Người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam

Năm 1940, Đại tướng Võ Nguyên Giáp rời bục giảng để dấn thân hoàn toàn vào con đường Cách mạng. Tháng 6 năm 1940, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và được cử sang Trung Quốc gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Sau đó, ông trở về Việt Nam vào năm 1941 để chuẩn bị cho khởi nghĩa vũ trang, giữ vai trò phụ trách Ban Xung phong Nam tiến vào năm 1942.

Trong bối cảnh đất nước mất độc lập, tự do, tháng 12 năm 1944, Đại tướng Võ Nguyên Giáp được Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ tổ chức lực lượng vũ trang. Ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập với 34 cán bộ, chiến sĩ do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy.

Ngay sau khi thành lập, đội quân này lập tức giành chiến thắng vang dội tại Phai Khắt và Nà Ngần, tạo nên khí thế Cách mạng cho toàn quân và toàn dân. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lực lượng vũ trang đã đóng vai trò nòng cốt trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, góp phần giành thắng lợi và khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tham mưu xây dựng lực lượng vũ trang với ba thứ quân: Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích. Lực lượng vũ trang được mở rộng về số lượng, chất lượng và quy mô tổ chức, đồng thời trình độ và khả năng chiến đấu của các chiến sĩ Cách mạng không ngừng được nâng cao. Đại tướng chỉ đạo phát triển chiến tranh du kích, kết hợp với chiến tranh chính quy, tạo nên những chiến thắng vang dội như chiến dịch Việt Bắc - Thu Đông (1947).

Ngay sau chiến thắng chiến dịch đầu tiên, năm 1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng thành lập Bộ Tổng tư lệnh Quân đội quốc gia Việt Nam. Đặc biệt trong ngày 20.1.1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh phong quân hàm cho một số cán bộ, chỉ huy quân đội. Trong đội ngũ chỉ huy quân đội có 11 đồng chí được phong quân hàm cấp tướng, đặc biệt đối với đồng chí Võ Nguyên Giáp - người đầu tiên được phong thẳng quân hàm Đại tướng không qua các cấp trung gian, khi ông mới chỉ 37 tuổi.