NGỌN LỬA LA VĂN CẦU

Sinh năm 1932 tại Trùng Khánh, Cao Bằng trong một gia đình dân tộc Tày giàu truyền thống yêu nước, La Văn Cầu lớn lên giữa núi rừng trùng điệp. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, anh khai tăng tuổi để được đứng vào hàng ngũ Quân đội Nhân dân Việt Nam, mang theo hành trang duy nhất là lòng căm thù giặc sâu sắc và ước vọng giải phóng quê hương.

Trong suốt những năm tháng ở Trung đoàn 174 (Đoàn Cao-Bắc-Lạng), chiến sĩ trẻ La Văn Cầu luôn tỏ ra kiên cường, dũng cảm trong từng trận đánh. Sự gan dạ của anh không chỉ thể hiện ở tinh thần sẵn sàng xông phong, mà còn ở quyết tâm sắt đá không bao giờ lùi bước trước gian nguy.

Mùa thu năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu - Đông mở màn bằng đợt tiến công đồn Đông Khê — một căn cứ quân sự kiên cố của thực dân Pháp án ngữ trên Đường số 4. Căn cứ này được bảo vệ bởi hàng rào bốt gạch, lô lô ngầm và các hỏa điểm đại liên càn quét liên tục.

Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950, trận đánh bước vào giai đoạn quyết liệt. Tổ bộc phá của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ mở đường cho quân ta tiến công đồn Đông Khê. Giữa mành sương đêm và khói đạn nghi ngút, hỏa lực địch từ lô lô số 4 quạt ra dữ dội, làm nhiều đồng đội phía trước hy sinh và thương vong.

"Trận đánh Đông Khê là bước ngoặt chiến lược của toàn bộ Chiến dịch Biên giới 1950. Mỗi tấc đất, mỗi lô lô tại đây đều thấm đẫm máu và sự hy sinh của các chiến sĩ ta." (Sử lược Chiến dịch Biên giới 1950)

Trong lúc ôm bọc phá nặng 12kg xông lên, La Văn Cầu bị trúng đạn pháo địch. Một mảnh đạn xé rách vai phải và làm gãy nát bàn tay phải của anh. Cơn đau dữ dội xé xé khiến anh ngất đi giữa làn đạn khói.

Khi tỉnh lại, xung quanh anh là tiếng súng nổ chát chúa và tiếng kêu gọi tiến công của đồng đội. Tay phải đứt lìa lủng lẳng, máu chảy đầm đìa, nhưng nhìn về phía lô lô địch vẫn đang nhả đạn cản bước quân ta, anh không hề do dự. Anh lê người về phía đồng đội Nông Quốc Xanh và nói một lời kiên quyết:

- 'Chặt đứt cánh tay cho tôi để tôi tiếp tục ôm bộc phá!'

Đồng đội rớm nước mắt, dùng dao găm chặt đứt phần thịt còn dính lại của cánh tay phải cho anh. Dùng băng gạc siết chặt vết thương đang xối máu, La Văn Cầu tay trái ôm chặt quả bộc phá nặng 12kg, lảo đảo nhưng kiên định lao về phía lô lô số 4.

Bằng sự phi thường của chí khí cách mạng, chiến sĩ La Văn Cầu đã áp sát được chân lô lô địch. Anh dùng tay trái giật dây nổ rồi nhào người áp sát vào gờ đá.

Một tiếng nổ rung chuyển đất trời vang lên! Lô lô số 4 bị đập tan hoàn toàn, dọn sạch vật cản nguy hiểm nhất, tạo thời cơ vàng cho các đại đội phía sau xung phong tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Đông Khê. Chiến thắng Đông Khê đã mở màn thắng lợi rực rỡ cho Chiến dịch Biên giới 1950, làm phá sản kế hoạch Revers của thực dân Pháp.

"Hành động chặt tay ôm bộc phá phá lô lô của La Văn Cầu là một biểu tượng kinh điển của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, biểu thị quyết tâm 'Thà sinh chứ không chịu mất nước'." - Trích Lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, chiến sĩ La Văn Cầu vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 20 tuổi.

Tên của Anh hùng La Văn Cầu ngày nay đã được đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp mọi miền Tổ quốc. Câu chuyện có thật về cánh tay gãy và quả bộc phá 12kg đêm Đông Khê không chỉ là ký ức thời hoa lửa, mà còn là ngọn lửa bất tử truyền nguồn cảm hứng cho muôn đời thế hệ trẻ Việt Nam.