Người anh hùng hy sinh bên bánh xe pháo cao xạ
Anh hùng Tô Vĩnh Diện (1924-1954): Chiến sĩ dùng thân chèn pháo, hy sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ông sinh ra trong một gia đình nghèo, sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động tại địa phương từ trước năm 1945.
Năm 1946: Ông nhập ngũ, tham gia nhiều trận đánh và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Năm 1953: Khi quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được điều động làm Tiểu đội trưởng pháo cao xạ thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.
Thử thách: Thời điểm đó, việc kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những con dốc dựng đứng, vực thẳm của vùng Tây Bắc là một kỳ tích vô tiền khoáng hậu.
Vào đêm ngày 01/02/1954, trên đường kéo pháo ra để chuẩn bị lại phương châm "đánh chắc tiến chắc":
Sự cố: Khi khẩu pháo đang được kéo xuống một con dốc cao và hẹp (gọi là dốc Chuối), dây tời bị đứt, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao nhanh xuống vực sâu.
Hành động: Trong tình thế cực kỳ nguy cấp, không quản ngại hiểm nguy đến tính mạng, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn cho đồng đội và lập tức lao mình vào bánh xe pháo, dùng thân hình của mình làm vật cản để hãm đà lao của pháo.
Kết quả: Khẩu pháo được chặn lại ngay sát mép vực sâu, bảo toàn nguyên vẹn vũ khí quý giá cho mặt trận. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng, người anh hùng đã hy sinh trong vòng tay của đồng đội.
Hành động của ông đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào "Học tập anh hùng Tô Vĩnh Diện" trong toàn quân, quyết tâm đưa pháo vào trận địa an toàn.
Năm 1955: Ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
