Người anh cả sáng lập nhà Tây Sơn

Nguyễn Nhạc (1743–1793) là người anh cả trong ba anh em nhà Tây Sơn và là vị vua đầu tiên của triều đại Tây Sơn. Ông sinh trưởng tại ấp Tây Sơn, phủ Quy Nhơn; dòng họ vốn mang họ Hồ, gốc ở Hưng Nguyên, Nghệ An, bị quân chúa Nguyễn đưa vào Đàng Trong từ giữa thế kỷ XVII. Thuở trẻ, ông làm chức biện lại ở tuần Vân Đồn, qua lại buôn bán vùng thượng đạo nên quen biết rộng với đồng bào dân tộc. Năm 1771, trước cảnh quyền thần Trương Phúc Loan lộng quyền, ông cùng hai em dựng cờ khởi nghĩa tại Tây Sơn thượng đạo, nêu khẩu hiệu đánh đổ quyền thần và lấy của nhà giàu chia cho người nghèo, nhanh chóng thu hút đông đảo người theo. Từ căn cứ Tây Sơn, nghĩa quân lần lượt chiếm Quy Nhơn, mở rộng khắp Nam Trung Bộ rồi đánh đổ chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Thái Đức. Ông không có ý thống nhất đất Bắc nên giao việc Bắc tiến cho em trai Nguyễn Huệ, người diệt chúa Trịnh, mở đường cho sự nghiệp thống nhất đất nước. Năm 1788, Nguyễn Nhạc nhường đế vị cho em, chỉ giữ tước Tây Sơn vương, lui về giữ Quy Nhơn. Năm 1793, trong lúc ốm nặng, ông nghe tin quân của vua Cảnh Thịnh tịch biên gia sản, uất ức mà qua đời.