Người Anh Hùng Dân Tộc Với Lời Thề Bất Hủ

Trong giai đoạn đầu của phong trào kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868) là một trong những thủ lĩnh nghĩa quân kiệt xuất, một người con kiên trung của vùng đất Long An và Kiên Giang. Xuất thân là một ngư dân nghèo, bằng lòng yêu nước nồng nàn và ý chí bất khuất, ông đã đứng lên tập hợp nhân dân, vạch ra những kế sách tác chiến mưu trí và lập nên những chiến công vang dội, làm rung chuyển cả chính quyền thực dân Pháp.

Tên tuổi của Nguyễn Trung Trực gắn liền với hai chiến công lừng lẫy, đi vào thơ ca và sử sách dân tộc. Đầu tiên là trận hỏa công đốt cháy tàu chiến L'Espérance (Hy Vọng) của Pháp trên dòng sông Nhật Tảo năm 1861 – chiến thắng đầu tiên đánh sập một tàu chiến hiện đại của phương Tây. Tiếp đó là trận tập kích bất ngờ, san phẳng đồn Rạch Giá năm 1868, tiêu diệt toàn bộ quân địch trú đóng tại đây và làm chủ tỉnh lỵ trong nhiều ngày. Những chiến thắng này đã cổ vũ mạnh mẽ cho tinh thần yêu nước của đồng bào Nam Bộ.

Mùa thu năm 1868, để cứu nhân dân và mẹ già khỏi sự khủng bố, thảm sát tàn bạo của giặc Pháp, Nguyễn Trung Trực đã tự mình ra nộp mạng. Kẻ thù dùng mọi thủ đoạn từ mua chuộc, dụ dỗ trao chức tước cao sang đến đe dọa, nhưng ông vẫn một mực khước từ. Ngày 27 tháng 10 năm 1868, thực dân Pháp đưa ông đi hành quyết tại chợ Rạch Giá. Trước khi bước lên pháp trường, ông đã nhìn thẳng vào mặt kẻ thù và để lại một lời tuyên ngôn đanh thép, bất hủ cho các thế hệ mai sau: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây".

Nguyễn Trung Trực hy sinh khi mới 30 tuổi, độ tuổi thanh xuân tràn đầy nhiệt huyết. Sự ra đi của ông là một tổn thất vô cùng lớn lao, nhưng tinh thần gan dạ, lòng trung kiên và lời thề giữ nước của ông đã hóa thành bất tử, trở thành ngọn đuốc rực sáng tinh thần tự hào dân tộc cho đến mãi muôn đời.