Người anh hùng của đất Long Phước - Trần Văn Thượng

Liệt sỹ Trần Văn Thượng là người sớm giác ngộ cách mạng. Chứng kiến cảnh đàn áp dân lành của bọn thực dân và bè lũ tay sai bán nước, lòng căm thù giặc trong ông lớn dần. Năm 1943, ông tình nguyện tham gia hoạt động phong trào ở địa phương, dưới sự lãnh đạo của Việt Minh. Do hoạt động bí mật nên ông đã tham gia đội bóng của địa phương, mỗi buổi tập luyện là một buổi tuyên truyền, vận động thanh niên tham gia cách mạng. Ngày 9/3/1945, khi Nhật đảo chính Pháp, phong trào kháng Nhật ở Long Phước bùng nổ, ông là một trong những thanh niên đầu tiên hăng hái tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong và trở thành cán bộ tuyên truyền, vận động thanh niên cùng tham gia, vận động nhân dân bất hợp tác với quân Nhật. Không chỉ kêu gọi thanh niên vào tổ chức, ông Trần Văn Thượng còn trực tiếp thuyết phục tiểu thương chấm dứt việc đem hàng đổi lấy vải từ quân Nhật. Những đồng đội cùng thời thường nhắc đến câu nói đầy khí phách của ông: “Pháp xâm lược, Nhật cũng xâm lược, không thằng nào tốt. Nhật còn nguy hiểm hơn, Nhật đã vơ vét gạo làm 2 triệu nhân dân miền Bắc phải chết đói. Phải tập trung lại, đánh cho nó thua thì mới độc lập”.

Ngày 15/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát lệnh tổng khởi nghĩa. Cùng với cả nước, khí thế cách mạng ở Long Phước sục sôi. Ngày 25/8/1945, lực lượng Thanh niên Tiền phong của xã (trong đó có Trần Văn Thượng) trang bị ná, tên, tầm vông vót nhọn tập hợp hàng ngũ chỉnh tề, mang theo cờ đỏ sao vàng cùng nhân dân trong xã tiến về trung tâm Bà Rịa giành chính quyền. Bước chân rầm rập theo nhịp ca khúc “Lên đàng”, với tổ chức Thanh niên Tiền phong làm nòng cốt, dưới sự lãnh đạo của các đảng viên cộng sản, các tầng lớp nhân dân Bà Rịa đã giành chính quyền trong ngày 25/8.

Cách mạng thành công, các tầng lớp nhân dân tự nguyện đóng góp vàng cho cách mạng, hăng hái tham gia các phong trào như: xóa nạn mù chữ, xây dựng nếp sống mới, xóa bỏ hủ tục, mê tín dị đoan. Ông Trần Văn Thượng và lực lượng Thanh niên Tiền phong tổ chức diễn thuyết, văn nghệ, cổ vũ các ấp tham gia xây dựng nếp sống mới, bảo vệ xóm, ấp.

Sau khi thực dân Pháp trở lại xâm lược Việt Nam, năm 1946, Đội du kích Quang Trung - đơn vị vũ trang đầu tiên của tỉnh được thành lập, đánh dấu bước chuyển biến của phong trào kháng chiến tại tỉnh Bà Rịa, là lực lượng nòng cốt kháng chiến của tỉnh. Đội du kích Quang Trung trở thành niềm tự hào của quân và dân Long Phước, với những người con ưu tú, những chiến sĩ kiên trung, quả cảm. Ông Trần Văn Thượng là một trong những thành viên đầu tiên tham gia đội. Với sự nhiệt tình, khéo léo, sau này ông là một trong những chỉ huy của đội. Dưới sự che chở, đùm bọc của nhân dân trong những giai đoạn ác liệt, Đội du kích Quang Trung lớn mạnh nhanh chóng, thường xuyên tổ chức phục kích đánh địch, chống càn, phá hủy các công trình giao thông, tiêu diệt sinh lực địch, thu giữ vũ khí và bổ sung lực lượng trên các địa bàn: Long Phước, Long Điền, Đất Đỏ. Đội vừa chiến đấu, vừa bảo vệ và giúp đỡ dân nên được dân thương yêu, hết lòng giúp đỡ.

