Ngón Tay Còn Lại Của Thời Hoa Lửa
Tôi gặp bác Nguyễn Đăng Huynh vào một buổi chiều muộn, khi nắng đã dịu và sân nhà văn hóa chỉ còn lác đác vài người. Tôi đến với cuốn sổ nhỏ trên tay, mang theo nhiệm vụ viết lại câu chuyện về “thời hoa lửa”. Còn bác, mang theo cả một quãng đời mà tôi chỉ mới được nghe qua sách vở.
“Bác sinh năm 1959,” bác mở đầu, giọng trầm và chậm. “Ngày đó, chạc tuổi cháu bây giờ, bác cũng chỉ nghĩ đến chuyện học hành, bạn bè… Nhưng rồi chiến tranh, ai cũng phải lớn nhanh.”
Tôi hỏi, vừa ghi chép: “Vậy lúc lên đường, bác nghĩ gì ạ?”
Bác cười nhẹ: “Chẳng nghĩ gì to tát đâu. Chỉ là thấy bạn bè mình đi, làng xóm mình có người đi, thì mình cũng đi. Đi để sau này còn có ngày trở về.”
Câu nói tưởng chừng giản dị, nhưng khiến tôi lặng đi một chút.
Tôi mạnh dạn hỏi tiếp: “Bác có nhớ trận đánh mà bác bị thương không?”
Bác im lặng vài giây, ánh mắt như chạm vào một ký ức rất xa. Rồi bác đưa bàn tay lên. Một ngón tay đã không còn.
“Nhớ chứ,” bác nói. “Hôm đó trời tối, nhưng pháo sáng của địch làm cả khu rừng sáng trắng. Đạn bay dày đặc. Bác với đồng đội đang tiến lên thì bất ngờ bị phục kích.”
Tôi vô thức nắm chặt cây bút.
“Lúc đó, bác có sợ không ạ?”
“Có,” bác trả lời ngay. “Tim đập nhanh lắm. Nhưng không có thời gian để sợ lâu. Đồng đội ở bên cạnh, nếu mình chùn bước thì họ nguy hiểm.”
Bác dừng lại, rồi kể tiếp, giọng đều hơn:
“Bác đang bò qua một đoạn đất trống thì nghe ‘đoàng’ một tiếng. Tay trái nóng rát. Nhìn xuống thì máu chảy nhiều lắm. Sau này mới biết viên đạn đã làm bác mất một ngón tay.”
Tôi ngẩng lên, nhìn bàn tay ấy. Nó không còn nguyên vẹn, nhưng lại khiến tôi thấy mạnh mẽ hơn bất kỳ điều gì.
“Rồi bác làm sao ạ?”
“Băng tạm thôi,” bác nói, như thể đó là chuyện rất bình thường. “Lúc đó không nghĩ nhiều đến đau. Chỉ nghĩ là phải tiếp tục. Trận đó chưa kết thúc, mình không thể rời vị trí.”
“Bác vẫn tiếp tục chiến đấu ạ?”
Bác gật đầu: “Ừ. Đau thì đau, nhưng quen dần. Sau trận, mới có thời gian để thấy đau thật sự.”
Tôi không biết phải nói gì thêm. Những điều bác kể không kịch tính như trong phim, nhưng lại khiến tôi nghẹn lại.
Một lúc sau, tôi hỏi nhỏ: “Giờ nghĩ lại, bác có tiếc không ạ… về ngón tay đó?”
Bác nhìn bàn tay mình, rồi nhìn tôi, ánh mắt bình thản:
“Tiếc chứ. Nhưng nếu phải chọn lại, bác vẫn sẽ làm như vậy. Vì lúc đó, không có lựa chọn nào khác. Đất nước cần, đồng đội cần.”
Gió chiều thổi nhẹ qua sân. Tôi khép cuốn sổ, nhưng lòng vẫn còn nặng trĩu những suy nghĩ.
Trước khi về, bác nói thêm một câu:
“Cháu viết gì thì viết, nhưng nhớ một điều: hòa bình không tự nhiên mà có.”
Tôi gật đầu.
Và khi bước ra khỏi sân nhà văn hóa, tôi chợt hiểu rằng câu chuyện mình vừa ghi lại không chỉ là về một người cựu chiến binh mất một ngón tay, mà là về cả một thời tuổi trẻ đã cháy hết mình trong “thời hoa lửa” — để hôm nay, những người như tôi được sống trong yên bình.
