Ngọn lửa tuổi hai mươi – Lý Tự Trọng và lý tưởng sống của một người trẻ

Trong hành trình lịch sử của dân tộc Việt Nam, có những con người đã sống một cuộc đời rất ngắn nhưng để lại một dấu ấn rất dài. Họ ra đi khi tuổi đời còn xanh, khi những ước mơ riêng của tuổi trẻ còn dang dở, nhưng lý tưởng mà họ lựa chọn lại trở thành ngọn lửa truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Lý Tự Trọng là một con người như thế. Cuộc đời người thanh niên quê Hà Tĩnh ấy tuy chỉ kéo dài hai mươi năm, nhưng đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, ý chí cách mạng và tinh thần dám sống, dám hy sinh vì Tổ quốc.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914 trong một gia đình yêu nước quê Hà Tĩnh. Sinh ra trong hoàn cảnh đất nước còn chìm trong ách đô hộ, tuổi thơ của ông không được lớn lên trong một quê hương thanh bình, nơi những người trẻ có thể tự do lựa chọn tương lai của mình. Nhưng chính hoàn cảnh lịch sử ấy đã sớm hun đúc trong ông một tình yêu quê hương sâu sắc và khát vọng tìm con đường giải phóng dân tộc.

Từ khi còn rất trẻ, Lý Tự Trọng đã được giác ngộ lý tưởng cách mạng và tham gia hoạt động cách mạng. Ông được giao những nhiệm vụ quan trọng dù tuổi đời còn rất ít. Đó là một điều đặc biệt. Bởi ở tuổi đôi mươi, nhiều người đang nghĩ về tương lai của riêng mình, về gia đình, học tập và những ước mơ cá nhân. Còn Lý Tự Trọng đã lựa chọn một con đường khác: đặt vận mệnh dân tộc lên trên cuộc đời riêng.

Năm 1931, trong một cuộc mít tinh của đông đảo nhân dân tại Sài Gòn, khi mật thám Pháp tìm cách bắt người diễn thuyết, Lý Tự Trọng đã nổ súng bảo vệ đồng chí của mình. Hành động ấy khiến ông bị bắt. Từ đó, người thanh niên mới mười bảy tuổi bước vào những tháng ngày lao tù, đối diện với sự tra khảo và những thử thách khắc nghiệt.

Nhưng nhà tù không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ trẻ.

Điều khiến các thế hệ sau nhớ đến Lý Tự Trọng không chỉ là hành động dũng cảm trong cuộc đấu tranh, mà còn là một câu nói đã trở thành biểu tượng cho lý tưởng của tuổi trẻ Việt Nam. Trước tòa án của thực dân, ông khẳng định: “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.”

Đó không chỉ là một câu nói. Đó là sự lựa chọn của cả một đời người.

Một người thanh niên mới mười bảy, mười tám tuổi đã hiểu rằng cuộc đời mình không thể chỉ sống cho riêng mình. Với Lý Tự Trọng, tuổi trẻ không phải là khoảng thời gian để chờ đợi. Tuổi trẻ là thời điểm để hành động, để lựa chọn lý tưởng và để cống hiến.

Ngày 21 tháng 11 năm 1931, Lý Tự Trọng bị thực dân Pháp xử tử tại Sài Gòn khi mới mười bảy tuổi. Ông ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng sự hy sinh ấy đã làm cho tên tuổi Lý Tự Trọng vượt qua giới hạn của thời gian.

Hơn chín mươi năm đã trôi qua kể từ ngày người thanh niên Hà Tĩnh ấy ngã xuống. Đất nước đã bước sang một thời đại hoàn toàn khác. Những người trẻ hôm nay không còn phải cầm súng chiến đấu giữa bom đạn như thế hệ cha anh. Nhưng câu hỏi về lý tưởng sống vẫn còn nguyên giá trị.

Nếu Lý Tự Trọng đã dành tuổi trẻ của mình cho độc lập, tự do của dân tộc, thì tuổi trẻ hôm nay có thể cống hiến bằng tri thức, bằng học tập, bằng lao động, sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng. Mỗi người trẻ đều có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ: học tập nghiêm túc, sống trung thực, biết yêu thương, có trách nhiệm với lời nói và hành động của mình, biết đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích cá nhân.

Quê hương Hà Tĩnh tự hào vì đã sinh ra một người con như Lý Tự Trọng. Nhưng niềm tự hào ấy không chỉ nằm trong những tượng đài hay những trang sách lịch sử. Giá trị lớn nhất của Lý Tự Trọng chính là ngọn lửa lý tưởng mà ông để lại.

Tuổi trẻ rồi sẽ đi qua. Tuổi hai mươi cũng chỉ đến một lần trong đời. Điều quan trọng là chúng ta đã sống những năm tháng ấy như thế nào.

Lý Tự Trọng đã trả lời câu hỏi ấy bằng chính cuộc đời mình.

Ông đã sống rất ngắn, nhưng sống một cuộc đời có lý tưởng. Ông ra đi khi tuổi đời còn xanh, nhưng để lại một ngọn lửa không bao giờ tắt.

Và ngọn lửa ấy hôm nay vẫn đang được trao lại cho thế hệ trẻ Việt Nam.