Người anh hùng đầu tiên của miền Đông Nam Bộ

Anh hùng Lê Văn Thọ (1932 – 1969), còn gọi là Muối, sinh ra tại vùng đất Gò Môn – Chiến khu An Phú Đông, thuộc xã Thạnh Lộc, quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định xưa. Sinh ra trong thời kỳ đất nước chịu sự áp bức của thực dân, ông sớm có tinh thần yêu nước và tham gia các hoạt động cách mạng từ khi còn rất trẻ.

Ngay từ những năm đầu của cuộc đấu tranh giành độc lập, Lê Văn Thọ đã được cách mạng tin tưởng giao nhiệm vụ làm liên lạc viên cho Đội Thanh niên Tiền phong của xã. Khi còn nhỏ, ông đã tham gia cảnh giới, bảo vệ cán bộ cách mạng, đưa cán bộ về trú ẩn tại các hầm bí mật trong gia đình. Những công việc tưởng chừng đơn giản ấy đã rèn luyện cho ông sự gan dạ, nhanh nhạy và khả năng nắm bắt tình hình địch.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, Lê Văn Thọ cùng nhiều thanh niên yêu nước đã tạm gác việc học tập, lên đường tham gia kháng chiến. Ông gia nhập Vệ quốc Đoàn tỉnh Gia Định, trở thành một trong những chiến sĩ trẻ góp phần xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng tại vùng ven Sài Gòn.

Ngày 1 tháng 3 năm 1946, Chi đội 6 Vệ quốc Đoàn – lực lượng chủ lực của tỉnh Gia Định – được thành lập tại chiến khu An Phú Đông. Lê Văn Thọ tham gia trong Đại đội 5 của quận Gò Vấp. Từ một chiến sĩ giao liên, ông từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, lần lượt đảm nhiệm các vị trí như Tiểu đội trưởng bộ đội địa phương Gò Vấp, Trung đội trưởng Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 5.

Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Lê Văn Thọ đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt nhằm bảo vệ chiến khu An Phú Đông – một căn cứ cách mạng quan trọng ngay sát trung tâm Sài Gòn. Ông góp mặt trong các trận đánh tại cầu Bến Phân, dọc sông Bến Cát, cầu Đình và nhiều trận chống càn lớn của quân Pháp. Với sự mưu trí, dũng cảm và am hiểu địa hình, ông đã cùng đồng đội đánh bại nhiều cuộc tấn công của địch, bảo vệ căn cứ và giữ vững phong trào kháng chiến tại địa phương.

Chiến khu An Phú Đông khi ấy là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng. Đây là nơi tập trung nhiều cơ quan chỉ đạo kháng chiến, các đơn vị vũ trang và cơ sở cách mạng của tỉnh Gia Định. Trong điều kiện quân Pháp liên tục tổ chức càn quét, Lê Văn Thọ cùng đồng đội vẫn kiên cường bám đất, bám dân, thực hiện chủ trương xây dựng chiến tranh nhân dân ngay trong lòng địch.

Một trong những chiến công nổi bật nhất trong cuộc đời chiến đấu của Lê Văn Thọ là trận đánh kho bom An Hội trong sân bay Tân Sơn Nhất năm 1952. Đây là một mục tiêu quân sự đặc biệt quan trọng của quân Pháp, được bảo vệ nghiêm ngặt với nhiều lớp hàng rào, bãi mìn, lực lượng canh gác và hệ thống phòng thủ kiên cố.

Nhờ kinh nghiệm từng hoạt động tại vùng đất Gò Vấp – An Phú Đông, Lê Văn Thọ được giao nhiệm vụ chỉ huy trận đánh. Ông cùng đồng đội kiên trì nghiên cứu, trinh sát trong nhiều tháng để nắm rõ quy luật hoạt động của địch. Đêm ngày 20 tháng 3 năm 1952, ông trực tiếp chỉ huy tổ trinh sát đặc công bí mật đột nhập vào kho bom, đặt thuốc nổ tại những vị trí quan trọng.

Sau tiếng nổ dữ dội, kho bom An Hội rung chuyển, nhiều kho chứa bom đạn bị phá hủy, hàng trăm tên địch bị tiêu diệt, gây tổn thất nặng nề cho quân Pháp. Trận đánh không chỉ là một thắng lợi quân sự quan trọng mà còn có ý nghĩa lớn về tinh thần, cổ vũ mạnh mẽ phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Bộ.

Sau chiến công này, Lê Văn Thọ được tuyên dương danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc. Năm 1955, ông tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong quân đội. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông tiếp tục tham gia công tác chỉ huy, huấn luyện và chiến đấu tại các đơn vị quân đội.

Ngày 17 tháng 6 năm 1969, trong một trận chiến đấu ác liệt tại mặt trận phía Nam Quân khu 4, Lê Văn Thọ đã anh dũng hy sinh. Cuộc đời chiến đấu của ông là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ chiến sĩ cách mạng trưởng thành từ gian khổ, luôn đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên hết.

Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, Lê Văn Thọ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của ông gắn liền với những chiến công vang dội của quân dân Gò Vấp – Gia Định trong những năm tháng kháng chiến.

Ngày nay, để tưởng nhớ người anh hùng của quê hương, Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt tên đường Lê Văn Thọ tại quận Gò Vấp – nơi gắn bó với tuổi thơ và những năm tháng chiến đấu của ông. Hình ảnh Anh hùng Lê Văn Thọ mãi là niềm tự hào của nhân dân miền Đông Nam Bộ, là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và ý chí kiên cường trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.