Anh hùng Lực lượng vũ trang

NGƯỜI ANH HÙNG BÊN KHẨU SƠN PHÁO 75 LY Ở ĐIỆN BIÊN PHỦ

Phùng Văn Khầu là một người lính pháo binh nổi tiếng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều khó khăn, sớm mồ côi và phải đi ở đợ để kiếm sống. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia hoạt động cách mạng, rồi xung phong vào bộ đội. Dù không biết chữ và ban đầu gặp rất nhiều khó khăn khi tiếp cận với pháo binh, ông đã kiên trì tự học, luyện tập và trở thành một pháo thủ xuất sắc. Trong trận chiến đấu trên đồi E1 ở Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu cùng đồng đội đã chiến đấu vô cùng dũng cảm. Có thời điểm đồng đội lần lượt hy sinh, ông phải một mình tiếp tục nạp đạn, ngắm bắn và khai hỏa khẩu sơn pháo 75 ly. Những chiến công của ông đã góp phần vào thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ và trở thành một câu chuyện tiêu biểu về lòng dũng cảm, ý chí vượt khó và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh

TP. Hồ Chí Minh24/08/2026Đoàn xã Ia Hrú (Đoàn xã Ia Hrú)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có biết bao người lính đã bước ra chiến trường từ những hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: lòng yêu nước và quyết tâm bảo vệ Tổ quốc. Có những người được học hành bài bản, có người xuất thân từ những gia đình khá giả, nhưng cũng có những người lớn lên trong cảnh nghèo khó, thiếu thốn và phải tự mình vượt qua số phận. Phùng Văn Khầu là một người lính như thế. Ông là người dân tộc Nùng, sinh ra ở Cao Bằng trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của ông đầy những nhọc nhằn, sớm mồ côi cha mẹ và phải đi ở đợ để kiếm sống. Thế nhưng, hoàn cảnh khó khăn không thể dập tắt ý chí của người thanh niên ấy. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, cuộc đời Phùng Văn Khầu bước sang một trang mới. Ông tìm đến cách mạng, trở thành người liên lạc, rồi chiến sĩ và sau đó là một pháo thủ. Từ một người không biết chữ, chưa từng biết đến những khẩu pháo lớn, ông đã tự học, tự rèn luyện để trở thành người chỉ huy khẩu đội pháo nổi tiếng. Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, câu chuyện về Phùng Văn Khầu trên đồi E1 đã trở thành một trong những câu chuyện xúc động về lòng dũng cảm của người lính Việt Nam.

Phùng Văn Khầu sinh ra tại Cao Bằng vào năm 1929, trong một gia đình dân tộc Nùng. Tuổi thơ của ông không có những tháng ngày bình yên như nhiều đứa trẻ khác. Cha mẹ mất sớm, khi mới khoảng 8 tuổi, ông đã phải đi ở đợ cho nhà giàu để kiếm sống. Cuộc sống nghèo khổ khiến ông phải sớm trưởng thành, biết chịu đựng gian khổ và tự mình vượt qua những khó khăn tưởng như không thể. Ông không được học hành đầy đủ, thậm chí không biết chữ. Nhưng chính hoàn cảnh ấy lại rèn luyện cho ông một nghị lực đặc biệt. Ông hiểu rằng muốn thay đổi cuộc đời của mình và của những người dân nghèo xung quanh, cần phải có một con đường khác. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Phùng Văn Khầu bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1946, ông làm công tác liên lạc, sau đó tham gia lực lượng an ninh. Những nhiệm vụ ban đầu tuy không trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận nhưng giúp ông rèn luyện tính kỷ luật, sự nhanh nhẹn và lòng trung thành với cách mạng. Ông luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao, từ đó từng bước trưởng thành trong môi trường cách mạng.

Tháng 12 năm 1949, Phùng Văn Khầu xung phong vào bộ đội và được biên chế vào Trung đoàn 675, thuộc lực lượng pháo binh. Đây là một bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông. Từ một người từng phải đi ở đợ, chưa được học hành đầy đủ, ông nay phải làm quen với những khẩu pháo nặng, những thao tác kỹ thuật phức tạp và những yêu cầu nghiêm ngặt của chiến trường. Ban đầu, việc học sử dụng pháo đối với ông vô cùng khó khăn. Không biết chữ, ông không thể đọc những tài liệu hướng dẫn như những người lính khác. Nhưng thay vì nản chí, Phùng Văn Khầu tìm cách học theo cách riêng của mình. Ông quan sát đồng đội, ghi nhớ từng thao tác, tự rèn luyện nhiều lần và đặc biệt luyện khả năng ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo. Từ những lần đầu bắn chưa chính xác, ông kiên trì tập luyện cho đến khi có thể xác định mục tiêu và điều chỉnh pháo rất nhanh. Chính sự bền bỉ ấy đã biến một người lính chưa từng biết đến pháo binh thành một pháo thủ có bản lĩnh.

