Ngọn Lửa Sáng Trên Bán Đảo: Bản Hùng Ca Châu Phát 1947
Ngọn Lửa Sáng Trên Bán Đảo: Bản Hùng Ca Châu Phát 1947
Tiết trời tháng Giêng năm Đinh Hợi (1947) ở Đà Nẵng vẫn còn mang chút hơi lạnh se sắt của đất trời miền Trung. Nhưng cái lạnh không thể làm nguội đi ngọn lửa sục sôi trong lòng những chiến sĩ Vệ quốc Đoàn đang trấn giữ khu vực hiểm yếu bậc nhất: Bán đảo Sơn Trà. Sau những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, thế giặc Pháp như một mũi dùi nhọn, đã nhanh chóng đánh chiếm các đô thị lớn, chia cắt, bao vây hòng bóp nghẹt ý chí độc lập vừa nhen nhóm của dân tộc. Đà Nẵng, một căn cứ chiến lược về quân sự và kinh tế, dĩ nhiên không nằm ngoài tầm ngắm.
Trên bán đảo Sơn Trà, nơi có những ngọn núi vươn mình ra biển Đông, sừng sững như một con rồng thiêng bảo vệ cửa ngõ xứ Quảng, những người lính Cụ Hồ đã dựng lên một thế trận nghi binh đầy mưu lược. Họ là những con người giản dị, đến từ đồng ruộng, phố chợ, vừa cởi áo nông dân, áo thợ để khoác lên mình màu xanh áo lính. Trong số họ, không ít người đã chứng kiến cảnh quân Pháp tái chiếm, cướp bóc, bắn giết đồng bào, khiến lòng căm thù biến thành ý chí sắt đá.
Ngày đó, vùng Châu Phát (tên gọi của một khu vực quan trọng ở bán đảo Sơn Trà) đã trở thành chiến địa trọng yếu. Lực lượng ta ở đây, tuy trang bị thô sơ, chủ yếu là súng trường, lựu đạn tự tạo và gậy gộc, nhưng lại có cái gọi là “Thiên thời – Địa lợi – Nhân hòa” mà quân xâm lược không bao giờ có được. Địa lợi là những triền núi dốc, những ghềnh đá hiểm trở, những khu rừng rậm rạp che khuất tầm nhìn, tạo thành hệ thống phòng ngự tự nhiên hoàn hảo. Nhân hòa là sự đồng lòng, nhất tề của quân dân.
Mục tiêu của quân Pháp là chiếm trọn Sơn Trà để biến nơi đây thành bàn đạp kiểm soát cửa biển, cô lập chiến khu của ta ở miền núi và đồng bằng Quảng Nam – Đà Nẵng. Chúng đã tung những đợt tấn công liên tiếp, sử dụng hỏa lực mạnh, bao gồm pháo binh từ tàu chiến ngoài khơi bắn vào và máy bay trinh sát quần đảo trên bầu trời. Những tiếng nổ xé tai làm rung chuyển cả bán đảo, cây cối đổ rạp, khói lửa bao trùm.
Trong cái không khí căng thẳng, nghi ngút ấy, hiện lên bóng dáng của Đồng chí V (xin phép được gọi một cách tượng trưng, vì lịch sử kháng chiến luôn được dệt nên bởi vô số người anh hùng vô danh). Đồng chí V là tiểu đội trưởng, người con của đất Quảng, với đôi mắt sáng rực lửa căm thù và ý chí kiên định. Anh cùng đồng đội đã đào hàng chục giao thông hào, hầm trú ẩn và ụ chiến đấu, biến từng tấc đất Sơn Trà thành bãi mìn, bẫy chông.
Trận đánh nổi bật nhất, quyết định sự sống còn của chiến tuyến Châu Phát, diễn ra vào giữa tháng 2 năm 1947. Quân Pháp, sau nhiều lần thất bại do bị đánh úp và mắc bẫy, quyết định tổ chức một cuộc càn quét lớn, sử dụng bộ binh tinh nhuệ, có xe bọc thép hỗ trợ. Chúng nghĩ rằng chỉ cần dồn lực đánh vào điểm cao Châu Phát, trung tâm phòng thủ của ta, thì toàn bộ bán đảo sẽ rơi vào tay chúng.
Ngày hôm đó, sương mù dày đặc bao phủ triền núi, khiến tầm nhìn bị hạn chế. Đó chính là cơ hội mà lực lượng cách mạng đang chờ đợi. Khi tiếng chân giặc bắt đầu rậm rịch tiến lên từ phía bờ biển, Đồng chí V ra lệnh cho các chiến sĩ giữ im lặng tuyệt đối, không được nổ súng khi chưa có lệnh.
