Người Anh hùng Công giáo trên tuyến lửa Trường Sơn

Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại luôn hiện diện hình ảnh những người lính vận tải gan dạ, ngày đêm vượt bom đạn để đưa hàng hóa, vũ khí đến chiến trường miền Nam. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Hạnh là một tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí kiên cường của người chiến sĩ cách mạng, đồng thời là một người Công giáo luôn sống trọn vẹn với lý tưởng phụng sự Tổ quốc.

Ông Nguyễn Quang Hạnh sinh năm 1941 tại xã Hải Đường, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định trong một gia đình Công giáo. Tên thánh của ông là Phê-rô Nguyễn Quang Hạnh. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã được người dân địa phương tín nhiệm giao nhiều nhiệm vụ như xóm trưởng và đội trưởng đội sản xuất của Hợp tác xã Nông nghiệp Vũ Đệ. Sự năng động, nhiệt huyết cùng tình yêu quê hương đã sớm hình thành trong ông tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước.

Tháng 5 năm 1965, khi nhận lệnh nhập ngũ, ông Hạnh đón nhận nhiệm vụ với niềm tự hào và háo hức của tuổi trẻ. Thời điểm đó, con trai đầu lòng của ông mới tròn ba tháng tuổi và sức khỏe còn yếu. Dẫu luôn đau đáu hình ảnh người vợ trẻ bế con thơ trong những ngày hành quân xa nhà, ông vẫn quyết tâm lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng bảo vệ Tổ quốc.

Trong quá trình huấn luyện, Nguyễn Quang Hạnh nhanh chóng thể hiện năng lực nổi bật khi đạt thành tích xuất sắc trong các nội dung quân sự, đặc biệt là bắn súng tiểu liên AK. Sau đó, ông được cử tham gia khóa đào tạo lái xe kéo dài sáu tháng. Tốt nghiệp với thành tích đứng thứ ba toàn khóa, ông được phân công về đội lái xe của Sư đoàn 312. Đến tháng 7 năm 1967, ông chính thức nhận nhiệm vụ tại Đoàn 559, Binh trạm 35, hoạt động trên tuyến đường chiến lược khu vực ngã ba Nam sông Bạc, thuộc Hạ Lào.

Ngay khi đặt chân đến chiến trường, ông được giao nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa qua dốc Pô Phiên, một trong những cung đường hiểm trở và nguy hiểm nhất lúc bấy giờ. Với sự bình tĩnh, bản lĩnh và kinh nghiệm thực tế, ông đã điều khiển chiếc xe đi đầu vượt qua con dốc thành công, mở đường cho các đoàn xe phía sau. Theo ông, người lính lái xe trên tuyến lửa không chỉ cần vững vàng tay lái mà còn phải biết ứng biến linh hoạt trước mọi tình huống, phối hợp chặt chẽ với công binh, lực lượng phòng không và chủ động nghiên cứu quy luật hoạt động của địch để đảm bảo hàng hóa đến đúng nơi, đúng thời điểm.

Những năm tháng hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn là quãng thời gian ông phải đối mặt với vô vàn hiểm nguy. Quân đội Mỹ sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại cùng các phương tiện trinh sát tối tân nhằm đánh phá tuyến vận tải chiến lược của ta. Bom đạn dội xuống ngày đêm khiến núi rừng tan hoang, đường sá bị cày xới liên tục. Có những đêm xe vận tải bị đánh cháy ngay trên đường hành quân, nhiều đồng đội mãi mãi không trở về. Bản thân ông cũng từng nhiều lần đối mặt với cái chết khi bom nổ sát bên xe, có lần cả người và phương tiện bị hất văng vào vách núi, buồng lái bị cây đổ đè bẹp.

Trong ký ức của ông, nỗi đau lớn nhất nơi chiến trường là chứng kiến sự hy sinh của đồng chí Nguyễn Minh Châu, Chính trị viên phó Tiểu đoàn 59. Sau một trận ném bom ác liệt, khi hai người cùng đi kiểm tra hiện trường, đồng chí Châu không may vướng phải bom bi còn sót lại và anh dũng hy sinh. Hình ảnh người đồng đội ngã xuống trong tư thế đứng, tựa lưng vào gốc cây đã trở thành ký ức không thể nào quên đối với ông suốt cuộc đời.

Không chỉ đối mặt với hiểm nguy nơi chiến tuyến, Nguyễn Quang Hạnh còn phải gánh chịu những mất mát lớn từ hậu phương. Năm 1969, khi đang làm nhiệm vụ tại chiến trường, ông nhận tin người con trai đầu lòng qua đời. Chưa đầy một năm sau, ông tiếp tục nhận tin mẹ ruột từ trần. Những đau thương liên tiếp ấy khiến trái tim người lính không khỏi quặn thắt. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu kiên cường, ông đã nén nỗi đau riêng để tiếp tục sát cánh cùng đồng đội, hoàn thành nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang bị và nhu yếu phẩm cho chiến trường miền Nam.

Trong suốt thời gian phục vụ trên tuyến vận tải chiến lược từ năm 1967 đến năm 1972, Nguyễn Quang Hạnh đã lập nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc. Hai năm liền, ông vượt định mức vận chuyển trên 25%. Ngày 2 tháng 11 năm 1967, khi một xe kéo pháo bị máy bay địch bắn cháy, ông đã lao vào biển lửa cứu xe và cõng hai thương binh đến nơi an toàn. Trong mùa khô 1968–1969, ông trở thành người đầu tiên của Trung đoàn 35 đạt kỷ lục vận chuyển cao nhất trên cung đường dài 120 km.

Đặc biệt, ngày 17 tháng 3 năm 1969, khi đoàn xe đang hành quân thì chiếc xe đi đầu bị trúng bom khiến lái xe bị thương. Không ngần ngại hiểm nguy, ông xung phong điều khiển chiếc xe gặp nạn để khai thông tuyến đường. Dưới làn bom nổ dồn dập xung quanh, ông vẫn giữ vững tay lái, đưa toàn bộ đoàn gồm 19 xe vượt qua khu vực nguy hiểm an toàn. Đến ngày 25 tháng 11 năm 1972, khi một xe chở xăng bốc cháy giữa trọng điểm đánh phá của địch, ông tiếp tục thể hiện sự quả cảm khi trực tiếp lái chiếc xe đang cháy tiến về phía trước để thu hút hỏa lực đối phương, tạo điều kiện cho đoàn xe phía sau vượt qua an toàn trước khi quay lại chỉ huy đội hình.

Những chiến công và đóng góp xuất sắc của Nguyễn Quang Hạnh đã góp phần quan trọng bảo đảm mạch máu giao thông chiến lược trên tuyến đường Trường Sơn luôn được thông suốt. Với lòng dũng cảm, tinh thần tận tụy và sự hy sinh thầm lặng, ngày 31 tháng 12 năm 1973, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Quang Hạnh là minh chứng sinh động cho lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tinh thần cống hiến không mệt mỏi của người chiến sĩ Việt Nam. Dù trong chiến tranh hay khi trở về cuộc sống đời thường, ông vẫn luôn phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương, sống mẫu mực, trách nhiệm và tiếp tục lan tỏa những giá trị cao đẹp đến các thế hệ mai sau.