Ngược dòng lịch sử cùng người lính già Lương Văn Sinh
Tôi là Lương Văn Sinh, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Giờ đây khi tuổi đã cao, mỗi lần ngồi bên bếp lửa nhìn khói bay lên mái nhà, tôi lại nhớ về những năm tháng chiến tranh từ 1968 đến năm 1975 — những năm tháng mà tuổi trẻ của tôi gắn liền với bom đạn, với hành quân và với biết bao đồng đội đã mãi mãi không trở về.
Đó là quãng đời mà tôi không thể nào quên.
Ngày rời quê hương
Năm 1968, chiến tranh chống Mỹ đang diễn ra ác liệt. Khi xã phát lệnh gọi thanh niên nhập ngũ, tôi là một trong những người đầu tiên viết đơn tình nguyện.
Ngày nhận giấy báo, mẹ tôi lặng đi rất lâu. Bà không khóc trước mặt tôi, nhưng đêm ấy tôi nghe tiếng mẹ sụt sùi bên bếp lửa.
Cha tôi vốn ít nói. Ông chỉ đặt tay lên vai tôi rồi bảo:
“Đất nước còn giặc thì trai bản mình phải đi. Có gian khổ cũng không được lùi.”
Tôi gật đầu, nhưng trong lòng cũng đầy lo lắng.
Sáng hôm lên đường, sương phủ kín núi rừng Xuân Hoà. Bà con trong bản đứng tiễn thanh niên ra đầu đường.
Mẹ dúi vào tay tôi chiếc khăn tay cũ và mấy nắm cơm lam.
Bà nói nhỏ:
“Đi rồi nhớ giữ sức khỏe… mẹ chờ ngày con về.”
Đó là câu nói theo tôi suốt những năm tháng chiến tranh.
Những ngày hành quân Trường Sơn
Từ Lào Cai, chúng tôi hành quân vào chiến trường miền Nam.
Đó là quãng đường dài tưởng như không có điểm dừng. Ban ngày tránh máy bay địch, ban đêm mới dám đi.
Đường Trường Sơn khi ấy gian nan vô cùng. Mưa rừng xối xả, đất đỏ trơn trượt. Có hôm anh em ngã lên ngã xuống mà vẫn phải gượng dậy đi tiếp.
Cái khổ nhất là thiếu ăn và sốt rét rừng.
Nhiều đồng đội sốt cao đến mê man nhưng vẫn cố bám đội hình. Có người vừa đi vừa run lập cập.
Nhưng không ai than vãn.
Chúng tôi động viên nhau:
“Cố thêm chút nữa… hết chiến tranh sẽ được về nhà.”
Chính niềm tin ấy giúp chúng tôi vượt qua mọi gian khổ.
Những trận đánh đầu tiên
Năm 1969, tôi bước vào trận đánh đầu tiên.
Đến giờ tôi vẫn nhớ rõ cảm giác lúc bom đạn nổ sát bên mình.
Mặt đất rung chuyển dữ dội. Khói bụi mù mịt. Đạn bay trên đầu nghe rít từng hồi.
Tôi nằm ép xuống chiến hào mà tim đập thình thịch.
Một anh lớn tuổi hơn quay sang cười:
“Sợ à?”
Tôi gật đầu thật thà.
Anh nói:
“Sợ là còn biết quý mạng sống. Nhưng người lính phải biết vượt qua nỗi sợ.”
Câu nói ấy theo tôi suốt cả cuộc đời quân ngũ.
Những người đồng đội mãi mãi tuổi hai mươi
Chiến tranh là mất mát.
Có những người vừa hôm qua còn ngồi ăn cơm, kể chuyện quê hương, hôm nay đã nằm lại nơi chiến trường.
Tôi nhớ nhất anh Hoà — người bạn cùng đơn vị quê Phú Thọ. Anh rất hay cười và thường nói:
“Hòa bình tao sẽ về cưới vợ.”
Nhưng trong một trận càn năm 1972, anh đã hi sinh khi che cho đồng đội.
Hôm chôn cất anh giữa cánh rừng, trời mưa rất lớn.
Tôi đứng lặng trước nấm mộ tạm mà nước mắt cứ chảy xuống lúc nào không hay.
Tôi nghĩ:
“Bao nhiêu người nữa sẽ không kịp trở về?”
Những ngày cuối cùng của chiến tranh
Năm 1975, chúng tôi liên tiếp nghe tin thắng trận từ khắp các chiến trường.
Ai cũng hiểu ngày đất nước thống nhất đã đến gần.
Nhưng những ngày ấy chiến sự vẫn vô cùng ác liệt.
Có những đêm pháo sáng rực cả bầu trời. Chúng tôi vừa chiến đấu vừa động viên nhau sống sót để nhìn thấy ngày hòa bình.
Và rồi ngày 30 tháng 4 năm 1975 cũng đến.
Khi nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, cả đơn vị ôm chầm lấy nhau.
Có người cười, có người khóc.
Còn tôi thì ngồi lặng rất lâu.
Tôi nhớ đến quê hương Xuân Hoà. Nhớ cha mẹ già. Nhớ những đồng đội đã không còn nữa.
Nếu họ còn sống để nhìn thấy ngày này thì tốt biết bao.
Ngày trở về
Ngày tôi trở về quê nhà, con đường đất năm nào vẫn còn đó.
Mẹ tôi nhìn thấy tôi từ xa thì òa khóc.
Còn tôi — người lính từng đi qua bom đạn — lúc ấy cũng không cầm được nước mắt.
Tôi đã trở về sau chiến tranh.
Nhưng nhiều đồng đội của tôi đã mãi mãi nằm lại tuổi hai mươi nơi chiến trường khói lửa.
Điều tôi muốn nhắn gửi
Giờ đây, mỗi lần kể chuyện chiến tranh cho con cháu nghe, tôi luôn nói:
“Không ai muốn chiến tranh. Nhưng khi Tổ quốc cần, thế hệ chúng tôi sẵn sàng lên đường.”
Hòa bình hôm nay được đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người lính.
Và đối với tôi, những năm tháng từ 1968 đến 1975 sẽ mãi là ký ức thiêng liêng nhất
