NGỌN LỬA TIẾN CÔNG TRÊN QUỐC LỘ 1

Mùa xuân năm 1975, lịch sử dân tộc bước vào những trang oanh liệt nhất. Sau khi mất Tây Nguyên và dải đất miền Trung, chính quyền Sài Gòn dồn toàn bộ lực lượng tinh nhuệ nhất xây dựng Xuân Lộc (Đồng Nai) thành một "cánh cửa thép" bất khả xâm phạm. Chúng điều động Sư đoàn 18 bộ binh, lữ đoàn dù, thiết giáp và không quân điên cuồng đánh trả với tuyên bố: "Mất Xuân Lộc là mất Sài Gòn".

Tại mặt trận rực lửa ấy, Trung đoàn 4 dưới sự chỉ huy của Trung đoàn trưởng Nguyễn Đồng Thoại nhận nhiệm vụ phối hợp với quân dân địa phương đánh chiếm chốt chặn ngã ba Dầu Giây và cắt đứt hoàn toàn Quốc lộ 1, không cho viện binh địch từ Biên Hòa lên ứng cứu cho Xuân Lộc.

Đêm ngày 9 tháng 4, trận quyết chiến chiến lược bắt đầu. Tiếng pháo rền vang làm rung chuyển cả vùng đất miền Đông Nam Bộ. Địch phản công điên cuồng, chúng dùng máy bay dội bom oanh tạc hủy diệt các trận địa của ta. Bom đạn cày nát từng mét đất, khói thuốc súng khét lẹt hòa lẫn với cái nắng hầm hập của mùa khô Đồng Nai.

Ông Nguyễn Đồng Thoại nhớ lại, ác liệt nhất là tại cao điểm ngã ba Dầu Giây. Địch tung xe tăng và quân dù ra phản kích nhằm chiếm lại lộ trình huyết mạch. Có những thời điểm, một đại đội của ta phải chống chọi với một tiểu đoàn địch có xe tăng yểm trợ. Các chiến sĩ trúng đạn, bị thương nặng nhưng tay vẫn siết chặt cò súng B40, quyết không lùi một bước.

Chính trong những giờ phút hiểm nghèo ấy, "Hào khí Đồng Nai" — tinh thần kiên cường lẫm liệt của đất và người nơi đây — đã bùng cháy mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Không chỉ có bộ đội chủ lực, mà hàng ngàn người dân, thanh niên xung phong, du kích địa phương các huyện Định Quán, Thống Nhất, Long Khánh đã không quản mưa bom bão đạn, dùng xe thồ, gùi công sự, băng rừng tiếp tế cơm vắt, nước uống và đạn dược ra sát chiến hào. Nhiều gia đình tự nguyện tháo dỡ nhà cửa để lấy gỗ lát đường cho xe tăng ta ra trận.

Trận chiến giằng co từng tấc đất suốt 12 ngày đêm nghẹt thở. Đến ngày 21 tháng 4 năm 1975, bằng sự mưu trí, dũng cảm và sự đồng lòng của toàn quân, toàn dân, Trung đoàn 4 cùng các cánh quân đã đập tan hoàn toàn tuyến phòng ngự kiên cố nhất của địch. "Cánh cửa thép" Xuân Lộc chính thức sụp đổ. Lá cờ cách mạng tung bay trên bầu trời thị xã Long Khánh, mở toang đại lộ cho các đại quân thần tốc tiến về giải phóng Sài Gòn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, vùng đất Đồng Nai kiên cường năm xưa giờ đã vươn mình thành một tỉnh công nghiệp phát triển, năng động và giàu mạnh. Những chiến trường đầy máu và lửa ngày ấy nay đã xanh ngát bóng cao su và những vườn cây ăn trái sum suê. Đại tá Nguyễn Đồng Thoại năm xưa giờ đã là một vị tướng tóc bạc phơ, nhưng mỗi khi nhắc lại chiến thắng Xuân Lộc, ánh mắt ông vẫn rực sáng. Bản hùng ca về "Hào khí Đồng Nai" — sự kết tinh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết quân dân và ý chí quyết chiến quyết thắng — sẽ mãi là ngọn lửa thắp sáng niềm tự hào cho các thế hệ hôm nay và mai sau.