Thời gian như ngừng lại. Chỉ còn nghe thấy tiếng tim đập dồn dập trong lồng ngực những người lính trẻ. Khi đội hình địch đã tiến vào sát mép rừng, nơi bố trí trận địa chông và mìn, Đồng chí V hét lớn: “Xung phong! Giữ vững Châu Phát!”
Cùng lúc đó, một tiếng nổ lớn vang lên: quả mìn tự chế đầu tiên đã phát huy tác dụng, xé toạc đội hình tiên phong của giặc. Tiếp theo là những loạt đạn súng trường, đạn mã tấu, cùng với tiếng lựu đạn nổ giòn tan. Chiến thuật của ta là đánh gần, đánh tập kích, tận dụng địa hình để chia cắt và tiêu hao sinh lực địch. Mỗi người lính biến thành một hòn đá sống, một ngọn lửa cháy âm ỉ trên sườn núi.
Quân Pháp không ngờ rằng lực lượng phòng ngự lại quyết liệt đến vậy. Chúng lúng túng, đội hình rối loạn. Những chiếc xe bọc thép bị chững lại trước những vật cản kiên cố và đạn súng trường bắn tỉa vào mắt xích. Đáng sợ nhất đối với chúng là những "quả trứng gà" – biệt danh của lựu đạn tự tạo làm bằng gang, với thuốc nổ nhồi chặt, gây sát thương lớn ở cự ly gần.
Một toán lính Pháp tìm cách vòng qua sườn núi để đánh bọc hậu. Đồng chí V và ba chiến sĩ khác đã phải đối mặt với chúng trong một cuộc cận chiến ác liệt. Tiếng lưỡi lê va chạm kim loại, tiếng hô vang "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh!" vang vọng giữa rừng núi. Bằng tinh thần chiến đấu quả cảm và kinh nghiệm của người lính du kích, toán của Đồng chí V đã đẩy lùi được cuộc tấn công, nhưng hai chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, thân thể họ gục xuống nhưng ánh mắt vẫn hướng về phía trước.
Trận chiến kéo dài gần một ngày. Đến chiều tối, khi ánh hoàng hôn đổ xuống, nhuộm đỏ cả triền núi, quân Pháp buộc phải rút lui trong tổn thất nặng nề. Chúng để lại nhiều xác lính và vũ khí, không thể đạt được mục tiêu chiếm đóng Châu Phát.
Chiến thắng Châu Phát 1947 không chỉ là một thắng lợi quân sự thông thường. Đó là lời khẳng định đanh thép của ý chí dân tộc. Nó chứng minh rằng ngay cả khi bị vây hãm, bị áp đảo về vũ khí, thì tinh thần cách mạng và chiến thuật du kích sáng tạo vẫn có thể khắc chế được sức mạnh của quân đội nhà nghề.
Sơn Trà không chỉ là một bán đảo. Nó là biểu tượng của tinh thần "bám trụ", là nơi ta giữ vững được một đầu cầu chiến lược để tiếp tục phát triển phong trào kháng chiến ở khu V (Liên khu V), làm tiền đề cho những chiến thắng lớn hơn sau này. Các chiến sĩ đã biến rừng núi thành nhà, đá sỏi thành vũ khí, và ý chí thành thép.
Sau trận Châu Phát, Pháp vẫn còn chiếm đóng một phần bán đảo, nhưng chúng không bao giờ có thể hoàn toàn kiểm soát được thế trận. Lực lượng ta vẫn tiếp tục bám trụ, tổ chức các cuộc tập kích, quấy rối, buộc quân địch phải dàn mỏng lực lượng, sống trong tâm trạng lo sợ và căng thẳng triền miên. Họ gọi những người lính Việt Minh là những “Bóng Ma Trên Núi Khỉ” (cách gọi khác của bán đảo Sơn Trà), ám chỉ sự xuất hiện và biến mất đầy bất ngờ, không thể đoán định.
Câu chuyện về Bán đảo Sơn Trà – Châu Phát 1947 là một bản hùng ca. Đó là bài học về nghệ thuật chiến tranh nhân dân, nơi mà sự sáng tạo, lòng dũng cảm, và tình yêu nước đã tạo nên sức mạnh vô địch. Những người lính ở Châu Phát đã giữ vững ngọn lửa cách mạng, không cho phép nó lụi tàn trước bão táp của kẻ thù, để rồi ngọn lửa ấy đã bùng cháy lan rộng khắp miền Trung, góp phần vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến trường kỳ. Mỗi ngọn cỏ, mỗi hòn đá trên Sơn Trà ngày nay đều như thầm thì kể lại câu chuyện về một thời máu lửa, về những con người đã không tiếc thân mình để bảo vệ độc lập, tự do.


