Ngọn lửa từ trái tim người mẹ

Tháng Sáu về.

Những cơn mưa mùa hạ bất chợt làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền quê Tiên Lục. Trên con đường dẫn về thôn Nhuần, những cánh trải dài mênh mông. Tiếng ve vẫn ngân lên râm ran trên những tán cây đầu làng như một bản nhạc của ký ức.

Là một giáo viên, tôi đã nhiều lần giảng cho học sinh về những trang sử hào hùng của dân tộc. Tôi kể cho các em nghe về những người lính đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Nhưng càng giảng dạy, tôi càng nhận ra rằng có những bài học lịch sử không chỉ nằm trong sách giáo khoa. Có những câu chuyện chỉ khi được chạm vào bằng trái tim, ta mới hiểu hết giá trị của nó.

Một ngày đầu hè, trong hành trình tìm hiểu về những tấm gương tiêu biểu của quê hương, tôi tìm đến câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Thân Thị Cận. Người mẹ sinh năm 1918 ấy đã đi qua gần trọn một thế kỷ của đất nước. Cuộc đời mẹ lặng lẽ như bao người phụ nữ nông thôn khác. Không chiến công hiển hách. Không những lời diễn thuyết hào hùng. Chỉ có đôi bàn tay chai sần vì năm tháng lao động cùng tình yêu thương dành cho gia đình và một trái tim luôn hướng về Tổ quốc. Nhưng chính người mẹ bình dị ấy đã phải gánh chịu nỗi đau mà không ai muốn nhắc đến.

Mẹ có 5 người con nhưng có 2 người đã hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Mẹ đã tiễn hai người con trai lên đường ra trận. Có lẽ mẹ cũng như bao người mẹ khác, cũng lo lắng, cũng nhớ thương, cũng khát khao được nhìn thấy các con trở về bình yên. Nhưng trên tình riêng, mẹ đã đặt nghĩa lớn của dân tộc lên hàng đầu. Mẹ tiễn con đi trong niềm tin son sắt vào ngày đất nước thống nhất. Thế nhưng chiến tranh vốn khốc liệt. Những điều đau thương nhất đã xảy đến với mẹ. Người con trai đầu hy sinh. Rồi người con trai thứ hai cũng ngã xuống nơi chiến trường.

Và rồi... Mẹ nhận về hai tờ giấy báo tử.

Tôi đã lặng đi rất lâu khi đọc những dòng tư liệu ấy. “Hai tờ giấy báo tử”. Chỉ vài chữ ngắn ngủi nhưng phía sau đó là cả một bầu trời đau thương. Tôi tự hỏi, người mẹ năm ấy đã làm thế nào để bước qua những ngày tháng ấy? Đã làm thế nào để sống tiếp khi những đứa con mình dứt ruột sinh ra mãi mãi không trở về? Câu hỏi ấy cứ theo tôi mãi. Cho đến khi tôi hiểu rằng: có những con người được làm nên từ sức mạnh của tình yêu nước và đức hy sinh.

Tôi đã nhiều lần đọc những con số về chiến tranh trong sách giáo khoa. Nhưng chỉ đến khi biết câu chuyện của mẹ, tôi mới cảm nhận được rằng đằng sau mỗi dòng chữ "liệt sĩ" là một cuộc đời, một gia đình và những nỗi đau không gì bù đắp được.

Tôi hình dung người mẹ già lặng lẽ trước bàn thờ con. Hai tấm bằng Tổ quốc ghi công là niềm tự hào nhưng cũng là nỗi nhớ khôn nguôi. Nước mắt có thể đã cạn theo năm tháng, nhưng tình mẹ thì không bao giờ vơi.

Điều khiến tôi kính phục nhất chính là sự kiên cường của mẹ. Mất đi hai người con yêu quý nhất nhưng mẹ không gục ngã trước đau thương. Mẹ sống tiếp bằng niềm tự hào về sự hy sinh của các con. Mẹ hiểu rằng các con đã ngã xuống để hàng triệu người mẹ khác được đoàn tụ, để những đứa trẻ hôm nay được lớn lên trong hòa bình.

Đoàn công tác thăm, tặng quà Mẹ Thân Thị Cận (Nguồn: Báo Bắc Ninh)

Là một giáo viên, mỗi sáng nhìn học sinh tung tăng đến trường trong màu áo trắng, tôi lại nghĩ đến những người mẹ như Mẹ Thân Thị Cận. Nếu không có sự hy sinh ấy, liệu hôm nay chúng ta có được những lớp học khang trang? Liệu những tiếng cười trẻ thơ có vang lên bình yên dưới bầu trời xanh? Liệu chúng ta có được cuộc sống thanh bình như hôm nay?

Hòa bình không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu xương của các anh hùng liệt sĩ và bằng những mất mát âm thầm của các bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Bởi vậy, câu chuyện về Mẹ Thân Thị Cận không chỉ là câu chuyện của riêng một gia đình mà là câu chuyện của cả dân tộc Việt Nam. Đó là biểu tượng của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của sức mạnh phi thường trong trái tim người phụ nữ Việt Nam.

Khi kể cho học sinh nghe về mẹ, tôi không chỉ muốn các em biết một nhân vật lịch sử. Điều tôi mong muốn hơn cả là các em hiểu được giá trị của lòng biết ơn. Biết ơn những người đã ngã xuống. Biết ơn những người mẹ đã hiến dâng những điều quý giá nhất cho Tổ quốc. Biết ơn cuộc sống hòa bình mà chúng ta đang có.

Ngọn lửa yêu nước được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác không phải bằng những lời nói lớn lao mà bắt đầu từ sự ghi nhớ và lòng tri ân. Ngày hôm nay, Mẹ Thân Thị Cận đã trở thành một phần của lịch sử quê hương Bắc Ninh và câu chuyện về mẹ vẫn đang tiếp tục sống trong trái tim những người con đất Việt.

Tôi hiểu rằng mình đang được đứng trên bục giảng hôm nay nhờ sự hy sinh của biết bao người đi trước. Những trang giáo án tôi soạn. Những bài học tôi giảng. Những ước mơ học trò tôi đang vun đắp. Tất cả đều được xây dựng trên nền móng của hòa bình. Mà hòa bình ấy được đánh đổi bằng máu xương của các anh hùng liệt sĩ và nước mắt của những người mẹ Việt Nam Anh hùng.

Ngọn lửa năm xưa đã được thắp lên từ trái tim của một người mẹ. Ngọn lửa ấy không bùng cháy dữ dội, không rực sáng trong khoảnh khắc nhưng âm thầm, bền bỉ và bất diệt.

Hôm nay, ngọn lửa ấy đang cháy trong trái tim những người giáo viên như tôi, cháy trong lòng biết ơn của thế hệ trẻ và sẽ còn cháy mãi trong trái tim các thế hệ mai sau.