Từ năm 1949 đến trước Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu đã tham gia nhiều chiến dịch lớn. Ông không chỉ giỏi vận chuyển pháo và đạn mà còn thể hiện sự nhanh nhẹn, chính xác trong chiến đấu. Những khẩu pháo rất nặng phải được kéo qua những con đường rừng núi hiểm trở. Có những đoạn đường bùn lầy, dốc cao, trời mưa liên tục, người lính phải dùng sức người để đưa pháo đến trận địa. Công việc ấy đòi hỏi sức khỏe, sự kiên trì và tinh thần đồng đội rất cao. Phùng Văn Khầu cùng đồng đội đã nhiều lần kéo pháo, vận chuyển đạn và xây dựng trận địa trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Những ngày tháng ấy đã tôi luyện ông trở thành một người lính có bản lĩnh chiến đấu vững vàng.

Đến năm 1954, Phùng Văn Khầu cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, trận quyết chiến chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tại Điện Biên Phủ, ông được giao chỉ huy một khẩu đội sơn pháo 75 ly thuộc Đại đội sơn pháo 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351. Đây là loại pháo có hỏa lực mạnh nhưng việc vận hành đòi hỏi người lính phải có kỹ năng và sự chính xác cao. Phùng Văn Khầu đã đưa những kiến thức và kinh nghiệm mà mình tích lũy được vào thực tế chiến đấu. Đặc biệt, trận đánh ở đồi E1 đã trở thành dấu mốc nổi bật nhất trong cuộc đời chiến đấu của ông.

Đồi E1 là một vị trí quan trọng trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trận chiến tại đây diễn ra vô cùng ác liệt. Quân ta phải đối mặt với hệ thống phòng thủ kiên cố, hỏa lực mạnh và sự chống trả quyết liệt của quân Pháp. Trong hoàn cảnh đó, khẩu đội của Phùng Văn Khầu được giao nhiệm vụ dùng sơn pháo 75 ly bắn phá các vị trí của địch, chi viện cho bộ binh. Những khẩu pháo được bố trí trong điều kiện địa hình khó khăn, thường xuyên phải đối mặt với bom đạn và hỏa lực đối phương. Người lính pháo binh phải luôn ở trong trạng thái sẵn sàng, chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá bằng tính mạng.

Trong một trận đánh ác liệt trên đồi E1, các chiến sĩ trong khẩu đội lần lượt bị thương và hy sinh. Giữa khói lửa chiến trường, Phùng Văn Khầu vẫn không rời vị trí. Có thời điểm ông phải tự mình thực hiện nhiều công việc vốn cần cả một khẩu đội: từ nạp đạn, điều chỉnh pháo, ngắm mục tiêu đến khai hỏa. Một mình giữa trận địa đầy bom đạn, ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Những thao tác mà ông đã luyện tập trong suốt nhiều năm nay trở thành bản năng. Ông bình tĩnh quan sát mục tiêu, xác định hướng bắn rồi khai hỏa. Những phát pháo liên tiếp trút xuống vị trí quân địch, góp phần phá hủy các công sự và hỏa điểm, hỗ trợ bộ binh tiến công.

Một trong những chiến công được nhắc đến nhiều nhất là việc Phùng Văn Khầu dùng khẩu sơn pháo 75 ly chiến đấu với pháo 105 ly của đối phương. Trong điều kiện chiến đấu cực kỳ khó khăn, ông đã sử dụng kinh nghiệm và khả năng quan sát của mình để phát hiện vị trí hỏa lực địch và tổ chức bắn trả. Những phát đạn chính xác đã góp phần tiêu diệt hỏa lực đối phương. Tài liệu của Thông tấn xã Việt Nam ghi nhận ông là người có khả năng tự vận hành khẩu sơn pháo 75 ly và lập nhiều chiến công xuất sắc tại Điện Biên Phủ.

Theo các tài liệu về trận đánh, khẩu đội do Phùng Văn Khầu chỉ huy đã bắn phá nhiều mục tiêu của địch; riêng trong một trận đánh trên đồi E, ông chỉ huy khẩu đội bắn 22 quả đạn và đều trúng mục tiêu. Thành tích ấy thể hiện khả năng quan sát, kỹ thuật và sự bình tĩnh đáng kinh ngạc của một người lính pháo binh giữa chiến trường. Nhưng phía sau những con số chiến công ấy là hình ảnh một con người đã phải chiến đấu trong hoàn cảnh vô cùng khốc liệt, chứng kiến đồng đội hy sinh ngay bên cạnh mình nhưng vẫn phải tiếp tục nhiệm vụ.

