Câu chuyện được xây dựng từ hình ảnh những cựu chiến binh Cao Bằng luôn gìn giữ ký ức chiến tranh và tình đồng đội thiêng liêng.
Trong căn nhà nhỏ nằm cuối con ngõ ở thành phố Cao Bằng, tối nào ông Hoàng Văn Tình cũng lặng lẽ thắp một ngọn đèn dầu trên bàn thờ đồng đội.
Ngọn lửa nhỏ ấy đã cháy suốt hơn bốn mươi năm qua.
Ông Tình từng là chiến sĩ tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979. Khi ấy, ông mới ngoài hai mươi tuổi.
Ông nhớ như in những ngày hành quân giữa núi đá tai mèo lạnh buốt, những đêm đào công sự trong tiếng pháo vọng từ biên giới và cả những đồng đội đã mãi mãi nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ.
Trong một trận chiến ác liệt, ông bị thương nặng ở chân trái. Sau nhiều tháng điều trị, ông trở về quê hương với thương tật suốt đời.
Cuộc sống sau chiến tranh vô cùng khó khăn. Những ngày đầu, ông phải chống nạng đi làm thuê để phụ giúp gia đình.
Nhưng điều khiến nhiều người xúc động hơn cả là ông chưa bao giờ quên đồng đội của mình.
Ông cẩn thận giữ lại chiếc bi đông méo mó vì mảnh đạn, cuốn sổ ghi tên những người đã hy sinh và vài tấm ảnh đã nhòe màu thời gian.
Ông thường nói:
“Mình còn được trở về là may mắn hơn nhiều người lắm.”
Mỗi dịp tháng Bảy, căn nhà nhỏ của ông lại đón nhiều đoàn viên thanh niên đến thăm hỏi, nghe kể chuyện truyền thống.
Có lần, một đoàn viên trẻ xúc động hỏi:
“Điều gì khiến bác nhớ nhất về chiến tranh?”
Ông im lặng rất lâu rồi chậm rãi trả lời:
“Là đồng đội… Những người đã nhường sự sống cho người khác.”
Nói đến đó, đôi mắt người cựu chiến binh già đỏ hoe.
Đối với lớp trẻ hôm nay, những câu chuyện của ông không chỉ tái hiện một thời chiến tranh gian khổ mà còn giúp họ hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình.
Ngọn đèn dầu trên bàn thờ đồng đội vẫn cháy mỗi đêm như biểu tượng của lòng biết ơn, của tình đồng chí thiêng liêng và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng ký ức về những người lính năm xưa sẽ mãi là ngọn lửa truyền thống soi sáng con đường cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