Trong nhiệm vụ tiêu diệt đoàn xe địch vào tháng 4/1946, do quá chênh lệch về lực lượng, Anh hùng Trần Văn Thượng đã lệnh cho mọi người rút lui, một mình anh dũng bọc hậu bảo vệ đồng đội. Ông ngã xuống trong cơn điên cuồng, man rợ của kẻ thù. Chúng kéo lê xác ông hòng làm nhụt chí của những người tin theo cách mạng. Nhưng nhân dân đã đứng lên bảo vệ, buộc giặc phải để người anh hùng của họ ra đi trong bình yên.

Ông Trần Văn Khánh, nguyên Bí thư Tỉnh ủy là con trai duy nhất của liệt sĩ Trần Văn Thượng cho biết, các đồng đội của cha ông kể lại: “Ngày 20/4/1946, cha tôi được giao nhiệm vụ chỉ huy một tiểu đội chặn đánh đoàn xe địch do cai tổng Tòng dẫn đầu tại Giồng Ổi, ấp Phước Trinh, xã Tam Phước, huyện Long Điền. Trong đoàn xe hôm có còn có tên Việt gian khét tiếng Mật Khai. Do lực lượng hai bên chênh lệch, cha tôi lệnh cho đơn vị rút lui, còn mình ở lại đánh chặn, yểm trợ. Trước sự vây ráp của kẻ thù, cha tôi trúng đạn và sa vào tay địch. Ông nhất quyết không băng bó vết thương, liên tục lên án tội ác của tổng Tòng và Mật Khai.

Tức giận vì bị sỉ nhục, chúng bắn chết ông, sau đó dùng xe ngựa kéo lê xác từ Tam Phước về chợ Long Điền, hòng khủng bố, uy hiếp tinh thần cách mạng của nhân dân. Tức giận vì sự tàn bạo của quân thù, bà con xã Long Phước và các vùng lân cận đã xuống đường, đấu tranh, đòi địch phải trả xác và mai táng ông ở ngã năm Long Điền. Sau đó, thi thể ông được đồng đội bí mật đưa về an táng tại quê hương Long Phước.

Khi cha hy sinh, ông Trần Văn Khánh mới 3 tuổi. Noi gương cha, ông cũng sớm đi theo cách mạng và trở thành cán bộ cốt cán của tỉnh Bà Rịa - Long Khánh trong kháng chiến và sau này là Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu.

Ý định nham hiểm của địch là sát hại ông Trần Văn Thượng để khủng bố tinh thần người dân, làm thui chột ý chí chiến đấu của các chiến sĩ cách mạng. Nhưng chúng đã không đạt được mục đích, trái lại còn làm tăng thêm sự căm phẫn trong lòng nhân dân. Ông Trần Văn Thượng trở thành tấm gương sáng trong lòng những chiến sĩ, đặc biệt là những người con của quê hương Long Phước. Phong trào noi gương ông Trần Văn Thượng trở nên sôi nổi trong Đội du kích Quang Trung.

Năm 2001, ông Trần Văn Thượng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Hiện nay, tại xã Long Phước có ngôi trường tiểu học và một công viên mang tên Anh hùng Trần Văn Thượng. Cô Huỳnh Thị Trúc Mai, Hiệu trưởng Trường TH Trần Văn Thượng cho biết, ngôi trường có từ năm 1975, tiền thân là Trường TH Long Phước. Năm 2000, trường được xây dựng mới tại ấp Tây, xã Long Phước và mang tên Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Trần Văn Thượng từ tháng 12/2002. Hàng năm, nhà trường luôn chú trọng giáo dục truyền thống cho HS, nhất là tấm gương hy sinh của Anh hùng Trần Văn Thượng. Các hoạt động như: Giờ kể chuyện dưới cờ, sinh hoạt Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, thi rung chuông vàng, thi lịch sử địa phương… đều lồng ghép những câu chuyện về liệt sĩ Trần Văn Thượng. “Trường chúng tôi có ca khúc truyền thống: Trần Văn Thượng trường em”. Tất cả HS trong trường đều thuộc. Nhà trường hát trong tiết múa hát sân trường hoặc các tiết chào cờ. Bên cạnh đó, hàng tháng, HS các lớp khối 4, 5 được phân công trực nhật, dọn dẹp tại Công viên Trần Văn Thượng. Các hoạt động đó giúp các em hiểu, ghi nhớ và thêm trân quý ngôi trường mình đang học”, cô Mai cho hay.