Ngọn lửa Nam tiến và cái chết hóa thành bất tử

Vào những năm 1950, dải đất Bình - Trị - Thiên chìm trong khói lửa ngút trời của cuộc kháng chiến chống Pháp. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, có một người con xứ Quảng Bình đã viết nên huyền thoại bằng chính dòng máu nóng của tuổi hai mươi tư. Người chiến sĩ ấy là Lâm Úy.

Ký ức tuổi thơ và ngọn lửa Nam tiến

Sinh năm 1926 tại vùng quê nghèo Quảng Hòa, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, tuổi thơ của Lâm Úy là chuỗi ngày dài đi ở, làm thuê để phụ giúp gia đình đông con. Cái đói, cái khổ và sự áp bức của thực dân đã sớm hun đúc trong lòng người thiếu niên nghèo một ý chí căm thù giặc sâu sắc.

Mùa thu năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công như một phép màu mở ra chân trời mới. Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, chàng thanh niên Lâm Úy mười chín tuổi đầu, dáng người nhỏ nhắn nhưng đôi mắt sáng rực, đã xung phong vào bộ đội. Không một chút do dự, ông tình nguyện gia nhập đoàn quân Nam tiến, hành quân vào Nam Trung Bộ để ngăn bước chân xâm lược của phát xít và thực dân.

Từ đầu năm 1947, khi chiến trường Bình - Trị - Thiên trở nên khốc liệt nhất, đơn vị của ông được điều động quay trở về bám trụ quê hương. Trong đội hình của Đại đoàn 325, người chiến sĩ bộ binh Lâm Úy đã đi qua hơn 30 trận đánh lớn nhỏ. Ở bất kỳ mặt trận nào, dù là lúc tấn công dũng mãnh hay khi đơn vị gặp bất lợi, người tiểu đội phó ấy vẫn luôn là tấm lá chắn kiên cường, giữ vững trận địa đến hơi thở cuối cùng.

Khúc tráng ca trên dòng Kiến Giang

Tháng 5 năm 1950, cái nắng miền Trung như đổ lửa, cũng là lúc chiến dịch tiêu diệt Tiểu đoàn lính Âu - Phi của Pháp diễn ra gay gắt bên dòng sông Kiến Giang. Đây là trận chiến giáp lá cà ác liệt nhất mà tiểu đội của Lâm Úy từng tham gia. Quân Pháp với vũ khí hiện đại và thể hình to lớn càn quét dữ dội, quyết tâm bóp nghẹt lực lượng ta.

Trong khói bom mịt mù, tiếng súng chát chúa hòa lẫn tiếng hò hét vang trời. Giữa trận địa hỗn loạn, Lâm Úy đối đầu trực diện với một tên lính Âu - Phi cao lớn, hung hãn. Trận đấu tay đôi diễn ra vô cùng nghẹt thở. Tên giặc cậy sức mạnh thể hình lao vào vây hãm, nhưng người chiến sĩ dũng cảm của ta đã dùng sự mưu trí và lòng căm thù để quật ngã hắn.

Cả hai lăn xả rồi ngã nhào xuống dòng nước sông Kiến Giang đang cuồn cuộn đỏ ngầu súng đạn. Dưới dòng sông sặc mùi thuốc súng, một cuộc chiến sinh tử bằng tay không đã diễn ra. Tên lính Pháp điên cuồng dìm ông xuống nước. Trong giây phút sinh tử, khi dưỡng khí cạn dần và sức lực đã hao tổn sau nhiều giờ chiến đấu, Lâm Úy không hề nao núng. Ông hiểu rằng, nếu ông buông tay, tên giặc sẽ ngoi lên và đồng đội của ông sẽ gặp nguy hiểm.

Bằng một ý chí sắt đá vượt lên trên giới hạn của thể xác, người đảng viên trẻ tuổi đã dùng chút sức tàn cuối cùng, dang rộng hai tay ôm ghì chặt lấy thân hình hộ pháp của tên giặc Pháp. Ông khóa chặt đối phương, giữ chặt gọng kìm quyết tử, ép cả hai cùng chìm sâu xuống đáy sông Kiến Giang.

Dòng sông hiền hòa ngày nào giờ trở thành nấm mồ chôn sống tên xâm lược và cũng là nơi tiễn biệt một người anh hùng. Lâm Úy đã hy sinh oanh liệt ở tuổi 24, trong tư thế ôm chặt quân thù.

Sự bất tử của một huyền thoại

Sự hy sinh đầy quả cảm và lay động của Tiểu đội phó Lâm Úy như một luồng điện xốc lại tinh thần cho toàn đơn vị. Chứng kiến người đồng đội ngã xuống một cách kiêu hùng, các chiến sĩ Đại đoàn 325 như hóa điên trước hàng ngũ quân thù. Họ đồng loạt xông lên với lưỡi lê bạt mạng, quét sạch Tiểu đoàn lính Âu - Phi, giành lấy chiến thắng vang dội để trả thù cho người anh em.

Một năm sau ngày anh dũng hy sinh, tại Đại hội tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ nhất (năm 1951) tổ chức tại chiến khu Việt Bắc, liệt sĩ Lâm Úy đã được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, khói bom của "thời hoa lửa" đã lùi xa vào quá khứ, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ ôm giặc hy sinh dưới lòng sông Kiến Giang vẫn mãi là một biểu tượng bất tử của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Tên của ông giờ đây được trân trọng đặt cho những con đường, những ngôi trường trên khắp quê hương Quảng Bình, như một lời nhắc nhở thế hệ mai sau về cái giá của hòa bình, độc lập.