NGỌN LỬA TRƯỜNG SƠN VÀ BẢN HÙNG CA TIẾP NỐI

Những năm tháng thập niên 1970, đất nước cuộn chảy trong dòng thác cách mạng cuồn cuộn. Chiều thu Hà Nội năm ấy, tiếng loa phóng thanh vang lên từng hồi thúc giục lệnh tổng động viên. Trong căn phòng nhỏ bên góc phố cổ, Hoàng Anh Tuấn – chàng sinh viên năm thứ hai khoa Văn của Trường Đại học Tổng hợp – cẩn thận xếp lại chiếc kính tri thức, gập lại cuốn sổ tay chép dở những bài thơ viết về hoa phượng. Tuấn mới vừa tròn mười chín tuổi, làn da trắng và đôi bàn tay múp mím chưa từng chạm vào báng súng hay chiếc cuốc bàn.

Thế nhưng, trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, hàng ngàn lứa tuổi như Tuấn đã gạt lại phía sau những trang giáo trình, những góc phố thân quen và cả những mối tình đầu e ấp. Đơn xin xếp bút nghiên lên đường ra mặt trận của Tuấn được viết bằng mực tím, nhưng dòng cam kết cuối cùng lại được chích bằng chính máu từ ngón tay trỏ: "Nước nhà chưa độc lập, thanh xuân này xin gửi lại chiến trường".

Con đường Trường Sơn những năm tháng ấy là một chảo lửa đúng nghĩa. Bụi đỏ mịt mờ mùa khô, bùn lầy ngập gối mùa mưa, và trên đầu là sự hoành hành của hàng ngàn tấn bom đạn đè nặng lên từng dải rừng già. Tuấn được phân công vào đơn vị Thanh niên xung phong thuộc Binh đoàn 559, làm nhiệm vụ san lấp hố bom, mở đường cho xe xe nối đuôi nhau vào Nam.

Hình ảnh những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, mười chín tay cầm xẻng, tay xách bộc phá đứng hiên ngang giữa gầm trời ngút ngàn khói đạn đã trở thành biểu tượng của một thời đại. Bữa ăn chỉ có măng rừng luộc chấm muối quẹt, cơn sốt xoắn vặn ruột gan làm da dẻ ai nấy xám xịt như màu lá mục, nhưng ánh mắt của họ thì chưa bao giờ tắt đi nét tinh anh. Trong những đêm trăng vạch ngang mây xám, giữa tiếng bom rung chuyển đại ngàn, tiếng hát của những thanh niên xung phong vẫn cất lên trong trẻo, át đi tiếng gầm hú của máy bay địch. Đó không chỉ là lòng dũng cảm, đó là sự kiêu hãnh của một thế hệ biết sống và hy sinh cho những lý tưởng cao đẹp nhất.

Trong đơn vị, Hoàng Anh Tuấn được đồng đội gọi bằng cái tên thân thương: "Tuấn thi sĩ". Bởi sau mỗi ca trực san đường đầy hiểm nguy, dưới ánh đèn dầu thắp trong vỏ đạn đại bác, Tuấn lại cặm cụi ghi chép vào cuốn sổ tay bọc vải bạt. Cuốn nhật ký ấy lưu giữ từng nụ cười của đồng chí, từng giọt mồ hôi rơi trên đá gập ghềnh, và cả những ước mơ rất đỗi bình dị.

Tuấn ghi: "Hôm nay ngã ba Tọa Độ lại trúng bom B-52. Tiểu đội của Bình đã giữ vững tuyến đường trong suốt mười hai giờ liên tục. Đêm nay, khi con đường thông suốt, nhìn những chiếc xe phủ bạt xanh vượt qua ngã ba tiến về phía trước, lòng mình trào dâng một niềm vui kỳ lạ. Chúng mình mất đi ngủ, nhưng miền Nam có thêm đạn dược. Chúng mình chịu gian khổ, để tương lai đất nước được bình yên."

Đỉnh điểm của thử thách đến vào một đêm mưa rừng trút nước năm 1972. Địch phát hiện ngã ba huyết mạch – nơi đơn vị Tuấn phụ trách – là điểm trung chuyển chiến lược. Hàng loạt bom phá, bom từ trường và bom nổ chậm được trút xuống nhằm chia cắt hoàn toàn tuyến tiếp viện. Tuyến đường bị cày xới nát vụn, hàng trăm mét khối đất đá sạt lở lấp kín con đường độc đạo, trong khi đoàn xe vận tải quân sự hạng nặng đang tiến sát từ phía sau.

"Phải mở đường bằng mọi giá!" – Tiếng chỉ huy vang lên đanh thép trong mưa.

Không một phút giây đắn đo, Tuấn cùng các đồng đội lao ra giữa bão đạn. Đất đá dưới chân nóng rực, mùi thuốc súng khét lẹt xộc vào mũi. Khi một quả bom nổ chậm chưa phát nổ nằm ngay chính giữa lòng đường, đe dọa sự an toàn của cả đoàn xe, Tuấn đã xung phong cùng tiểu đội trưởng rà phá. Trong khoảnh khắc đối mặt với ranh giới sinh tử, Tuấn không nghĩ đến bản thân. Anh nhớ về người mẹ già nơi quê nhà đang ngày đêm trông ngóng, nhớ về mảnh đất Hà Nội hiền hòa, và anh hiểu rằng: nếu hôm nay con đường này đứt gãy, xương máu của hàng ngàn đồng bào phía trước sẽ phải đổ xuống.

