NGỌN LỬA KHÔNG TẮT GIỮA RỪNG DẦU

Có những câu chuyện chiến tranh không được ghi lại bằng những chiến công lẫy lừng hay những dòng chữ vàng trong sách sử. Chúng tồn tại lặng lẽ trong ký ức của những người đã từng đi qua khói lửa, mang theo dấu ấn của một thời tuổi trẻ đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng đáng tự hào. Mỗi lần được ngồi nghe bác tôi – đồng chí Nguyễn Hữu Lương, nguyên Thượng úy, Đại đội phó Đại đội 1, Tiểu đoàn 26, Sư đoàn 302 – kể lại những năm tháng chiến đấu trên đất Campuchia, tôi luôn có cảm giác như đang được mở ra một cánh cửa dẫn về quá khứ.

Bác không kể bằng giọng điệu hào hùng hay tự hào về những chiến công của mình. Giọng bác chậm rãi, trầm lắng, đôi khi ngắt quãng như đang lần giở từng lớp ký ức đã ngủ yên nhiều năm. Nhưng chính sự bình dị ấy lại khiến những câu chuyện trở nên chân thực và xúc động hơn bao giờ hết.

Năm ấy, bác còn rất trẻ. Tuổi thanh xuân của bác gắn liền với những cánh rừng dầu bạt ngàn trên đất Campuchia, nơi quân tình nguyện Việt Nam thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng và bảo vệ thành quả cách mạng. Đó là những năm tháng mà chiến tranh không còn là những trận đánh lớn vang dội như trong các bộ phim hay trang sách lịch sử, mà là cuộc chiến âm thầm, dai dẳng giữa sự sống và cái chết, giữa bình yên mong manh và hiểm nguy luôn rình rập.

Theo lời bác kể, đơn vị đóng quân giữa những cánh rừng dầu rộng lớn. Ban ngày, nơi ấy trông có vẻ yên bình với những hàng cây thẳng tắp và những cánh đồng trải dài. Nhưng khi màn đêm buông xuống, mọi thứ trở nên đáng sợ. Bóng tối bao trùm khắp nơi, tiếng côn trùng rả rích xen lẫn tiếng gió luồn qua những tán lá khiến người lính luôn phải căng mình cảnh giác.

“Người lính sợ nhất không phải lúc súng nổ,” bác từng nói với tôi như vậy. “Mà là những lúc mọi thứ quá yên tĩnh. Vì mình không biết hiểm nguy sẽ đến từ đâu và vào lúc nào.”

Có lẽ vì thế mà câu chuyện về đêm 25 tháng 11 năm 1987 luôn được bác nhớ rõ đến từng chi tiết.

Đó là một đêm tưởng như bình thường. Đồng hồ chỉ khoảng 21 giờ. Đơn vị đang sinh hoạt và thực hiện nhiệm vụ canh gác như mọi ngày. Bầu trời tối đen, chỉ có ánh trăng mờ xuyên qua những tán rừng dầu. Không ai ngờ rằng chỉ ít phút nữa thôi, sự yên tĩnh ấy sẽ bị xé toạc bởi tiếng đạn và khói lửa chiến tranh.

Lực lượng cảnh giới phát hiện những chuyển động bất thường từ khu vực bờ suối gần nơi đóng quân. Ban đầu chỉ là những bóng đen thấp thoáng trong màn đêm, nhưng bằng kinh nghiệm chiến đấu và tinh thần cảnh giác cao độ, các chiến sĩ nhận ra đó không phải là sự chuyển động bình thường của rừng núi.

Đúng như dự đoán, một toán quân Pol Pot đang bí mật tiếp cận vị trí của đơn vị.

Khi bộ đội ta chưa kịp triển khai đầy đủ đội hình phòng ngự, hai quả đạn B40 bất ngờ lao tới.

Tiếng nổ vang lên dữ dội.

Mặt đất rung chuyển.

Đất đá tung lên mù mịt.

Khoảnh khắc ấy, ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ còn tính bằng giây.

Nhưng điều khiến tôi xúc động nhất trong câu chuyện không phải là tiếng súng hay mức độ nguy hiểm của trận đánh, mà là phản ứng của những người lính.

Không ai bỏ chạy.

Không ai hoảng loạn.

Theo khẩu lệnh của chỉ huy, tất cả nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Những người lính thông tin vốn làm nhiệm vụ bảo đảm liên lạc cũng lập tức trở thành những chiến sĩ trực tiếp chiến đấu bảo vệ đơn vị.

Trong bóng tối dày đặc của rừng sâu, họ vừa chiến đấu vừa bảo vệ đồng đội bên cạnh mình.

Cuộc đọ súng chỉ kéo dài khoảng hai mươi phút.

Hai mươi phút ấy không dài đối với dòng chảy thời gian.

Nhưng với những người trực tiếp tham gia, đó là hai mươi phút của ý chí, lòng dũng cảm và bản lĩnh.

Trước sự chống trả quyết liệt của quân ta cùng sự chi viện của các đơn vị bạn, quân Pol Pot dần mất thế chủ động và buộc phải tháo chạy vào rừng sâu.

Trận địa được giữ vững.

Đơn vị được bảo toàn.

Nhiệm vụ tiếp tục được thực hiện.

Khi kể đến đây, bác tôi chỉ cười nhẹ và nói:

“Đó không phải trận đánh lớn. Nhưng nếu hôm ấy anh em chủ quan, có thể đã có rất nhiều người không còn cơ hội trở về.”

Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều.

Đằng sau mỗi chiến thắng là sự tỉnh táo, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của người lính. Đằng sau những dòng lịch sử ngắn gọn là biết bao đêm thức trắng, biết bao lần đối mặt với hiểm nguy mà không ai biết đến.

Ngày hôm nay, khi được sống trong hòa bình, tôi càng hiểu rằng những điều bình dị như được học tập, làm việc và sống trong yên ổn đều là thành quả của sự hy sinh thầm lặng từ những con người như bác tôi và đồng đội của bác.

Câu chuyện về đêm rừng dầu năm ấy không chỉ là ký ức chiến tranh. Đó còn là bài học về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và ý thức sẵn sàng vượt qua khó khăn vì nhiệm vụ chung.

Ngọn lửa ấy đã được thế hệ cha anh thắp lên giữa chiến trường khốc liệt.

Và hôm nay, trách nhiệm của thế hệ trẻ chúng tôi là tiếp tục giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt.