Ngọn Lửa Thầm Lặng Giữa Lòng Đô Thị Sài Gòn
Giữa lòng Sài Gòn những năm chống Mỹ ác liệt, khu vực Bàn Cờ (Quận 3) từng là "vùng lõi" phong trào đấu tranh đô thị của học sinh, sinh viên và cán bộ Thành Đoàn Sài Gòn – Gia Định. Trong mạng lưới mật thám dày đặc của kẻ thù, căn nhà nhỏ của má Năm Bàn Cờ (bà Nguyễn Thị Tần) đã trở thành một "địa chỉ đỏ" kiên trung, chở che cho biết bao chiến sĩ cách mạng giữa vòng kìm kẹp của địch.
Gian nhà của má Năm nằm sâu trong hẻm nhỏ, bên ngoài bày quầy tạp hóa đơn sơ làm bình phong quan sát. Phía dưới gian bếp chật hẹp ấy là căn hầm bí mật được đào tỉ mẩn từng thúng đất trong suốt nhiều đêm liền. Mọi sinh hoạt và sự an nguy của các cán bộ hoạt động nội đô đều phụ thuộc vào sự gan trí của người mẹ miền Nam này. Để cảnh báo an toàn, má Năm sáng tạo ra những "tín hiệu mật" rất đời thường: khi chiếc rổ may hay chiếc gáo múc nước đặt trước cửa theo đúng vị trí quy định, đó là dấu hiệu an toàn để cán bộ bước vào; nếu đồ vật dời đi, nghĩa là quanh khu vực đang có mật thám rình rập.
Đã không ít lần cảnh sát ngụy bất ngờ ập vào khám xét, họng súng lăm lăm chĩa vào người phụ nữ gầy giuộc. Trong những giây phút ngàn cân treo sợi tóc, má Năm vẫn giữ sự thản nhiên kỳ lạ. Má bình tĩnh đáp trả bằng giọng điệu của một người lao động lam lũ, khéo léo thu hút sự chú ý của địch để bảo vệ an toàn cho căn hầm phía dưới. Không chỉ nuôi giấu, má còn chắt chiu từng đồng tiền bán hàng lẻ để mua thuốc men, nấu từng bát cháo nóng chăm sóc cán bộ khi ốm đau hay thương tổn sau những chuyến công tác. Các thế hệ cán bộ Thành Đoàn thời kỳ đó luôn coi má như người mẹ thứ hai, còn má coi họ như chính con đẻ của mình.
Dù từng bị địch nghi vấn và đe dọa nhiều lần, má Năm Bàn Cờ vẫn giữ trọn tấm lòng sắt son với cách mạng cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Câu chuyện về má Năm Bàn Cờ là minh chứng sống động cho tinh thần người có công giúp đỡ cách mạng — những căn hầm chở che giữa lòng địch, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975.
