NGỌN LỬA TRÊN CÂY ĐA VẸT KHÊ – LIỆT SĨ ĐÀM VĂN CẨM
Trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, khi mỗi tấc đất đều thấm máu và mỗi ngọn đồi đều là một điểm tựa sinh tử, đã có những con người bình dị nhưng sẵn sàng biến mình thành “điểm tựa” cho cả đơn vị. Liệt sĩ Đàm Văn Cẩm là một trong những người như thế.
Sinh năm 1926 tại xóm Sú 2, xã Lâm Động, huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng), Đàm Văn Cẩm tham gia cách mạng từ sau Cách mạng Tháng Tám 1945, bắt đầu từ những công việc giản dị của một dân quân, du kích địa phương. Từ những ngày đầu ấy, đồng chí đã sớm bộc lộ tinh thần gan dạ, kỷ luật và ý chí sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn nhất.
Năm 1947, khi quân Pháp mở cuộc càn quét lớn vào khu vực núi Vẹt Khê, tình hình trở nên đặc biệt nguy cấp. Địch huy động lực lượng mạnh, có xe cơ giới và hỏa lực yểm trợ, nhằm đánh thẳng vào cơ quan đầu não kháng chiến của huyện. Trước tình thế đó, Đàm Văn Cẩm đã xung phong nhận nhiệm vụ quan sát, cảnh giới từ vị trí cực kỳ nguy hiểm – trên một cây đa lớn gần khu vực đập Vẹt Khê.
Từ vị trí ấy, giữa làn đạn và khói lửa, đồng chí giữ vai trò như một “đôi mắt” của trận địa. Khi thời cơ đến, Đàm Văn Cẩm đã kích hoạt mìn, ném lựu đạn vào đội hình địch, mở đầu cho đợt phản công của ta. Sự bất ngờ khiến đội hình địch rối loạn, tạo điều kiện cho lực lượng ta xung phong tiêu diệt nhiều sinh lực địch, trong đó có cả sĩ quan chỉ huy.
Dù bị phát hiện và trúng hỏa lực địch, đồng chí vẫn kiên cường bám trụ trên cây, tiếp tục chiến đấu đến cùng để che chắn cho đồng đội rút lui an toàn. Trong giây phút cuối cùng, khi đã bị thương nặng, Đàm Văn Cẩm vẫn nén đau, ném những quả lựu đạn cuối cùng xuống đội hình địch, gây thêm thiệt hại và giữ vững thế trận cho ta trước khi anh dũng hy sinh.
Sự hy sinh ấy không chỉ góp phần đánh bại cuộc càn quét của địch mà còn để lại một hình ảnh bất tử về người chiến sĩ du kích: bình dị mà quả cảm, lặng lẽ mà kiên cường, sẵn sàng lấy thân mình làm điểm tựa cho thắng lợi chung.
Với chiến công và sự hy sinh oanh liệt, liệt sĩ Đàm Văn Cẩm đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2001). Từ cây đa Vẹt Khê năm ấy, câu chuyện về đồng chí vẫn còn vang vọng như một biểu tượng của lòng trung thành và tinh thần bất khuất của quân dân Thủy Nguyên trong kháng chiến chống Pháp.
