Người anh hùng giữ đảo – Nguyễn Phan Vinh
Nguyễn Phan Vinh là thuyền trưởng tàu không số, làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trên biển. Trong một chuyến đi, tàu bị địch phát hiện và tấn công dữ dội. Trước tình thế nguy cấp, anh đã chỉ huy chiến đấu đến cùng. Khi không thể thoát, anh quyết định cho nổ tàu để bảo vệ bí mật. Sự hy sinh của anh góp phần giữ vững tuyến đường vận tải chiến lược trên biển.
Nguyễn Phan Vinh (1933–1968) là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, thuyền trưởng tàu C235 thuộc Đoàn 125 Hải quân trong kháng chiến chống Mỹ. Ông hy sinh anh dũng trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, được đặt tên cho đảo Phan Vinh thuộc quần đảo Trường Sa để ghi nhớ chiến công.
Thông tin chính
Năm sinh – mất: 1933 – 1968
Quê quán: Xã Điện Nam, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
Cấp bậc – chức vụ: Trung úy, Thuyền trưởng tàu C235, Đoàn 125 Hải quân
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1970)
Nơi tưởng niệm: Nhà tưởng niệm tại phường Điện Bàn Đông, Đà Nẵng; đảo Phan Vinh (Trường Sa) mang tên ông
Con đường binh nghiệp và chiến công
Sau khi nhập ngũ năm 1954, Nguyễn Phan Vinh được đào tạo thuyền trưởng hải quân và tham gia Đoàn tàu Không số – lực lượng vận tải bí mật trên “đường Hồ Chí Minh trên biển”. Ông chỉ huy nhiều chuyến vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào Nam an toàn. Trong chuyến thứ 11 (tàu C235), ông bị địch bao vây tại vùng biển Hòn Hèo (Khánh Hòa) ngày 1 – 3 – 1968. Để bảo toàn bí mật, ông cho hủy tàu, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng cùng đồng đội rồi hy sinh.
Tôn vinh và tưởng niệm
Ngày 25 – 8 – 1970, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng Huân chương Chiến công hạng Nhất và Huân chương Quân công hạng Ba. Nhiều công trình như đảo Phan Vinh ở Trường Sa, Trường Tiểu học Nguyễn Phan Vinh (Đà Nẵng), Trường THCS Nguyễn Phan Vinh (Khánh Hòa) được đặt theo tên ông. Năm 2025, tượng chân dung ông được đặt tại Nhà tưởng niệm ở Đà Nẵng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
Di sản và ý nghĩa
Nguyễn Phan Vinh tiêu biểu cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của Hải quân nhân dân Việt Nam. Tên ông gắn liền với lịch sử đường Hồ Chí Minh trên biển và biểu tượng bất khuất của người lính biển trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, thống nhất đất nước.
