Người Anh hùng chào điều lệnh bằng tay trái
Câu chuyện thời hoa lửa
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại, có những con người có khả năng vượt qua "giới hạn" để trở thành biểu tượng và sống cho cả một thế hệ, một dân tộc và một thời đại. Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu là một người như thế.
Người quân nhân gần 80 năm chào cờ bằng tay trái. Động tác chào điều lệnh này không giống bất kỳ ai. Bởi, quân nhân trong Quân đội Nhân dân Việt Nam thực hiện động tác chào bằng tay phải. Nhưng, đồng chí La Văn Cầu, chào bằng tay trái. Và chính động tác chào đó khiến cả dân tộc nghiêng mình.
Năm 1950, trận đánh cứ điểm Đông Khê trong Chiến dịch Biên Giới, chiến sĩ La Văn Cầu khi ấy mới 19 tuổi đã bị đạn địch làm gần đứt cánh tay phải. Trong thời khắc quyết định của trận đánh, anh không chịu rời vị trí chiến đấu, nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay phải, tiếp tục ôm bộc phá lao lên tiêu diệt lô cốt địch và chỉ huy Tổ bộc phá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Cánh tay phải của La Văn Cầu mất đi, nhưng từ đó, đất nước có thêm một biểu tượng. Suốt phần đời còn lại, người Anh hùng ấy thực hiện nghi thức quân nhân thiêng liêng nhất bằng cánh tay còn lại. Mỗi lần Quốc ca vang lên, mỗi lần lá cờ Tổ quốc tung bay, bàn tay trái của ông lại đưa lên đầy trang nghiêm, xúc động và tự hào.
Một người lính chào cờ bằng tay trái. Cả đất nước đáp lại bằng sự kính trọng.
Quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Nam, động tác chào bằng tay phải là điều lệnh. Nhưng, cuộc đời La Văn Cầu đã tạo nên điều đặc biệt-“một ngoại lệ thiêng liêng”. Cánh tay phải của ông đã ở lại chiến trường Đông Khê, hòa vào đất đá biên cương. Vì vậy, cánh tay trái trở thành cánh tay của ký ức, của lòng trung thành và của lời thề với Tổ quốc.
Mỗi lần chứng kiến ông đứng nghiêm trước quốc kỳ, nhiều người không khỏi xúc động. Bởi động tác chào ấy không chỉ là động tác quân lễ. Đó là lời nhắc nhở về giá trị của độc lập, tự do; là ký ức về những năm tháng dân tộc phải đánh đổi bằng máu xương để giành lấy hòa bình. Có những người lính mang thương tích trên thân thể. Có những người lính mang thương tích trong ký ức. Riêng La Văn Cầu, ông biến thương tích thành biểu tượng.
Điều đặc biệt hơn nữa, ông là một trong số rất ít Anh hùng của dân tộc Việt Nam được đặt tên đường, tên trường học ngay khi còn sống. Điều đó không chỉ là sự tôn vinh đối với cá nhân ông mà còn phản ánh sự trân trọng của toàn xã hội đối với những giá trị mà ông đại diện. Một con đường mang tên La Văn Cầu. Một ngôi trường mang tên La Văn Cầu. Nhưng trên tất cả, tên tuổi ông đã trở thành một địa chỉ tinh thần. Bởi vì, trong văn hóa dân tộc và trong đời sống xã hội, việc đặt tên đường, tên trường cho một người đang sống là điều rất hiếm. Bởi lịch sử cũng đòi hỏi khắt khe thường cần độ lùi thời gian để thẩm định. Nhưng, với Anh hùng La Văn Cầu, nhân dân đã dành cho ông sự ghi nhận ngay khi ông vẫn còn hiện diện giữa đời thường. Điều đó cho thấy công lao và nhân cách của ông đã vượt qua mọi khoảng cách của thời gian. Ông không chỉ là người anh hùng của chiến tranh. Ông còn là người thầy của hòa bình.
Suốt nhiều năm sau khi rời quân ngũ, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu đi nhiều địa phương, trường học, đơn vị Quân đội để nói chuyện với thế hệ trẻ. Ông kể về chiến tranh bằng giọng điềm đạm, chân thành. Ông không nói nhiều về sự hy sinh của bản thân mà thường nhắc đến đồng đội đã ngã xuống. Ông từng nói rằng mình còn sống là nhờ đồng đội. Có lẽ chính sự khiêm nhường ấy khiến ông càng trở nên lớn lao. Ở ông không có khoảng cách giữa người Anh hùng và người bình thường. Ông giản dị trong cuộc sống, chân thành trong ứng xử và luôn giữ sự lạc quan đáng khâm phục. Người ta bắt gặp ở ông nụ cười hiền hậu, ánh mắt ấm áp và phong thái bình dị của một người lính già từng xông pha nơi chiến tuyến. Nhưng đằng sau vẻ bình dị ấy là cả một chiều cao nhân cách.
Thế hệ hôm nay lớn lên trong hòa bình có thể khó hình dung hết giá trị của sự hy sinh. Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những khát vọng lớn lao. Song, chính trong bối cảnh ấy, hình tượng Anh hùng La Văn Cầu càng trở nên có ý nghĩa. Ông nhắc chúng ta rằng không có thành tựu nào tự nhiên mà có. Không có độc lập, tự do nào miễn phí. Không có hòa bình nào không phải trả giá.
Người thanh niên La Văn Cầu năm 19 tuổi đã sẵn sàng hiến dâng một phần thân thể cho Tổ quốc. Còn thế hệ hôm nay, trong điều kiện hòa bình, càng cần học ở ông tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt qua mọi khó khăn và khát vọng cống hiến cho đất nước, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, trách nhiệm với cộng đồng. Đất nước hiện nay không cần những cuộc xung phong bằng bộc phá. Nhưng, đất nước cần những cuộc xung phong trên mặt trận khoa học-công nghệ, giáo dục, kinh tế, quốc phòng và bảo vệ chủ quyền nơi biên cương núi cao rừng thẳm, nơi biển đảo thiêng liêng. Tinh thần La Văn Cầu vì thế không thuộc về quá khứ. Tinh thần ấy thuộc về tương lai.
