Ngọn núi không khuất phục
Nằm giữa vùng Bảy Núi của An Giang, Đồi Tức Dụp chỉ cao hơn 200 mét so với mực nước biển. Nếu nhìn từ xa, ngọn đồi không có gì đặc biệt. Nhưng bên trong lòng núi là một hệ thống hang động tự nhiên thông với nhau như mê cung. Chính địa hình ấy đã biến Tức Dụp thành một căn cứ chiến đấu kiên cường của quân và dân An Giang.
Năm 1968, sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, lực lượng cách mạng ở An Giang tiếp tục bám trụ tại các căn cứ vùng Bảy Núi. Đồi Tức Dụp trở thành nơi đứng chân của lực lượng vũ trang tỉnh và các cơ quan chỉ đạo.
Nhận thấy tầm quan trọng của căn cứ này, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn quyết định mở một cuộc hành quân quy mô lớn nhằm xóa sổ Tức Dụp. Họ huy động bộ binh, pháo binh, xe bọc thép và máy bay, với nhận định rằng chỉ trong vài ngày sẽ chiếm được ngọn đồi.
Thế nhưng, mọi tính toán đều không diễn ra như dự kiến.
Ngay từ những ngày đầu, các chiến sĩ cách mạng đã tận dụng hệ thống hang đá để cơ động. Ban ngày, họ ẩn mình trong lòng núi, tránh những đợt ném bom và pháo kích dữ dội. Ban đêm, họ bất ngờ xuất hiện ở nhiều hướng khác nhau, tập kích các mũi tiến công rồi nhanh chóng rút vào hang.
Bom đạn liên tục trút xuống Tức Dụp. Nhiều tảng đá lớn bị đánh vỡ, cây rừng bị cháy trụi. Có những ngày, mặt đất rung chuyển vì hàng trăm quả bom và đạn pháo dội xuống cùng lúc. Thế nhưng, khi đối phương tiến lên, họ vẫn gặp những loạt đạn từ các cửa hang, từ các khe đá và những vị trí tưởng như đã bị san phẳng.
Cuộc chiến kéo dài suốt nhiều tháng. Điều làm nên sức mạnh của Tức Dụp không chỉ là địa hình hiểm trở mà còn là sự gắn bó giữa quân với dân. Đồng bào Kinh và Khmer ở các xã dưới chân núi bí mật tiếp tế gạo, muối, thuốc men và đưa thương binh về nơi an toàn. Có người phải đi suốt đêm qua rừng để mang từng bao gạo lên núi. Có người làm giao liên, vượt qua các vòng kiểm soát để chuyển mệnh lệnh và tài liệu.
Sau 128 ngày đêm chiến đấu ác liệt, đối phương không đạt được mục tiêu tiêu diệt căn cứ. Dù hứng chịu khối lượng bom đạn khổng lồ, lực lượng cách mạng vẫn giữ được trận địa và bảo vệ an toàn cơ quan chỉ huy. Thất bại tại Tức Dụp buộc đối phương phải chấm dứt cuộc hành quân.
Chiến thắng ấy đã trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường của quân và dân An Giang. Người dân Bảy Núi gọi Tức Dụp là "ngọn đồi hai triệu đô la", bởi theo nhiều tài liệu địa phương, đối phương đã phải tiêu tốn một lượng rất lớn bom đạn, phương tiện và chi phí quân sự nhưng vẫn không thể khuất phục được ngọn đồi nhỏ bé này.
Ngày nay, Khu di tích lịch sử Đồi Tức Dụp vẫn còn lưu giữ nhiều dấu tích chiến tranh. Những cửa hang, hố bom và hiện vật được bảo tồn để nhắc nhớ về 128 ngày đêm chiến đấu anh dũng của quân và dân An Giang.
Đứng giữa những tảng đá xếp chồng lên nhau, nghe tiếng gió thổi qua các cửa hang, người ta càng cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình hôm nay. Tức Dụp không chỉ là một ngọn đồi, mà còn là biểu tượng của lòng dũng cảm, của nghệ thuật chiến tranh nhân dân và của ý chí "còn người, còn trận địa" đã làm nên một trang sử hào hùng của vùng Bảy Núi.
