Người anh hùng Nguyễn Viết Xuân

Nguyễn Viết Xuân không sinh ra trong nhung lụa. Tuổi thơ của anh là những chuỗi ngày dài đi ở đợ cho địa chủ từ năm 7 tuổi, nếm trải đủ mọi đòn roi và sự khinh rẻ. Chính nỗi đau của một đứa trẻ không có tuổi thơ đã đúc thành một ý chí thép khi anh bước chân vào quân ngũ năm 1952. Trận chiến oanh liệt nhất đời anh diễn ra vào một buổi trưa nắng cháy ngày 18/11/1964 tại miền Tây Quảng Bình. Khi ấy, máy bay Mỹ gầm thét như muốn xé nát bầu trời, trút xuống trận địa pháo cao xạ của đại đội 3 những trận mưa bom bão đạn nhằm hủy diệt con đường tiếp tế huyết mạch.

Trong lúc khói lửa mù mịt, một mảnh đạn tàn khốc đã găm nát đùi phải của Nguyễn Viết Xuân. Anh quỵ xuống, máu tuôn ra xối xả làm ướt đẫm cả vạt áo trấn thủ. Những người đồng đội định xông đến đưa anh về hầm cứu thương, nhưng anh đã dùng đôi tay còn lại bám chặt vào thành công sự, gằn giọng ra lệnh: "Tôi không sao, các đồng chí cứ chiến đấu!". Nỗi đau thể xác lúc đó khủng khiếp đến mức người thường khó có thể tưởng tượng, nhưng anh không hề rên rỉ. Khi thấy phần chân bị nát cứ vướng víu, làm anh không thể xoay người quan sát tọa độ máy bay, anh đã đưa ra một yêu cầu nghẹn lòng: bảo đồng đội dùng dao cắt bỏ phần chân gãy của mình ngay tại chỗ. Giữa tiếng bom gào rú, nhát dao ấy không chỉ cắt vào da thịt anh mà còn cắt vào lòng những người đồng đội đang nấc nghẹn, nhưng họ hiểu rằng đó là cách duy nhất để người chỉ huy của mình tiếp tục "sống" cùng trận địa.

Nén cơn đau thấu xương, anh được đồng đội đặt vào một vị trí thuận lợi hơn để quan sát. Mỗi khi máy bay địch lao xuống cắt bom, Nguyễn Viết Xuân lại dùng hết sức tàn, nhô người lên cao và hô vang mệnh lệnh bất tử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Lời hô ấy dõng dạc và mạnh mẽ đến mức nó át đi cả tiếng động cơ phản lực, trở thành luồng sinh khí tiếp thêm sức mạnh cho các pháo thủ siết chặt tay cò. Anh hy sinh khi cuộc chiến vẫn còn đang tiếp diễn ác liệt, máu của anh đã hòa vào đất đỏ Quảng Bình.

Sự hy sinh của anh để lại một khoảng trống không gì bù đắp nổi cho người vợ trẻ Nguyễn Thị Thanh và hai con nhỏ ở quê nhà. Anh ra đi khi lời hứa "hòa bình sẽ về" vẫn còn dang dở, nhưng anh đã hóa thân vào từng con phố mang tên mình từ Hà Nội, Đà Nẵng đến TP. Hồ Chí Minh. Nguyễn Viết Xuân được phong tặng Huy chương Kháng chiến hạng nhì, sáu bằng khen và giấy khen. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Câu chuyện về người chính trị viên tự cắt chân để chiến đấu không chỉ là một trang lịch sử, mà là một tượng đài về lòng quả cảm, minh chứng rằng khi lòng yêu nước đủ lớn, con người có thể vượt qua mọi giới hạn của nỗi đau thể xác để bảo vệ lý tưởng của dân tộc.