Người anh hùng dân tộc vĩ đại
Lê Lợi (1385 – 1433), tức vua Lý Thái Tổ của nhà Hậu Lê, là anh hùng dân tộc vĩ đại, người đã xướng xuất và lãnh đạo cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn đánh tan quân xâm lược nhà Minh, giành lại độc lập hoàn toàn cho dân tộc Đại Việt.
Sinh ra trong một gia đình hào trưởng uy tín tại vùng rừng núi Lam Sơn (Thanh Hóa), Lê Lợi là người giàu chí khí, mưu trí và tràn đầy lòng yêu nước. Đầu thế kỷ XV, trước ách cai trị tàn bạo của nhà Minh sau khi nhà Hồ sụp đổ, ông đã từ chối mọi sự mua chuộc, dụ dỗ làm quan cho giặc để âm thầm chiêu tập sĩ phu, tích trữ lương thảo, chuẩn bị lực lượng. Đầu năm 1418, tại Lam Sơn, Lê Lợi cùng 18 hào kiệt thực hiện Hội thề Lũng Nhai, tự xưng là Bình Định Vương và chính thức dựng cờ khởi nghĩa.
Trong giai đoạn đầu (1418 – 1423), nghĩa quân gặp vô vàn gian khổ, nhiều lần bị quân Minh bao vây gắt gao tại vùng núi Chí Linh. Nhờ tinh thần kiên cường, chiến thuật du kích linh hoạt cùng sự hy sinh oanh liệt của các tướng sĩ (tiêu biểu như tấm gương Lê Lai cứu Chúa), Lê Lợi đã chèo lái nghĩa quân vượt qua những thời khắc hiểm nghèo nhất. Đến năm 1424, nghe theo kế sách chiến lược của Nguyễn Chích, Lê Lợi chuyển hướng tiến quân vào giải phóng Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hóa, xây dựng hậu phương vững chắc rồi từ đó mở cuộc tiến công ra Bắc. Under sự lãnh đạo sáng suốt của ông cùng sự cố vấn tài tình của Nguyễn Trãi và các danh tướng, nghĩa quân Lam Sơn liên tiếp giành thắng lợi lẫy lừng tại trận Tốt Động – Chúc Động (1426) và trận quyết chiến chiến lược Chi Lăng – Xương Giang (1427), đập tan 15 vạn viện binh nhà Minh. Với lòng nhân đạo sáng ngời, Lê Lợi đã chủ động mở Hội thề Đông Quan, cấp thuyền bè, mã匹 cho quân Minh rút về nước an toàn, kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo.
Năm 1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi hoàng đế tại thành Đông Kinh (Hà Nội), lấy niên hiệu là Thuận Thiên, khôi phục lại quốc hiệu Đại Việt và sáng lập ra triều đại Hậu Lê. Trong 5 năm ở ngôi (1428 – 1433), ông tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh, chia lại ruộng đất cho nhân dân, ban hành luật pháp, củng cố bộ máy hành chính và phát triển kinh tế - văn hóa. Sự nghiệp dựng nước và giữ nước vĩ đại của Lê Lợi không chỉ khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc mà còn đặt nền móng vững chắc cho một kỷ nguyên phát triển thịnh trị bậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