Quả bom được vô hiệu hóa thành công, nhưng một đợt pháo kích bất ngờ từ xa dội tới. Tuấn bị mảnh pháo văng trúng ngực trái. Giữa làn khói đạn mù mịt, anh gục xuống trên tay đồng đội. Tay anh vẫn nắm chặt cuốn nhật ký lem luốc vệt máu tươi. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, chàng trai mười chín tuổi ấy khẽ thì thầm với người bạn chiến đấu: "Đừng khóc... Hãy tiếp tục mở đường... Hãy sống và viết tiếp... phần thanh xuân này giúp mình..."

Hoàng Anh Tuấn hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa từng biết đến một nụ hôn đầu, chưa kịp nhận tấm bằng đại học. Nhưng sự hy sinh của anh và biết bao anh hùng liệt sĩ khác đã trở thành mạch ngầm thiêng liêng, nuôi dưỡng ngọn lửa tự do cho dân tộc, hóa thân vào từng tấc đất, từng ngọn cây trên con đường Trường Sơn huyền thoại.

Nửa thế kỷ trôi qua. Chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, những vết thương trên lòng đất mẹ đã được màu xanh của rừng cây và những công trình hiện đại chữa lành. Nhưng ngọn lửa từ "thời hoa lửa" năm xưa chưa bao giờ lụi tắt; nó vẫn âm thầm cháy, truyền qua bao thế hệ để trở thành nguồn năng lượng vô tận cho tuổi trẻ hôm nay.

Thời đại hôm nay không còn tiếng bom rơi đạn nổ, không còn những cơn sốt dại ngàn hay những đêm gác lạnh giá nơi ngã ba trọng điểm. Nhưng thế hệ trẻ ngày nay phải đối mặt với những "trận tuyến" mới không kém phần gay go: trận tuyến của trí tuệ, của hội nhập quốc tế, của khoa học công nghệ, và trận tuyến giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trước những làn sóng biến động của thế giới.

Đó chính là tinh thần mà Đề án 20 của Đoàn Thanh niên hướng tới. Đề án không chỉ là những con số, những chương trình hành động trên giấy, mà là một lời gọi nhập ngũ của thời bình. Đề án 20 chính là cây cầu nối linh thiêng, mang ngọn lửa lý tưởng cách mạng từ thế hệ Hoàng Anh Tuấn năm xưa thắp sáng vào tâm hồn của hàng triệu thanh thiếu nhi hôm nay.

Học tập tinh thần xung kích của "thời hoa lửa", tuổi trẻ hôm nay không ngại dấn thân vào những việc khó, việc mới. Đó là những kỹ sư trẻ đêm ngày miệt mài bên máy tính để sáng tạo ra những giải pháp công nghệ "Made in Vietnam"; là những thanh niên tình nguyện gạt bỏ sự oi bức mùa hè để mang tri thức, ánh sáng điện đường và y tế đến với những vùng biên giới, hải đảo xa xôi; là những người lính trẻ căng mình nơi đầu sóng ngọn gió giữ vững chủ quyền biển đảo; và là hàng ngàn chiến sĩ áo xanh sẵn sàng lao vào tâm dịch, thiên tai để bảo vệ sự bình yên cho nhân dân.

Sự xung kích của thanh niên thời bình không nằm ở vũ khí hay đạn dược, mà nằm ở trí tuệ, bản lĩnh, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến. Nếu thế hệ Hoàng Anh Tuấn đã dùng tuổi trẻ của mình để san bằng núi đá, mở con đường thống nhất đất nước, thì thế hệ trẻ hôm nay đang dùng tri thức và nhiệt huyết để san bằng những tụt hậu, mở ra con đường đưa Việt Nam vươn tầm thế giới.

Thanh xuân của thế hệ "thời hoa lửa" đã hóa thành mây trời, hóa thành sông núi, trở thành bệ phóng vững chắc cho thế hệ hôm nay bước tiếp. Lý tưởng cách mạng không phải là điều gì đó xa xôi hay triết lý khô khan, mà chính là tình yêu quê hương đất nước được thể hiện qua từng hành động nhỏ nhất mỗi ngày: sống có trách nhiệm, học tập hết mình, dám nghĩ, dám làm và sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu khi Tổ quốc cần.

Bản hùng ca của dân tộc Việt Nam không dừng lại ở những trang sử vàng chống ngoại xâm, mà đang được viết tiếp bằng những nhịp cầu hiện đại, những công trình xanh, những vệ tinh bay vào không gian và những thành tựu khoa học vươn tầm quốc tế. Trong bản hùng ca ấy, thanh niên luôn là những nốt nhạc cao vút, trong trẻo và giàu sức sống nhất.

Thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay tự hào ngoảnh lại quá khứ để lấy đó làm điểm tựa, và tự tin hướng tới tương lai với một niềm tin đinh ninh: Ngọn lửa thiêng của tuổi trẻ sẽ mãi mãi được trao truyền, rực cháy và soi sáng trên con đường xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh.