NGƯỜI ANH HÙNG 17 TUỔI VÀ KHÚC CA BẤT TỬ

1. Cậu bé thông minh sớm giác ngộ cách mạng

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Văn Trương (tên thường gọi là Sạn), sinh năm 1914 trong một gia đình nông dân nghèo quê ở xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, nhưng sinh ra và lớn lên tại làng Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom (Thái Lan) trong một gia đình Việt kiều yêu nước.

Năm 1926, khi mới 12 tuổi, cậu bé Lê Văn Trương được cử về nước học tập tại Trung Quốc (quận Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây), tham gia Hội Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội. Nhờ sự thông minh, lanh lợi và có khả năng ngoại ngữ tốt (thành thạo tiếng Anh và tiếng Trung), anh được giao nhiệm vụ làm liên lạc cho Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và Quốc tế Cộng sản, đồng thời giữ vai trò kết nối thông tin quan trọng giữa tổ chức trong nước với các cơ quan ở nước ngoài qua ngả Hương Cảng.

2. Tiếng súng bên bờ sông Sài Gòn

Đầu năm 1931, phong trào cách mạng trong nước phát triển mạnh mẽ. Tại Sài Gòn - Chợ Lớn, trong một cuộc mí-ting kỷ niệm cuộc khởi động phong trào cách mạng được tổ chức công khai tại Sài Gòn vào ngày 8 tháng 2 năm 1931, Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ bảo vệ an toàn cho các đồng chí lãnh đạo Đảng diễn thuyết trước đông đảo quần chúng.

Khi mật thám và cảnh sát Pháp bất ngờ ập đến đàn áp, vây bắt, để cứu các đồng chí của mình và bảo vệ tổ chức, Lý Tự Trọng đã dũng cảm rút súng bắn gục tên thanh tra mật thám khét tiếng Le Grand ngay tại chỗ. Sự kiện này gây chấn động lớn trong toàn Đông Dương lúc bấy giờ. Dù sa vào tay giặc ngay sau đó, hành động quả cảm của chàng thiếu niên 17 tuổi đã khiến kẻ thù phải khiếp sợ.

3. Trước vành móng ngựa và câu nói bất tử

Bị giam giữ tại Khám lớn Sài Gòn, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất, từ đòn roi đến dụ dỗ bằng tiền tài, danh vọng. Thế nhưng, trước một thiếu niên chưa tròn 18 tuổi, mọi nhục hình của thực dân Pháp đều phải chịu khuất phục hoàn toàn trước ý chí gang thép của anh.

Tại phiên tòa đại hình của thực dân Pháp, luật sư bào chữa đã biện hộ rằng Lý Tự Trọng hành động trong lúc chưa trưởng thành, thiếu suy nghĩ. Thế nhưng, đứng hiên ngang trước vành móng ngựa, Lý Tự Trọng đã dõng dạc tuyên bố những lời nói đanh thép làm chấn động công lý thực dân:

"Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi hiểu rõ việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Ôi, ta làm sao cứu được đồng bào ta! Ta sinh ra là phải sống cho xứng đáng... Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, chứ không thể con đường nào khác!"

Biết không thể lay chuyển hay khuất phục được người chiến sĩ kiên trung, sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, thực dân Pháp đã hèn hạ đưa anh lên máy chém tại Sài Gòn khi anh vừa tròn 17 tuổi.