Điều khiến câu chuyện về Phùng Văn Khầu xúc động không chỉ nằm ở những phát pháo chính xác mà còn nằm ở tình đồng đội. Khi những người cùng chiến đấu với ông lần lượt ngã xuống, ông không chỉ đau đớn mà còn càng quyết tâm giữ vững trận địa. Ông hiểu rằng phía sau mỗi người lính là gia đình, quê hương và một đất nước đang chờ ngày chiến thắng. Vì vậy, ông không cho phép mình bỏ cuộc. Trong những giờ phút căng thẳng nhất, ông tiếp tục chiến đấu cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ. Hình ảnh người chiến sĩ giữa trận địa, trên người đầy bùn đất và khói thuốc súng, vẫn kiên cường bên khẩu pháo đã trở thành một biểu tượng đẹp của người lính Điện Biên.

Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7 tháng 5 năm 1954 đã làm nên một dấu mốc lớn trong lịch sử dân tộc. Trong thắng lợi chung ấy có sự đóng góp của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, dân công hỏa tuyến và nhân dân. Phùng Văn Khầu là một trong những người lính đã góp phần tạo nên chiến thắng ấy bằng những ngày tháng chiến đấu đầy gian khổ trên trận địa. Sau chiến thắng, những chiến công của ông được ghi nhận và ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ một cậu bé nghèo không biết chữ, ông đã trở thành người anh hùng của quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhưng câu chuyện về Phùng Văn Khầu không kết thúc ở Điện Biên Phủ. Sau năm 1954, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông từng chiến đấu tại nhiều chiến trường ác liệt như Khe Sanh, Tà Cơn, Hạ Lào và Quảng Trị. Có thời điểm, đối phương tìm cách chiêu hàng ông bằng những lời dụ dỗ và tiền bạc, nhưng ông vẫn không lay chuyển. Đối với người lính đã trưởng thành từ những năm tháng chiến tranh, lòng trung thành với Tổ quốc và đồng đội đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời.

Sau nhiều năm trong quân ngũ, Phùng Văn Khầu nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Ông được nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân kính trọng không chỉ bởi những chiến công mà còn bởi lối sống giản dị, khiêm nhường. Ông từng có vinh dự nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và luôn coi đó là những kỷ niệm đặc biệt trong cuộc đời mình. Ông qua đời năm 2021, nhưng câu chuyện về người pháo thủ năm xưa vẫn được kể lại qua nhiều thế hệ, đặc biệt là câu chuyện về trận đánh trên đồi E1 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Câu chuyện về Phùng Văn Khầu là một câu chuyện đầy xúc động của thời hoa lửa. Từ một cậu bé nghèo, sớm mồ côi và phải đi ở đợ, ông đã vươn lên bằng nghị lực phi thường để trở thành một người lính, một pháo thủ và một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông không có điều kiện học hành như nhiều người khác, nhưng ông có một thứ quý giá hơn: ý chí không chịu khuất phục trước hoàn cảnh. Không biết chữ, ông tự học bằng cách quan sát và ghi nhớ; chưa quen với pháo, ông kiên trì luyện tập; bước vào chiến trường, ông không sợ hãi trước bom đạn; khi đồng đội hy sinh, ông vẫn ở lại giữ pháo và hoàn thành nhiệm vụ. Đặc biệt, hình ảnh Phùng Văn Khầu một mình chiến đấu bên khẩu sơn pháo 75 ly trên đồi E1 đã trở thành một câu chuyện tiêu biểu về lòng dũng cảm và tình đồng đội trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Những phát pháo của ông không chỉ góp phần tiêu diệt hỏa lực địch mà còn thể hiện ý chí của cả một thế hệ: dù khó khăn đến đâu cũng không lùi bước trước kẻ thù. Cuộc đời ông cho chúng ta hiểu rằng một người anh hùng không nhất thiết phải bắt đầu từ một hoàn cảnh đặc biệt. Đôi khi, người anh hùng được tạo nên từ chính những gian khổ của cuộc sống, từ sự kiên trì, lòng trung thành và quyết tâm vượt qua mọi thử thách. Phùng Văn Khầu đã dành cả cuộc đời mình cho quân đội, cho Tổ quốc và cho nhân dân. Những chiến công của ông ở Điện Biên Phủ và những năm tháng chiến đấu sau này sẽ mãi là một phần đẹp đẽ của lịch sử dân tộc, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh và sống xứng đáng với những gì thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng tuổi trẻ và máu xương.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn