Người anh hùng mở đường chiến thắng tại đồi Độc Lập
Nguyễn Văn Ty là chiến sĩ đánh bộc phá dũng cảm của Trung đoàn 88, Đại đoàn 308, đã tham gia nhiều chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong trận đánh đồi Độc Lập thuộc Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông anh dũng hy sinh khi mở cửa đột phá qua hàng rào địch, góp phần giúp quân ta làm chủ hoàn toàn cứ điểm.
Nguyễn Văn Ty là một trong những tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm và tinh thần chiến đấu quên mình của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông được biết đến là người anh hùng đánh bộc phá nổi tiếng trong trận đánh đồi Độc Lập thuộc Chiến dịch Điện Biên Phủ, đã anh dũng hy sinh để mở đường cho quân ta tiến công tiêu diệt cứ điểm quan trọng của địch.
Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Quảng Minh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang (nay là xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang). Từ nhỏ, ông đã có lòng yêu nước và khát vọng được tham gia quân đội. Dù nhiều lần bị từ chối vì thể trạng nhỏ bé và sức khỏe yếu, ông vẫn kiên trì xin nhập ngũ. Đến lần thứ tư, nguyện vọng của ông mới được chấp nhận và từ đó ông chính thức trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau khi nhập ngũ vào tháng 2 năm 1949, Nguyễn Văn Ty luôn nỗ lực rèn luyện kỹ thuật, chiến thuật và thể lực. Trong suốt thời gian từ năm 1949 đến năm 1954, ông đã tham gia bảy chiến dịch lớn với ba mươi lăm trận đánh trên chiến trường Bắc Bộ. Ở mỗi trận đánh, ông đều thể hiện tinh thần dũng cảm, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ dù bị thương vẫn không rời trận địa.
Trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi tham gia chiến đấu tại khu vực Đông Khê, ông bị thương ở chân nhưng vẫn tiếp tục tiến công, tiêu diệt nhiều tên địch và góp phần giúp đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Đến Chiến dịch Hòa Bình năm 1951, trên cương vị tổ trưởng tổ thông tin liên lạc, ông nhiều lần vượt qua làn đạn địch để truyền đạt mệnh lệnh chính xác, kịp thời cho các đơn vị chiến đấu.
Chiến công nổi bật nhất của Nguyễn Văn Ty gắn liền với trận đánh đồi Độc Lập trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Khi đó, ông là Tiểu đội trưởng Tiểu đội đánh bộc phá của Trung đoàn 88, Đại đoàn 308. Nhiệm vụ của đơn vị là mở cửa đột phá qua hệ thống hàng rào dây thép gai dày đặc để bộ đội tiến vào tiêu diệt cứ điểm.
Trong điều kiện trời tối, mưa lớn và hỏa lực địch bắn dữ dội, Nguyễn Văn Ty đã bình tĩnh quan sát, tự điều chỉnh hướng tiến công của tổ bộc phá để bảo đảm mở đúng hướng vào lô cốt địch. Ông trực tiếp dẫn đầu đồng đội liên tiếp đặt các khối bộc phá phá hủy từng lớp hàng rào thép gai. Khi hết bộc phá và việc tiếp viện gặp khó khăn, ông không quản nguy hiểm chạy ngược về phía sau để nhận thêm bộc phá rồi tiếp tục lao lên chiến đấu.
Trong quá trình mở cửa đột phá, nhiều quả bộc phá bị mất kíp nổ do mưa lớn và chiến đấu ác liệt. Nguyễn Văn Ty đã nhanh trí dùng lựu đạn thay thế để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Mặc dù bị thương nặng ở mặt và mắt do mảnh lựu đạn của địch, ông vẫn cố gắng chỉ huy đồng đội đánh nốt quả bộc phá cuối cùng, phá tung lớp hàng rào còn lại, mở đường cho bộ đội xung phong đánh chiếm cứ điểm.
Khi cửa mở được thông suốt cũng là lúc Nguyễn Văn Ty kiệt sức và anh dũng hy sinh ngay trên trận địa. Nhờ sự hy sinh của ông cùng đồng đội, quân ta nhanh chóng làm chủ hoàn toàn cứ điểm đồi Độc Lập vào sáng ngày 15 tháng 3 năm 1954, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Văn Ty được tặng thưởng nhiều huân chương và nhiều lần được công nhận là Chiến sĩ thi đua. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuộc đời chiến đấu và sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Ty là biểu tượng đẹp về tinh thần quả cảm, ý chí quyết thắng và lòng trung thành với Tổ quốc của thế hệ chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.



