NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRÊN ĐẤT NGŨ LẠC (Câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Thạch Thị Móc)
Tôi tìm về xã Ngũ Lạc, huyện Duyên Hải trong một buổi sáng yên bình. Vùng đất của đồng bào Khmer hiện lên giản dị với những hàng dừa, ruộng lúa và mái chùa thấp thoáng xa xa. Nhưng ẩn sâu trong vẻ thanh bình ấy là những câu chuyện thấm đẫm máu và nước mắt – những câu chuyện mà mỗi lần nhắc lại, lòng người lại lặng đi. Và trong hành trình sưu tầm của mình, tôi đã được nghe kể về Mẹ Thạch Thị Móc – một người mẹ bình dị mà vĩ đại.
Tôi tìm về xã Ngũ Lạc, huyện Duyên Hải trong một buổi sáng yên bình. Vùng đất của đồng bào Khmer hiện lên giản dị với những hàng dừa, ruộng lúa và mái chùa thấp thoáng xa xa. Nhưng ẩn sâu trong vẻ thanh bình ấy là những câu chuyện thấm đẫm máu và nước mắt – những câu chuyện mà mỗi lần nhắc lại, lòng người lại lặng đi. Và trong hành trình sưu tầm của mình, tôi đã được nghe kể về Mẹ Thạch Thị Móc – một người mẹ bình dị mà vĩ đại.
Mẹ Thạch Thị Móc sinh năm 1901, là người dân tộc Khmer, cả đời gắn bó với quê hương Ngũ Lạc. Mẹ cùng chồng là ông Thạch Phan sinh được ba người con – hai trai, một gái. Cuộc sống vốn dĩ nghèo khó, nhưng ấm áp tình gia đình. Thế rồi chiến tranh ập đến, cuốn theo bao phận người vào vòng xoáy khốc liệt.
Khi đất nước gọi tên, những người con của Mẹ đã không ngần ngại lên đường. Họ ra đi không chỉ vì lý tưởng cách mạng, mà còn vì tình yêu quê hương, vì mong muốn mang lại cuộc sống yên bình cho xóm làng.
Người con trai đầu – liệt sĩ Thạch Sông – tham gia cách mạng từ năm 1952, giữ chức Phó ban Nông dân huyện Cầu Ngang. Anh là người cán bộ gần dân, hiểu dân, luôn bám cơ sở để vận động quần chúng đứng lên đấu tranh. Ngày 12 tháng 01 năm 1970, trong lúc được phân công bám trụ tại vùng tranh chấp để xây dựng phong trào, anh bị địch phát hiện hầm bí mật. Dù trong tình thế nguy hiểm, anh vẫn kiên cường, không lùi bước, và đã anh dũng hy sinh dưới làn đạn của kẻ thù.
Nỗi đau ấy chưa kịp nguôi ngoai, chỉ hai tháng sau, Mẹ lại tiễn thêm một người con nữa vào cõi vĩnh hằng. Liệt sĩ Thạch Đun – người con trai thứ – tham gia cách mạng từ năm 1958, là Phó Ban Tuyên huấn xã Ngũ Lạc. Anh mang trong mình nhiệm vụ tuyên truyền, giác ngộ cách mạng, thắp lên niềm tin cho nhân dân giữa những ngày gian khó. Ngày 12 tháng 3 năm 1970, trên đường đi công tác, anh bị địch phục kích và hy sinh. Sự ra đi của anh để lại khoảng trống không gì có thể lấp đầy.
Hai người con, hai lần vĩnh biệt. Nỗi đau như xé lòng người mẹ. Tôi lặng người khi nghe các cô chú lớn tuổi trong xã kể lại: những ngày ấy, Mẹ Thạch Thị Móc không khóc thành tiếng. Mẹ chỉ lặng lẽ, đôi mắt sâu thẳm như chất chứa cả đại dương nỗi buồn. Nhưng chính trong sự lặng lẽ ấy là một sức mạnh phi thường – sức mạnh của một người mẹ đặt Tổ quốc lên trên nỗi đau riêng.
Mẹ không oán trách, không gục ngã. Mẹ hiểu rằng sự hy sinh của các con là vì quê hương, vì dân tộc. Và có lẽ, trong trái tim người mẹ ấy, nỗi đau đã hóa thành niềm tự hào – một niềm tự hào lặng lẽ mà thiêng liêng.
Năm tháng trôi qua, chiến tranh lùi xa, nhưng những mất mát thì không gì có thể xóa nhòa. Để ghi nhớ công ơn của Mẹ, ngày 26 tháng 3 năm 2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho Mẹ Thạch Thị Móc. Đó không chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước, mà còn là sự tri ân của cả dân tộc đối với một cuộc đời hy sinh thầm lặng mà lớn lao.
Đứng trên mảnh đất Ngũ Lạc hôm nay, giữa cuộc sống thanh bình, tôi chợt hiểu rằng: chính những người mẹ như Mẹ Thạch Thị Móc đã góp phần làm nên hòa bình này. Họ đã dâng hiến những điều quý giá nhất – không phải bằng lời nói, mà bằng chính máu thịt của mình.
Rời Ngũ Lạc, tôi mang theo câu chuyện về Mẹ – một ngọn lửa không bao giờ tắt. Ngọn lửa của lòng yêu nước, của đức hy sinh, và của một tình mẫu tử cao cả vượt lên trên tất cả.
Và tôi biết, trách nhiệm của thế hệ hôm nay là phải sống sao cho xứng đáng – để những hy sinh ấy không bao giờ trở nên vô nghĩa.



