Người anh hùng mang biệt danh "Vua sáng kiến"

Đặng Văn Đài là một cán bộ kỹ thuật quân đội tiêu biểu, dành hơn 20 năm phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Với hơn 30 sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong lĩnh vực sửa chữa xe quân sự, ông góp phần quan trọng khắc phục tình trạng thiếu thốn vật tư, nâng cao năng suất sửa chữa và bảo đảm phương tiện chiến đấu cho lực lượng vũ trang Quân khu 4. Biệt danh "Vua sáng kiến" đã trở thành biểu tượng cho tinh thần sáng tạo và cống hiến của ông.

Đặng Văn Đài sinh năm 1932. Từ năm 15 tuổi, ông đã tham gia công nhân quốc phòng, làm phụ thợ tại các nhà máy ở thành phố Vinh. Nhờ chăm chỉ học hỏi và không ngừng rèn luyện tay nghề, năm 1947 ông được nhận vào làm việc tại Xưởng Quân cơ giới, bắt đầu gắn bó với công tác sửa chữa và chế tạo kỹ thuật phục vụ quân đội.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Đặng Văn Đài luôn nổi bật bởi tinh thần lao động sáng tạo. Ngoài công việc của một người thợ nguội, ông còn tự học thêm các kỹ thuật phay, bào và nghiên cứu nhiều giải pháp cải tiến sản xuất. Nhiều sáng kiến như chế tạo van cáp cánh đuôi đạn ĐKZ, dụng cụ ren gai ốc, dụng cụ đột lỗ kim hỏa lựu đạn... đã giúp năng suất lao động tăng từ hai đến bốn lần. Sau khi được cử đi học sửa chữa ô tô ở nước ngoài, ông tiếp tục áp dụng kiến thức mới để tận dụng vật tư cũ, cải tiến thiết bị và tiết kiệm đáng kể nhiên liệu cho công tác huấn luyện.

Năm 1958, ông chuyển công tác về Xưởng Sửa chữa xe máy X46 thuộc Quân khu 4. Cuối năm 1965, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Xưởng. Trong giai đoạn chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra ác liệt, ông trực tiếp chỉ huy đơn vị sửa chữa hàng trăm phương tiện quân sự, bảo đảm xe vận tải, xe chiến đấu và khí tài luôn sẵn sàng phục vụ các đơn vị trên chiến trường. Dưới sự lãnh đạo của ông, Xưởng X46 còn chế tạo thành công nhiều thiết bị phục vụ xe vận tải hoạt động ban đêm, góp phần hạn chế sự phát hiện của máy bay địch.

Từ năm 1966 đến 1976, Đặng Văn Đài đã nghiên cứu và áp dụng hơn 30 sáng kiến kỹ thuật có giá trị. Nhiều cải tiến giúp rút ngắn thời gian sửa chữa từ nhiều giờ xuống chỉ còn vài phút, tăng năng suất từ 400% đến 1.500%, đồng thời tiết kiệm hàng nghìn đồng chi phí và khắc phục tình trạng thiếu vật tư trong điều kiện chiến tranh. Chính nhờ những đóng góp đặc biệt đó, ông được đồng đội và cán bộ kỹ thuật trìu mến gọi là "Vua sáng kiến".

Không chỉ là một nhà kỹ thuật tài năng, Đặng Văn Đài còn là người chỉ huy dũng cảm. Trong trận đánh phá Xưởng X46 ngày 19 tháng 3 năm 1965, mặc dù bị thương do bom đạn, ông vẫn trực tiếp chỉ huy cứu phương tiện, tổ chức sơ tán lực lượng và động viên cán bộ, chiến sĩ tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ. Tinh thần bình tĩnh, kiên cường của ông trở thành nguồn động viên lớn đối với toàn đơn vị trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong lao động sáng tạo và phục vụ chiến đấu, ngày 1 tháng 1 năm 1967, Đặng Văn Đài được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong suốt quá trình công tác, ông còn được trao tặng hai Huân chương Lao động hạng Ba, nhiều bằng khen, giấy khen và nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua. Hình ảnh người anh hùng mang biệt danh "Vua sáng kiến" mãi là biểu tượng của tinh thần sáng tạo, tận tụy và cống hiến không ngừng vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.