"NGƯỜI ANH HÙNG LẤY THÂN LÀM LÁ CHẮN" – NGUYỄN XÍ
Nguyễn Phương Thảo
Từ một cậu bé mồ côi theo Lê Lợi khởi nghĩa Lam Sơn, ông đã trở thành vị tướng công thần xả thân bảo vệ vương triều và bình định bờ cõi.
Nguyễn Xí (1397 – 1465), quê tại huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Ông là một nhà quân sự, nhà chính trị kiệt xuất, danh tướng công thần bậc nhất của triều đại Hậu Lê. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, ông được Lê Lợi nuôi dưỡng, coi như con cháu trong nhà và sớm rèn luyện thành một vị chỉ huy quân sự dũng cảm, mưu trí.
Trong 10 năm kháng chiến chống quân Minh, Nguyễn Xí luôn là vị tướng tiên phong trong các trận đánh hiểm nghèo. Ông nổi tiếng với việc huấn luyện một đội chó săn tinh nhuệ vừa dùng để gác đồn, vừa dùng để xé rào tập kích quân địch. Trong trận Tốt Động - Chúc Động và chiến dịch Tụ Lạc, ông đã mưu trí dụ địch vào bẫy, trực tiếp cùng quân sĩ xông pha giữa làn mưa đạn để mở đường thắng lợi cho quân Lam Sơn, dù bản thân từng bị giặc bắt nhưng đã mưu trí trốn thoát để tiếp tục chiến đấu.
Sau khi khởi nghĩa thành công, ông tiếp tục làm quan trải qua 4 đời vua (Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Thánh Tông). Nhờ sự kiên trung và uy tín lớn, ông đã đứng ra dẹp loạn phe phái triều đình, đưa Lê Thánh Tông lên ngôi, mở ra thời kỳ Hồng Đức thịnh trị.
Ý nghĩa hành động và bài học từ thế hệ cha ông:
Cuộc đời của Nguyễn Xí là bài học cao đẹp về lòng trung thành tận tụy, sự mưu trí sáng tạo trong binh nghiệp và tinh thần dấn thân vì sự ổn định của quốc gia. Tấm gương của ông dạy cho hậu thế bài học về bản lĩnh vượt qua nghịch cảnh và lòng tận tụy phụng sự đất nước đến hơi thở cuối cùng.



