NGỌN LỬA TUỔI 29 – CÂU CHUYỆN VỀ TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN CỪ

Có những cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc. Có những con người khi ngã xuống, tuổi đời còn rất trẻ, nhưng lý tưởng và tinh thần của họ vẫn tiếp tục soi đường cho các thế hệ mai sau. Đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương, là một trong những người như thế.

Hai mươi chín tuổi đời, hơn mười năm hoạt động cách mạng, từng bị giam cầm trong nhà tù thực dân và đảm nhận trọng trách lãnh đạo Đảng giữa những năm tháng đầy biến động, cuộc đời Nguyễn Văn Cừ là câu chuyện về lòng yêu nước, trí tuệ, bản lĩnh và sự hy sinh vì độc lập dân tộc.

Từ miền quê Kinh Bắc đến con đường cách mạng

Ngày 9 tháng 7 năm 1912, Nguyễn Văn Cừ sinh ra tại làng Phù Khê, vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa và yêu nước, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh. Sinh trưởng trong một gia đình nhà nho nghèo có truyền thống yêu nước, đồng chí sớm được hun đúc tinh thần hiếu học và ý thức trước vận mệnh của dân tộc.

Trong những năm đất nước còn chịu ách thống trị của thực dân Pháp, nhiều thanh niên Việt Nam không cam chịu cảnh mất nước đã tìm đến con đường đấu tranh cách mạng. Nguyễn Văn Cừ cũng lựa chọn con đường ấy từ khi tuổi đời còn rất trẻ.

Năm 1927, đồng chí tham gia tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1928, thực hiện chủ trương “vô sản hóa”, đồng chí đến vùng mỏ Vàng Danh, làm công nhân mỏ than để trực tiếp sống, lao động và hoạt động trong phong trào công nhân.

Đó không chỉ là sự thay đổi môi trường sống của một thanh niên xuất thân từ gia đình nhà nho. Đó còn là quá trình rèn luyện, giúp người chiến sĩ trẻ hiểu sâu sắc hơn đời sống của người lao động, những nỗi nhọc nhằn dưới chế độ thực dân và sức mạnh của sự đoàn kết trong đấu tranh.

Từ vùng mỏ, Nguyễn Văn Cừ trưởng thành qua thực tiễn. Đồng chí hoạt động trong điều kiện bí mật, đối mặt với sự theo dõi, đàn áp của chính quyền thực dân. Năm 1929, đồng chí gia nhập Đông Dương Cộng sản Đảng, tiếp tục dấn thân vào con đường cách mạng mà mình đã lựa chọn.

Những năm tháng ấy đặt nền móng cho một nhà lãnh đạo trẻ có khả năng tổ chức, tư duy lý luận và bản lĩnh chính trị được tôi luyện trong thực tiễn.

Trưởng thành trong lao tù, vững vàng trước thử thách

Tháng 12 năm 1931, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp bắt và giam cầm qua nhiều nhà tù, trong đó có Hỏa Lò và Côn Đảo. Đối với những người chiến sĩ cách mạng thời ấy, nhà tù thực dân là một thử thách khắc nghiệt cả về thể xác lẫn tinh thần.

Nhưng sự đàn áp không thể xóa bỏ lý tưởng mà họ đã lựa chọn.

Sau khi được trả tự do năm 1936, Nguyễn Văn Cừ tiếp tục tham gia khôi phục tổ chức Đảng và hoạt động cách mạng. Những năm tháng tù đày không khép lại con đường của đồng chí. Trái lại, khi trở về với phong trào, đồng chí tiếp tục đảm nhận những nhiệm vụ ngày càng quan trọng.

Tháng 3 năm 1938, Nguyễn Văn Cừ được cử làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 25 tuổi. Đó là trọng trách lớn trong bối cảnh tình hình thế giới và Đông Dương diễn biến phức tạp, chủ nghĩa phát xít trỗi dậy, chiến tranh ngày càng đến gần, còn phong trào cách mạng trong nước phải đối mặt với sự đàn áp của chính quyền thực dân.

Tuổi trẻ của Nguyễn Văn Cừ không đồng nghĩa với thiếu kinh nghiệm hay bản lĩnh. Những năm tháng hoạt động ở vùng mỏ, quá trình xây dựng tổ chức và thời gian bị giam cầm đã giúp đồng chí trưởng thành qua những thử thách thực tế. Trên cương vị Tổng Bí thư, đồng chí cùng Trung ương Đảng giải quyết những vấn đề cấp bách về đường lối, tổ chức và phương pháp đấu tranh, nhằm đưa phong trào cách mạng thích ứng với tình hình mới.

“Tự chỉ trích” – bản lĩnh của người cách mạng

Một dấu ấn nổi bật trong sự nghiệp của Nguyễn Văn Cừ là tác phẩm Tự chỉ trích, xuất bản năm 1939.

Trong bối cảnh phong trào cách mạng có những cuộc tranh luận về đường lối và phương pháp hoạt động, đồng chí đặt ra yêu cầu phải nhìn