NGỌN LỬA KHÔNG TẮT Ở VỊ XUYÊN
Có những con người sống rất lặng lẽ, nhưng phía sau họ là cả một trời ký ức rực cháy. Bác Đặng Xuân Bích cựu chiến binh ở thôn Tân Lập là một người như thế. Gặp bác, em không chỉ gặp một con người, mà như chạm vào một phần lịch sử – nơi “một thời hoa lửa” vẫn âm ỉ cháy trong từng lời kể.
Sinh ngày 23/10/1962 tại Ninh Bình, năm 1980, khi vừa tròn 18 tuổi, sau khi học xong cấp 3, bác lên đường nhập ngũ. Đó là cái tuổi mà nhiều người còn đang đứng trước ngưỡng cửa ước mơ, nhưng bác đã chọn khoác lên mình màu áo lính, mang theo lý tưởng và trách nhiệm với Tổ quốc. Tháng 7 năm 1980, bác vào Sư đoàn 314, Quân khu 2. Sau những tháng ngày huấn luyện và học tập, bác trở về đơn vị, rồi cùng đồng đội có mặt tại mặt trận Vị Xuyên – nơi từng tấc đất đều phải đánh đổi bằng máu. Tháng 4 năm 1984, bác lên tiền phương Thanh Thủy – điểm nóng của những trận đánh giành giật từng cao điểm. Ở đó, chiến tranh hiện lên không phải bằng những khái niệm, mà bằng hiện thực khốc liệt đến ám ảnh: bom đạn dội xuống xé nát núi rừng, đất đá bị xới tung, con người sống trong ranh giới mong manh giữa còn và mất.
Bác kể, có những đêm dài đến vô tận, không phải vì thời gian trôi chậm, mà vì nỗi căng thẳng kéo dài không dứt. Có những ngày, cái đói, cái rét bủa vây, nhưng đáng sợ hơn cả là sự im lặng trước mỗi trận đánh – thứ im lặng báo trước những mất mát không thể tránh khỏi. Và rồi, có những người lính – hôm qua còn ngồi cạnh nhau, chia nhau từng ngụm nước, từng mẩu lương khô – hôm nay đã nằm lại nơi sườn núi, không một lời từ biệt.
Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Có người chưa kịp sống hết một thanh xuân, chưa kịp trở về với gia đình, với những ước mơ còn dang dở. Nhưng chính sự ra đi lặng lẽ ấy đã làm nên ý nghĩa lớn lao của hai tiếng “Tổ quốc”. Bởi có những cái chết không phải là kết thúc, mà là sự hóa thân – hóa thân thành dáng núi, thành biên cương, thành sự bình yên cho những thế hệ đi sau.
Chiến tranh, vì thế, không chỉ là những trận đánh, mà là những ký ức khắc sâu trong tâm trí người lính. Đó là nỗi đau khi mất đi đồng đội, là cảm giác bất lực khi không thể giữ lại một bàn tay vừa buông ra. Nhưng vượt lên tất cả, người lính vẫn đứng vững. Không phải vì họ không biết sợ, mà vì phía sau họ là đất nước – là điều thiêng liêng lớn hơn cả chính mạng sống của mình.
Năm tháng qua đi, chiến tranh lùi xa. Bác trở về với quân hàm Đại úy, mang theo thương tật của một bệnh binh. Những vết thương ấy không chỉ in trên cơ thể, mà còn nằm lại trong ký ức – âm thầm nhưng không bao giờ lành hẳn. Thế nhưng, điều khiến em xúc động hơn cả không phải là những mất mát ấy, mà là cách bác tiếp tục sống sau chiến tranh.
Rời chiến trường, bác không chọn nghỉ ngơi. Bác tiếp tục cống hiến cho quê hương trên cương vị Phó Chủ tịch xã Vĩnh Tuy trong nhiều năm. Nếu nơi biên cương, bác từng giữ từng tấc đất bằng máu và ý chí, thì trong thời bình, bác lại góp phần giữ gìn và xây dựng cuộc sống bình yên cho nhân dân. Dường như ở bác, ngọn lửa của trách nhiệm chưa bao giờ tắt – nó chỉ chuyển từ chiến hào khốc liệt sang những công việc giản dị mà bền bỉ trong đời thường.
Nghe câu chuyện của bác, em hiểu rằng: hòa bình hôm nay không phải là điều tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu, và bằng cả những con người đã mãi mãi dừng lại nơi biên giới. Và vì thế, hòa bình không chỉ để sống trong đó, mà còn để suy ngẫm, để biết ơn, và để có trách nhiệm gìn giữ.
“Một thời hoa lửa” có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng với em, nó chưa bao giờ là quá khứ. Nó vẫn hiện hữu trong ánh mắt trầm lặng của bác, trong những câu chuyện tưởng chừng giản dị mà nặng trĩu, và trong chính cuộc sống bình yên mà em đang có hôm nay.
Em nhận ra rằng, có những điều không thể nói hết bằng lời: đó là những thanh xuân đã gửi lại nơi biên cương, là những con người đã lặng lẽ ra đi để đất nước được tiếp tục. Và từ đó, em hiểu mình không thể sống hời hợt, không thể vô tâm trước những gì đang có.
Nếu quá khứ là ngọn lửa đã cháy lên bằng máu và niềm tin, thì hôm nay, ngọn lửa ấy đang được trao lại. Và có lẽ, cách tri ân sâu sắc nhất không nằm ở những lời ca ngợi, mà ở cách mỗi người trẻ sống trong hiện tại: sống có lý tưởng, có bản lĩnh, biết gánh vác và không quay lưng trước trách nhiệm.
Để rồi, một ngày nào đó, khi đứng trước những trang sử hào hùng, ta không chỉ cúi đầu biết ơn – mà còn có thể ngẩng cao đầu mà nói rằng: ngọn lửa của “một thời hoa lửa” vẫn đang cháy, và chúng ta – thế hệ hôm nay – đang tiếp bước để giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ lụi tàn.


