tới, Bác đề ra chủ trương tập hợp những cán bộ, chiến sĩ ưu tú nhất để thành lập một đội quân tập trung. Theo ý kiến của Người, tên gọi "Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân" được quyết định nhằm nhấn mạnh nhiệm vụ dùng hình thức vũ trang để gây ảnh hưởng chính trị sâu rộng trong quần chúng.

Ngày 22 tháng 12 năm 1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức ra đời gồm 34 chiến sĩ. Ngay sau đó, đội đã thực hiện đúng chỉ thị của Bác "trong vòng một tháng phải có hoạt động, trận đầu nhất định phải thắng", xuất sắc mưu trí cải trang tập kích thắng lợi hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần. Đến tháng 5 năm 1945, Bác Hồ di chuyển từ Cao Bằng về Tân Trào (Tuyên Quang) – nơi được chọn làm thủ đô của Khu Giải phóng gồm 6 tỉnh Cao - Bắc - Lạng - Hà - Tuyên - Thái.

Tại lán Nà Nưa (Tân Trào), giữa lúc công việc chuẩn bị cho Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội đang gấp rút, Bác bất ngờ bị sốt nặng, mê sảng liên tục. Giữa cơn sốt dữ dội trên chiếc phản nứa, Người vẫn vắt cạn sức lực dặn dò đồng chí Võ Nguyên Giáp một câu nói bất hủ: "Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù nguy hiểm đến đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập". Nhờ sự chăm sóc kiên trì và bài thuốc dân gian từ một ông lang người Tày địa phương, Bác đã vượt qua cơn bạo bệnh.

Chiều ngày 16 tháng 8 năm 1945, dưới cây đa Tân Trào, Đội Giải phóng quân do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã làm lễ xuất phát tiến về giải phóng Thái Nguyên trước sự chứng kiến của các đại biểu Quốc dân Đại hội. Ngay sau đó, Quốc dân Đại hội họp tại đình Tân Trào đã thông qua lệnh Tổng khởi nghĩa, bầu ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, mở ra trang sử mới cho toàn dân tộc.