Ngọn lửa tuổi mười bốn
Nguyễn Bá Ngọc là một thiếu niên mới 14 tuổi nhưng đã để lại tấm gương sáng về lòng dũng cảm và đức hy sinh. Trong trận ném bom ác liệt của không quân Mỹ ngày 4/4/1965, em đã không quản hiểm nguy lao ra khỏi hầm trú ẩn để cứu hai em nhỏ hàng xóm. Hai em được sống, còn Nguyễn Bá Ngọc bị bom bi làm trọng thương và hy sinh. Hình ảnh của em trở thành biểu tượng đẹp về lòng nhân ái và tinh thần quên mình vì người khác.
Tháng Tư năm 1965, chiến tranh leo thang ra miền Bắc. Những cây cầu, bến phà và tuyến giao thông trọng yếu ở Thanh Hóa trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân Mỹ. Quê hương Quảng Trung của Nguyễn Bá Ngọc nằm gần khu vực phà Ghép – một điểm nóng luôn chìm trong khói lửa.
Nguyễn Bá Ngọc sinh ra trong một gia đình nông dân đông con. Em là học sinh lớp 4B của Trường Phổ thông cấp I xã Quảng Trung. Trong mắt thầy cô và bạn bè, Ngọc là một học sinh chăm ngoan, học giỏi, hiền lành và luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người.
Sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965, khi bố mẹ đi làm đồng, từng tốp máy bay Mỹ bất ngờ lao đến ném bom xuống quê hương. Tiếng còi báo động vang lên, đất trời rung chuyển bởi những tiếng nổ liên tiếp.
Không hề hoảng loạn, Nguyễn Bá Ngọc nhanh chóng đưa các em nhỏ trong gia đình xuống hầm trú ẩn. Khi mọi người tưởng đã an toàn, em bỗng nghe thấy tiếng khóc thét phát ra từ ngôi nhà bên cạnh.
Không chút do dự, Ngọc lao ra khỏi hầm giữa lúc bom đạn vẫn đang trút xuống. Chạy đến nơi, em nhìn thấy người bạn của mình đã bị bom làm tử vong, còn hai em nhỏ đang hoảng loạn khóc thét giữa căn nhà đổ nát.
Không nghĩ đến bản thân, Ngọc ôm lấy hai em nhỏ rồi vừa dìu, vừa che chở các em chạy về phía hầm trú ẩn.
Chỉ còn vài bước nữa là đến nơi an toàn thì máy bay Mỹ quay trở lại thả bom bi. Một mảnh bom găm vào lưng Nguyễn Bá Ngọc. Dù bị thương rất nặng, em vẫn cố dùng thân mình che chắn để hai em nhỏ không bị trúng đạn. Nhờ sự hy sinh ấy, hai em được cứu sống.
Người dân trong làng lập tức đưa Ngọc đi cứu chữa. Các y bác sĩ và lực lượng dân quân đã hết lòng cứu em, nhưng do mất máu quá nhiều và điều kiện chiến tranh vô cùng thiếu thốn, rạng sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965, Nguyễn Bá Ngọc đã trút hơi thở cuối cùng khi mới 14 tuổi.
Sự hy sinh của em nhanh chóng lan tỏa khắp cả nước. Thiếu nhi Việt Nam coi Nguyễn Bá Ngọc là tấm gương sáng về lòng dũng cảm và tinh thần yêu thương con người. Nhiều phong trào thi đua học tập theo gương Nguyễn Bá Ngọc được phát động. Trường học, đường phố và nhiều công trình mang tên em để ghi nhớ người thiếu niên anh hùng.
Sau hơn nửa thế kỷ, ngày 10 tháng 12 năm 2015, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc. Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với một hành động dũng cảm, mà còn là lời tri ân dành cho một trái tim nhân hậu đã hiến dâng tuổi trẻ vì sự sống của người khác.
Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Bá Ngọc, người ta không chỉ nhớ đến một cậu bé 14 tuổi, mà còn nhớ đến hình ảnh một người anh hùng nhỏ tuổi đã chọn sự hy sinh để giữ lại sự sống cho người khác. Câu chuyện của em mãi là ngọn lửa sưởi ấm lòng người và nhắc nhở các thế hệ mai sau về giá trị của lòng dũng cảm, tình yêu thương và sự sẻ chia.
