Ngọn nến trong căn hầm đèo Pha Đín

Đèo Pha Đín năm 1954 là một trong những trọng điểm giao thông hiểm trở và khốc liệt nhất. Máy bay Pháp ngày đêm dội bom nhằm cắt đứt tuyến đường huyết mạch nối liền hậu phương với chiến trường Điện Biên Phủ. Căn hầm làm việc của Ban Chỉ huy tại đây luôn trong tình trạng rung chuyển bởi các đợt oanh kích.

Đại tá Nguyễn Phú Chút nhớ lại, vào một đêm giữa tháng 2 năm 1954, mưa sương mù mịt bao phủ khắp núi rừng. Trong căn hầm chật hẹp, ẩm dầm dưới lòng đất, không khí vô cùng ngột ngạt. Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn ngồi lặng lẽ bên chiếc bàn gỗ dã chiến, khom lưng trên tấm bản đồ tác chiến cỡ lớn được rọi sáng bởi một ngọn nến nhỏ và chiếc đèn dầu hỏa thắt bấc.

Khoảng 2 giờ sáng, sau khi hoàn thành việc tổng hợp báo cáo tình hình quân số và đạn dược từ các đại đoàn gửi về, Đại tá Nguyễn Phú Chút tiến lại gần nhắc Đại tướng chợp mắt nghỉ ngơi.

Đại tướng ngước lên, đôi mắt đỏ quạch vì nhiều đêm thiếu ngủ nhưng ánh nhìn vẫn vô cùng tinh anh. Ông chỉ tay vào một điểm cao trên bản đồ rồi ôn tồn nói:

"Mỗi nét vẽ, mỗi con số trên tấm bản đồ này không chỉ là quân cờ tác chiến, mà là tính mạng của hàng ngàn chiến sĩ ngoài mặt trận. Người làm công tác tham mưu, chỉ huy chỉ cần tính toán sai một li, chủ quan một chút là phải trả giá bằng xương máu của đồng đội. Đêm nay chúng ta chịu khó thức thêm một giờ, tính kỹ thêm một phương án thì ngày mai ra trận anh em bớt đi một phần nguy hiểm."

Nói rồi, Đại tướng tự tay chỉnh lại ngọn nến cho sáng hơn, tiếp tục cùng các cán bộ tác chiến rà soát tỉ mỉ từng con đường kéo pháo, từng vị trí đặt kho lương cho đợt tiến công sắp tới.

Hình ảnh vị Tổng Tư lệnh tối cao miệt mài làm việc bên ngọn nến tù mù trong căn hầm dầm mưa đèo Pha Đín đã trở thành bài học nằm lòng về tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và lòng yêu thương chiến sĩ đối với Đại tá Nguyễn Phú Chút trong suốt cuộc đời binh nghiệp của mình.