NGỌN LỬA TUỔI MƯỜI CHÍN

Có những ngọn lửa được thắp lên từ tuổi trẻ và dù năm tháng trôi qua vẫn không bao giờ tắt. Trần Văn Ơn – người học sinh Trường Pétrus Ký – đã để lại một ngọn lửa như thế trong lịch sử đấu tranh của học sinh, sinh viên Việt Nam.

Trần Văn Ơn sinh năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trên quê hương giàu truyền thống yêu nước, anh sớm được nuôi dưỡng trong tình yêu gia đình và lòng thương đồng bào. Sau những năm học tiểu học ở Mỹ Tho, anh lên Sài Gòn học tại Trường Pétrus Ký. Không chỉ học tập chăm chỉ, Trần Văn Ơn còn tích cực tham gia phong trào học sinh yêu nước trong trường.

Cuối năm 1949, chính quyền thực dân tăng cường bắt bớ học sinh, đóng cửa trường học và đàn áp những tiếng nói phản đối. Trước tình hình ấy, phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên Sài Gòn – Chợ Lớn ngày càng mạnh mẽ.

Ngày 9 tháng 1 năm 1950, hơn hai nghìn học sinh, sinh viên cùng nhiều giáo viên và hàng nghìn người dân xuống đường. Họ yêu cầu trả tự do cho những học sinh bị bắt, mở lại trường học và bảo đảm an toàn cho người học. Giữa đoàn người đông đảo, Trần Văn Ơn bước đi cùng bạn bè với tinh thần bình tĩnh, kiên quyết. Trong tay họ không có vũ khí, chỉ có những nguyện vọng chính đáng và lòng yêu nước đang cháy bỏng.

Nhưng chính quyền thực dân đã đáp lại đoàn biểu tình bằng dùi cui, vòi rồng và súng đạn. Hàng ngũ học sinh bị xô đẩy, nhiều người ngã xuống. Trước cảnh các em nhỏ và nữ sinh có nguy cơ bị bắt, Trần Văn Ơn không lùi lại tìm nơi an toàn. Anh cùng bạn bè phá hàng rào, mở đường cho mọi người thoát ra ngoài và lấy thân mình che chở những học sinh nhỏ tuổi.

Giữa tiếng la hét, tiếng chân người chạy dồn dập và khói bụi mù mịt, súng bất ngờ vang lên. Trần Văn Ơn trúng đạn. Người học sinh yêu nước ngã xuống trên đường phố Sài Gòn khi tuổi đời chưa tròn mười chín.

Máu của anh đã thấm xuống mặt đường, nhưng sự hy sinh ấy không làm phong trào lùi bước. Tin Trần Văn Ơn qua đời nhanh chóng truyền đi, gây xúc động và phẫn nộ trong học sinh, sinh viên cùng các tầng lớp nhân dân.

Ngày 12 tháng 1 năm 1950, hàng vạn người dân Sài Gòn xuống đường tiễn đưa anh. Đám tang không chỉ là lời vĩnh biệt một người học sinh trẻ tuổi mà còn trở thành cuộc biểu dương lòng yêu nước và ý chí đấu tranh chống áp bức của nhân dân thành phố.

Sự hy sinh của Trần Văn Ơn đã làm bùng lên khí thế đấu tranh trong tuổi trẻ cả nước. Tháng 2 năm 1950, Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất tại căn cứ Việt Bắc quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hằng năm làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam.

Trần Văn Ơn ra đi khi trang vở còn dang dở và những ước mơ tuổi trẻ chưa kịp hoàn thành. Nhưng cuộc đời anh đã trở thành một bài học lớn: tuổi trẻ không chỉ là những năm tháng học tập cho bản thân mà còn là thời gian biết sống có trách nhiệm với nhân dân và Tổ quốc.

Hơn bảy thập kỷ đã qua, tên anh vẫn được nhắc đến mỗi ngày 9 tháng 1 như biểu tượng của lòng yêu nước, sự dũng cảm và khí phách học sinh Việt Nam.

Trần Văn Ơn đã ngã xuống giữa mùa xuân của cuộc đời, nhưng từ nơi anh nằm xuống, một ngọn lửa tuổi trẻ đã bừng lên và không bao giờ tắt.