Ngọn lửa Mỹ Tho

Năm 1867, giặc Pháp chiếm xong 3 tỉnh miền Tây. Lửa cháy khắp chợ Mỹ Tho.

Trong làng Tân Phước, Châu Thành, có một ông thầy đồ 37 tuổi tên Nguyễn Hữu Huân. Ông bỏ bút nghiên, xách gươm ra đi. Dân làng hỏi: "Thưa thầy đi đâu?"

Ông đáp đúng 6 chữ: "Đi đánh Tây. Lấy lại nước."

Từ đó, cái tên "Thủ Huân" làm giặc Pháp mất ăn mất ngủ. Ông dựng cờ khởi nghĩa ở Bến Tre, rồi kéo về Mỹ Tho. Ban ngày ông dạy học trò chữ "trung - hiếu", ban đêm ông cùng nghĩa quân phục kích trên sông Tiền.

Vũ khí của nghĩa quân chỉ có gậy tầm vông, giáo mác. Còn giặc thì tàu sắt, súng thần công. Thua nhiều trận, quân tan. Có người khuyên ông: "Thôi thầy ơi, đầu hàng đi cho được yên."

Ông cười, chỉ tay ra sông: "Sông Tiền còn chảy thì dân Nam còn đánh."

Tháng 6 năm 1875, ông bị giặc bắt ở Gò Công. Chúng dụ: "Qui thuận thì cho làm quan, cho nhiều tiền."

Ông nhổ nước bọt: "Ta thà chết đứng chứ không sống quỳ."

Ngày xử chém ở pháp trường Mỹ Tho, trời mưa. Trước khi gươm đao hạ xuống, ông ngẩng đầu nhìn về hướng sông Tiền và hô lớn:

"Nước Nam là của người Nam!"

Máu ông đổ xuống đất Mỹ Tho. Nhưng ngọn lửa ông thắp lên thì không tắt. Mấy chục năm sau, chính trên mảnh đất ấy lại vang lên tiếng "Đả đảo thực dân Pháp".

Giờ đây, lăng cụ nằm ở Phường 4, TP Mỹ Tho. Mỗi lần đi ngang, học sinh Tiền Giang đều ghé thắp nhang. Trên bia đá chỉ ghi 4 chữ: "Trung liệt bất khuất"