NGƯỜI ANH ĐÁNG NHỚ
NGƯỜI ANH ĐÁNG NHỚ
Họ và tên: Đoàn Trần Mộc Miên
Học sinh lớp: 5B – Trường Tiểu học Nam Cao
Người khai thác thông tin : Phùng Văn Khầu [1929-2021]
Nơi Thường Trú : Phố Thanh Vị, phường Sơn Lộc, thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội.
Xuất thân và con đường cách mạng
Qua câu chuyện của bà tôi kể lại và để lại cho tôi nhiều ấn tượng về người anh đáng nhớ Phùng Văn Khầu (dân tộc Nùng) sinh khoảng năm 1929–1930 tại xã Đức Hùng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông lớn lên trong cảnh gia đình nghèo khó, mất sớm cha mẹ -từ nhỏ đã phải đi làm thuê để sinh sống.
Năm 1946, khi mới khoảng 16–17 tuổi, ông tự nguyện tham gia phong trào cách mạng ở địa phương - khi thì làm liên lạc, khi thì làm chiến sĩ an ninhNhiệm vụ nào ông cũng hoàn thành xuất sắc, thể hiện lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm sớm vượt tuổi trẻ.
Đến tháng 12/1949, ông quyết định xung phong nhập ngũ - được biên chế vào binh chủng Pháo binh, thuộc Trung đoàn 675Đây là bước ngoặt quan trọng đưa ông từ phong trào quần chúng trở thành người lính chính quy, sẵn sàng gắn bó cuộc đời với quân ngũ.
Ngay khi mới nhận pháo- khẩu “sơn pháo 75 mm” - ông gặp muôn vàn khó khăn. Vì xuất thân từ nông thôn, không biết chữ, không thành thạo kỹ thuật ngắm bắn, ông không biết dùng máy ngắm mà phải tự căn cứ bằng mắt thường. Ban đầu ông bắn toàn trượt.
Dẫu vậy, bằng ý chí quyết tâm và sự khiêm tốn học hỏi, ông kiên trì luyện tập, cuối cùng đã làm chủ được vũ khí. Theo nhiều chứng nhận sau này, việc ông có thể ngắm bắn chính xác qua nòng pháo - “bắn không thua gì ngắm máy” -được xem là một trong những kỳ tích của pháo binh.
Trong giai đoạn từ năm 1949 đến 1954, ông đã tham gia khoảng 7 chiến dịch lớn với hàng chục trận đánh - đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giao.
Tháng 3–5/1954, tại mặt trận Điện Biên Phủ, khi cuộc kháng chiến chống Pháp quyết liệt, Phùng Văn Khầu là khẩu đội trưởng khẩu đội 2, thuộc Đại đội Sơn pháo 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351
Trong trận đánh tại đồi E1 - một điểm chiến lược then chốt - đơn vị của ông được giao nhiệm vụ yểm trợ bộ binh, phong tỏa và tiêu diệt các công sự địch. Ban đầu, do thiếu máy ngắm và kinh nghiệm, pháo bắn không hiệu quả; tuy nhiên, ông đã chuyển sang phương pháp “ngắm bắn qua nòng pháo” - và kết quả thật ngoạn mục: 22 phát đạn trúng mục tiêu, phá hủy 4 lô cốt kiên cố, mở đường cho bộ binh tiến công
Trong suốt thời gian phòng giữ đồi E (khoảng 35–36 ngày đêm), khi hỏa lực địch dồn dập, đồng đội thiệt hại nhiều, có lúc khẩu đội chỉ còn lại mình ông, ông vẫn bám trận địa, một mình vừa nạp đạn, ngắm bắn, giật cò - bắn trúng 5 pháo 105 mm, 6 đại liên, nhiều ụ súng, hầm ngầm, kho đạn và tiêu diệt hàng trăm tên địch. Chính những chiến công đó đã tạo nên đóng góp quan trọng cho chiến thắng chung của chiến dịch.
Nhờ vậy, khẩu pháo 75 mm mà ông từng sử dụng hiện được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, coi như một chứng tích lịch sử sống động về lòng quả cảm, tài năng và sự hy sinh của ông cùng đồng đội
Với chiến công xuất sắc, năm 1955, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngoài ra, ông còn được trao nhiều phần thưởng khác: một Huân chương Quân công hạng Ba, ít nhất 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng Ba, nhiều lần được cấp trên, đại đoàn và trung đoàn khen thưởng; hai lần được phong là Chiến sĩ thi đua của đại đoàn.
Những phần thưởng ấy không chỉ khẳng định chiến công, mà còn thể hiện sự kính trọng, tri ân đối với người lính đã vượt lên mọi gian khổ, hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước.
Cuộc sống sau chiến tranh và di sản tinh thần
Sau khi cuộc kháng chiến kết thúc, hòa bình lập lại, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, giữ nhiều chức vụ quan trọng. Dù ở bất cứ cương vị nào, ông luôn duy trì tác phong người lính — gương mẫu, giản dị, chân thành, gần gũi đồng đội và nhân dân.
Khi nghỉ hưu (khoảng năm 1986), ông sinh sống ở phường Sơn Lộc, thị xã Sơn Tây, vẫn tích cực tham gia công tác ở địa phương, đấu tranh chống tiêu cực, bảo vệ công lý — tiếp tục cống hiến cho xã hội bằng tinh thần trách nhiệm và công lý.
Qua đời ngày 25/8/2021, Phùng Văn Khầu để lại một tấm gương sáng về lòng dũng cảm, ý chí vươn lên khỏi số phận khó khăn, lòng trung thành với lý tưởng cách mạng và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc
Tên ông - cùng khẩu pháo 75 mm - mãi là biểu tượng của lớp bộ đội thời chống Pháp: nhỏ bé về xuất thân, nhưng to lớn về tinh thần; không biết chữ, nhưng biết bắn - và bắn rất chuẩn; đơn sơ, nhưng tâm hồn anh hùng.
Câu chuyện của Phùng Văn Khầu nhắc nhở chúng ta rằng: trong gian khó vẫn có thể nảy sinh lòng dũng cảm; xuất thân nghèo khó không định nghĩa được giá trị con người - mà chính hành động, ý chí, và lòng tận trung quyết định điều đó. Với lớp trẻ hôm nay, học tập tinh thần “quyết tâm, kiên trì, hy sinh vì lý tưởng chung” của ông là rất cần thiết. Tinh thần ấy - của một người lính nghèo, dân tộc thiểu số, bất khuất - vẫn có giá trị mạnh mẽ trong mọi thời đại.
