NGỌN LỬA TRONG TRANG NHẬT KÝ
Mùa hè năm ấy, nắng vàng trải dài trên những cánh đồng làng quê yên bình. Tiếng chim ríu rít trên hàng tre, tiếng trẻ nhỏ nô đùa trước sân đình khiến Lan – cô học sinh lớp tám – cảm thấy cuộc sống thật êm đềm. Hòa bình, đối với Lan, là những ngày đến trường không lo bom đạn, là bữa cơm đủ đầy bên gia đình, là giấc ngủ tròn trịa mỗi đêm. Một buổi chiều, Lan theo bà về quê dọn lại căn nhà cũ.
Trong chiếc rương gỗ đã sờn màu thời gian, Lan tình cờ nhìn thấy một cuốn sổ nhỏ, bìa nâu, góc mép đã rách. Trên trang đầu là dòng chữ đã phai mực: “Nhật ký – Trường Sơn, 1968.” Lan tò mò mở ra. Bà nhìn thấy cuốn sổ, lặng người đi một lúc rồi khẽ nói: — Đó là nhật ký của cậu con trai bà… chú của cháu. Chú hy sinh khi còn rất trẻ. Lan cúi đầu, lòng bỗng chùng xuống. Trang nhật ký đầu tiên viết bằng nét chữ còn non nớt: “Hôm nay, tôi tròn hai mươi tuổi. Tôi rời quê, tạm biệt mẹ, tạm biệt dòng sông tuổi thơ để vào chiến trường.
Con đường phía trước đầy gian khổ, nhưng tôi tin mình đi đúng con đường của tuổi trẻ.” Lan đọc chậm rãi. Từng dòng chữ như dẫn em trở về một thời xa xăm – thời hoa lửa của dân tộc. Trong những trang tiếp theo, chú kể về những ngày hành quân xuyên rừng Trường Sơn. Những bữa cơm vội chỉ có nắm gạo rang, những đêm ngủ giữa mưa bom bão đạn. Có những đồng đội vừa cười nói hôm trước, hôm sau đã nằm lại bên sườn núi. “Bom rơi như mưa. Đất đá rung chuyển. Tôi nghe tiếng gọi nhau giữa khói lửa. Có lúc sợ hãi đến run người, nhưng nghĩ đến quê hương, đến mẹ, tôi lại đứng dậy. Chúng tôi không cho phép mình lùi bước.” Lan nắm chặt cuốn sổ. Em chưa bao giờ nghĩ rằng hòa bình hôm nay lại được đánh đổi bằng biết bao máu và nước mắt như thế.
Có một trang nhật ký khiến Lan lặng đi rất lâu: “Hôm nay, tôi cùng anh Lâm cõng thương binh băng qua suối. Bom nổ ngay gần đó. Khi khói tan, tôi thấy anh Lâm nằm im. Anh không còn nữa. Tôi khóc, nhưng không được phép gục ngã. Chúng tôi phải đi tiếp, vì phía sau là Tổ quốc.” Những dòng chữ không hoa mỹ, nhưng đau đến nhói lòng. Trang cuối cùng của cuốn nhật ký được viết vội:
“Nếu tôi không trở về, mong mẹ đừng buồn. Con đã sống trọn vẹn tuổi hai mươi của mình cho đất nước. Mong một ngày, những đứa trẻ lớn lên trong hòa bình, không biết đến chiến tranh, chỉ biết yêu thương và xây dựng.” Lan khép cuốn nhật ký lại. Nước mắt em rơi xuống trang giấy đã ố vàng.
Tối hôm đó, Lan ngồi bên bà rất lâu. Bà kể rằng ngày nhận tin chú hy sinh, bà chỉ lặng lẽ thắp hương, rồi tiếp tục nuôi các con khôn lớn. Bà tin rằng sự hy sinh ấy không vô nghĩa. — Nhờ các anh, các chú mà hôm nay đất nước yên bình, cháu được đến trường, được sống những ngày hạnh phúc — bà nói, giọng run run. Lan nhìn ra khoảng sân yên ả. Ánh trăng trải dài trên mái nhà. Em chợt hiểu rằng hòa bình không phải là điều tự nhiên có được. Hòa bình được xây nên từ những tuổi trẻ đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, từ những giấc mơ còn dang dở, từ những trang nhật ký không kịp viết tiếp.
Ngày hôm sau, Lan xin phép bà mang cuốn nhật ký đến lớp. Trong giờ sinh hoạt, em đọc cho các bạn nghe. Cả lớp im phăng phắc. Không ai nói gì, nhưng ánh mắt ai cũng lặng đi. Cô giáo nhẹ nhàng kết luận: — Các em thân mến, hòa bình là món quà vô giá. Chúng ta biết ơn các anh hùng liệt sĩ không chỉ bằng lời nói, mà bằng cách sống tốt, học tập chăm chỉ, yêu thương nhau và góp phần xây dựng đất nước ngày càng tươi đẹp hơn. Lan nhìn cuốn nhật ký trên tay. Trong lòng em, ngọn lửa của thời hoa lửa dường như vẫn cháy – không phải ngọn lửa chiến tranh, mà là ngọn lửa của lòng yêu nước, của trách nhiệm, của khát vọng giữ gìn hòa bình cho hôm nay và mai sau.
