Người anh hùng đặc biệt của mảnh đất Quảng Nam

ALĂNG BHỐUCH- NGƯỜI CƠ TU MÙ GÙI HƠN 180 TẤN LƯƠNG THỰC, THUỐC SÚNG CHO BỘ ĐỘI

 Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – chiến trường Khu 5, miền Tây Quảng Nam, đặc biệt là vùng căn cứ và hành lang vận chuyển qua địa bàn người Cơ Tu.
     Người con của núi rừng Bhalêê - Alăng Bhốuch sinh năm 1931, tại Bhalêê, vùng đất của đồng bào Cơ Tu ở miền núi phía tây Quảng Nam, đây là vùng núi hiểm trở, những con đường xuyên rừng không phải những con đường bằng phẳng, muốn đi từ bản này sang bản khác phải vượt dốc, qua suối, băng rừng. Trong chiến tranh, chính địa hình ấy trở thành một phần của cuộc chiến Người miền núi không chỉ sống trên núi, họ hiểu núi, biết con đường nào có thể đi, biết con suối nào có nước, biết mùa nào vượt được đèo, biết cách đi trong rừng mà không để lại nhiều dấu vết. Và những hiểu biết ấy trở thành một nguồn lực vô cùng quý giá đối với cách mạng.

Khi đôi mắt không còn nhìn thấy, diều làm câu chuyện Alăng Bhốuch trở nên đặc biệt là: ông bị mù. Đối với một người sống ở miền núi, mất thị lực đã là một thiệt thòi rất lớn, nhưng trong chiến tranh, điều đó gần như có nghĩa: không thể đi rừng, không thể mang hàng, không thể làm nhiệm vụ hậu cần it nhất, người ta có thể nghĩ như vậy. Nhưng Alăng Bhốuch đã chứng minh điều ngược lại, ông không cần nhìn thấy con đường bằng mắt ông nhớ con đường bằng đôi chân, hhớ từng con dốc, từng đoạn suối, từng lối mòn, từng khoảng rừng. Và ông bắt đầu những chuyến đi mà người bình thường đã thấy khó khăn.

      Với chiếc gùi trên lưng vũ khí và lương thực không tự đến được chiến trường.

Một đơn vị bộ đội ở giữa rừng muốn chiến đấu phải có: gạo, muối, thuốc men, đạn, súng, trang bị. Trong điều kiện đường sá bị đánh phá, máy bay địch kiểm soát nhiều khu vực, vận chuyển bằng cơ giới gần như không thể thực hiện ở nhiều địa bàn. Khi ấy, con người trở thành phương tiện vận tải, một chiếc gùi, một đôi chân, một người dẫn đường và một chuyến đi xuyên rừng.

Alăng Bhốuch đã biến chính mình thành một mắt xích của tuyến hậu cần

Hơn 180 tấn hàng, đây là con số khiến câu chuyện trở nên khó tin. Theo Báo Đà Nẵng, Alăng Bhốuch đã gùi cõng hơn 180 tấn lương thực, súng đạn cho bộ đội đánh giặc trong những năm chiến tranh. 180 tấn nếu chia thành những chuyến nhỏ, đó vẫn là một khối lượng khổng lồ mỗi chuyến là một lần: đeo gùi lên lưng, cầm gậy, bước vào rừng và đi rồi trở về lại đi lại trở về. Không phải một ngày, không phải một tháng  mà qua nhiều năm chiến tranh.

Người không nhìn thấy nhưng biết đường có lẽ điều kỳ lạ nhất không phải là trọng lượng hàng hóa mà là cách ông tìm đường. Người bình thường có thể nhìn thấy lối mòn, Alăng Bhốuch thì không nhưng rừng núi có những dấu hiệu khác, tiếng nước chảy, độ dốc của mặt đất, rễ cây dưới bàn chân, hướng gió, tiếng người, mùi khói những ký ức về địa hình, một người đã sống cả đời ở miền núi có thể ghi nhớ không gian theo một cách khác và Alăng Bhốuch đã biến sự hiểu biết ấy thành khả năng vượt núi.

Bom đạn trên đường gùi hàng đường vận tải không phải lúc nào cũng bình yên.

Máy bay Mỹ liên tục đánh phá những khu vực nghi ngờ có lực lượng và tuyến vận chuyển của cách mạng, những người gùi hàng phải đối mặt với bom, với máy bay, với pháo kích, với những đoạn đường bị cày nát. Báo Đà Nẵng ghi lại rằng Alăng Bhốuch nhiều lần bị bom vùi nhưng không chết.

Một người bình thường có thể mất phương hướng khi bị thương hoặc choáng váng.

Nhưng với ông, mỗi lần thoát khỏi bom đạn lại là một lần tiếp tục, chiếc gùi lại được đặt lên lưng, và con đường lại bắt đầu.

Trong những câu chuyện chiến tranh, người ta thường nhớ đến người trực tiếp nổ súng, nhưng nếu không có hậu cần: người lính không thể chiến đấu. Không có gạo thì không thể hành quân. Không có đạn thì không thể đánh. Không có thuốc thì không thể cứu thương binh, không có người vận chuyển thì hàng hóa nằm lại ở phía sau. Vì thế, một người gùi hàng cũng đang tham gia vào cuộc chiến.Alăng Bhốuch không trực tiếp chỉ huy một trận đánh lớn.Nhưng ông góp phần giữ cho mạch hậu cần không bị đứt.

Câu chuyện Alăng Bhốuch cũng là câu chuyện về đồng bào Cơ Tu. Trong những năm chiến tranh, vùng núi phía tây Quảng Nam là địa bàn chiến lược. Đồng bào địa phương vừa phải chịu bom đạn, vừa phải bảo vệ bản làng, vừa tham gia hỗ trợ lực lượng cách mạng. Những người như Alăng Bhốuch cho thấy đóng góp của đồng bào miền núi không chỉ nằm ở việc che chở cán bộ.

  Một người mù giữa rừng sâu, Nếu đặt Alăng Bhốuch giữa một đội hình vận tải, ông là trường hợp đặc biệt. Những người khác có thể nhìn thấy máy bay. Nhìn thấy đường. Nhìn thấy nhau. Còn ông phải dựa vào những người xung quanh và ký ức địa hình. Nhưng điều ấy không khiến ông trở thành người đứng ngoài.

Ngược lại, ông vẫn nhận việc, vẫn mang gùi, vẫn đi, và vẫn quay trở lại. Có lẽ đó là điều khiến câu chuyện về ông được người dân Quảng Nam lưu giữ như một huyền thoại.

    Từ người gùi hàng đến Anh hùng, những đóng góp trong chiến tranh của Alăng Bhốuch được Nhà nước ghi nhận, ngân hàng tên đường và công trình công cộng tỉnh Quảng Nam xác định ông là: Liệt sĩ – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

    Một con người – hai cuộc đời. Có thể chia cuộc đời Alăng Bhốuch thành hai chặng rất rõ. Trong chiến tranh: Ông gùi lương thực, gùi súng đạn, bom, vượt núi phục vụ bộ đội. Trong hòa bình: Ông lên núi, tìm nước đưa nước về ruộng giúp đồng bào sản xuất, vẫn là chiếc gậy, vẫn là đôi chân, vẫn là những con đường núi.

chỉ khác một điều: ngày trước ông đi để nuôi chiến trường; sau này ông đi để nuôi bản làng.

không phải bởi ông là một vị tướng, không phải bởi ông từng chỉ huy một chiến dịch mà bởi một điều giản dị hơn Ông không nhìn thấy đường, nhưng vẫn tìm được đường.